Theo sát từng thanh thiếu niên để ngăn vi phạm từ gốc

Phía sau những vụ việc ấy, không ít trường hợp đều có điểm chung là bỏ học sớm, thiếu sự quản lý của gia đình, bị lôi kéo bởi bạn bè xấu và dần trượt dài trên con đường sai phạm.

Tới tận nhà để tuyên truyền, giáo dục thanh, thiếu niên.

Trong khi nhiều vụ việc chỉ được phát hiện khi hậu quả đã xảy ra thì tại xã Thọ Phú, lực lượng Công an lại lựa chọn một hướng đi khác: chủ động nhận diện những thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật để quản lý, đồng hành và cảm hóa ngay từ sớm. Cách làm này đang cho thấy hiệu quả rõ nét, góp phần ngăn chặn vi phạm ngay từ khi mới manh nha.

Xác định phòng ngừa là giải pháp căn cơ, Công an xã Thọ Phú đã chủ động tham mưu Đảng ủy, UBND xã triển khai Đề án "Quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa và xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2025 - 2030".

Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, ngăn chặn từ sớm.

Qua rà soát toàn diện, Công an xã đã đưa 31 thanh thiếu niên có biểu hiện lệch chuẩn, có nguy cơ vi phạm pháp luật vào diện quản lý, giáo dục và phân công cán bộ trực tiếp theo dõi.

Thay vì chỉ lập hồ sơ theo dõi, mỗi trường hợp đều được tìm hiểu kỹ về hoàn cảnh gia đình, việc học tập, các mối quan hệ xã hội cũng như nguyên nhân dẫn đến những biểu hiện lệch chuẩn để có biện pháp giáo dục phù hợp.

Theo đánh giá của Công an xã Thọ Phú, nhiều thanh thiếu niên vi phạm pháp luật không phải do bản chất xấu mà xuất phát từ sự thiếu quan tâm của gia đình, bỏ học giữa chừng hoặc bị tác động từ môi trường sống. Vì vậy, muốn ngăn các em tham gia đua xe, đánh nhau hay gây rối trật tự công cộng thì cần can thiệp từ sớm, trước khi những hành vi đó trở thành vi phạm pháp luật.

Nhóm thanh niên vi phạm giao thông bị triệu tập, xử lý hành chính.

Ở Thọ Phú, không có một "công thức" chung trong công tác cảm hóa. Gia đình, nhà trường, Mặt trận, đoàn thể và lực lượng Công an đều được huy động tham gia để tạo thành mạng lưới quản lý, giáo dục đối với từng trường hợp.

Để việc theo dõi không bị gián đoạn, Công an xã thành lập các nhóm Zalo với sự tham gia của cán bộ Công an, gia đình, giáo viên và các đoàn thể. Những biểu hiện bất thường của các em đều được cập nhật kịp thời để cùng trao đổi, thống nhất biện pháp giáo dục.

Song song với đó, Công an xã duy trì kiểm danh, kiểm diện định kỳ, nắm chắc di biến động của từng trường hợp. Đồng thời phối hợp Tổ tuần tra 285 thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở, giải tán các nhóm thanh thiếu niên tụ tập tại những địa điểm có nguy cơ phát sinh vi phạm.

Thiếu tá Hà Văn Duy, Phó Trưởng Công an xã Thọ Phú cho biết, nhiều vụ đua xe, gây rối hay cố ý gây thương tích đều bắt đầu từ những cuộc tụ tập tưởng như vô hại. Nếu lực lượng chức năng và gia đình phát hiện sớm, kịp thời định hướng thì hoàn toàn có thể ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc.

"Quản lý, cảm hóa thanh thiếu niên không chỉ là nhiệm vụ phòng ngừa tội phạm mà còn là trách nhiệm đối với tương lai của các em. Điều quan trọng phải giúp các em nhận ra sai lầm, tạo điều kiện để các em sửa sai trước khi phải trả giá bằng những bản án hay tiền án, tiền sự", Thiếu tá Hà Văn Duy chia sẻ.

L.H.H.A. (SN 2011, trú thôn Nhật Quả) nghỉ học sau khi học hết lớp 9. Do bố đi làm xa, mẹ thường xuyên vắng nhà, em thiếu sự quản lý nên thường xuyên tụ tập bạn bè, đi chơi khuya.

Sau khi được đưa vào diện quản lý, Công an khu vực nhiều lần đến nhà trò chuyện, phân tích những hệ lụy của việc giao du với nhóm bạn xấu, đồng thời phối hợp với gia đình quan tâm, định hướng để em thay đổi.

"Từ khi được các chú Công an xã thường xuyên đến hỏi han, động viên, em nhận ra mình đã làm bố mẹ lo lắng. Giờ em không còn đi chơi khuya nữa và sẽ cố gắng sống tốt hơn", H.A. chia sẻ.

Cũng từng có thời gian tụ tập với bạn bè và liên quan đến vụ gây rối trật tự công cộng xảy ra tại xã Triệu Sơn vào tháng 9/2025, N.V.M. (SN 2008, trú thôn Dưỡng Lộc) sau đó được đưa vào diện quản lý, giáo dục.

Trong suốt quá trình chấp hành án cải tạo không giam giữ, Công an xã thường xuyên phối hợp với gia đình gặp gỡ, động viên, theo dõi và hỗ trợ. Đến nay, em đã có nhiều chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi.

Theo phụ huynh các em, chính sự kiên trì của lực lượng Công an và chính quyền địa phương đã giúp các cháu dần thay đổi, biết lắng nghe, có ý thức rèn luyện, quyết tâm sửa chữa sai lầm.

Ông Lê Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Phú cho biết, địa phương đã giao lực lượng Công an chủ trì, phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn, từng trường hợp, đồng thời huy động các ban, ngành, đoàn thể cùng tham gia quản lý, giáo dục thanh thiếu niên có biểu hiện lệch chuẩn.

"Từ tháng 11/2025 đến nay, trên địa bàn xã không xảy ra vụ phạm tội nào do thanh thiếu niên thuộc diện quản lý gây ra. Trong số 31 trường hợp được theo dõi, đã có 14 em tiến bộ rõ rệt và được đưa ra khỏi diện quản lý", ông Hùng cho biết.

Thực tế cho thấy, nếu chỉ tập trung xử lý khi thanh thiếu niên đã đua xe, đánh nhau hay gây rối thì nhiều em đã phải đối mặt với những hệ lụy nặng nề về pháp lý và tương lai. Ngược lại, việc phát hiện sớm, đồng hành, lắng nghe tạo cơ hội sửa sai không chỉ giúp các em tránh xa con đường phạm pháp mà còn góp phần giữ gìn bình yên ngay từ cơ sở.