Thí điểm mô hình phát triển kinh tế gắn với bảo tồn thiên nhiên

Dự án “Thúc đẩy bảo tồn loài hoang dã và du lịch dựa vào thiên nhiên có trách nhiệm vì sự phát triển bền vững ở Việt Nam” (WTP) đang nhận được sự quan tâm và ủng hộ của các chuyên gia, địa phương và đơn vị quản lý.

Hai địa bàn được lựa chọn để thí điểm là Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình và Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Các mô hình thực tiễn tại đây sẽ giúp kiểm chứng những hướng dẫn, cơ chế và giải pháp mới trước khi tổng hợp bài học, đề xuất áp dụng rộng hơn tại những khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao khác của Việt Nam.

Gắn phát triển kinh tế với trách nhiệm bảo tồn

Việc lựa chọn Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng làm một trong những địa bàn trọng điểm thực hiện dự án được địa phương xác định vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Ông Phan Xuân Hào, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, nhấn mạnh: “Việc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được lựa chọn là một trong những địa bàn trọng điểm để thực hiện dự án không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm lớn lao của tỉnh Quảng Trị trong công tác bảo tồn di sản cho hôm nay và mai sau”.

Mang Trường Sơn, loài động vật hoang dã được phát hiện tại Phong Nha - Kẻ Bàng. Ảnh: Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.

Ông Hào cho biết, tỉnh Quảng Trị sẽ chỉ đạo Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng phối hợp đồng bộ, chặt chẽ với Ban quản lý dự án Trung ương và các chuyên gia để triển khai các hoạt động đúng tiến độ, đúng quy định và đạt kết quả cao nhất.

Tại Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình, dự án được kỳ vọng tạo thêm cơ hội để người dân tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển du lịch gắn với bảo tồn.

Ông Trần Văn Tiếp, Giám đốc Ban quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình, cho rằng đây là cơ sở, cơ hội để hỗ trợ người dân nâng cao năng lực, xây dựng sản phẩm, kết nối thị trường và chia sẻ lợi ích, qua đó để cộng đồng thực sự trở thành chủ thể và đối tác của công tác bảo tồn.

“Chúng tôi mong muốn dự án không chỉ tạo ra những sản phẩm du lịch mới, mà quan trọng hơn là hình thành những mô hình sinh kế bền vững để người dân có thêm thu nhập từ việc bảo vệ và phát huy các giá trị thiên nhiên, văn hóa. Từ đó, bảo tồn trở thành trách nhiệm và lợi ích chung của cộng đồng”, ông Tiếp nói.

Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình có nhiều cảnh quan thiên nhiên đặc sắc. Ảnh: Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình.

Theo ông Tiếp, Ban quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình kỳ vọng dự án mang lại thêm nguồn lực và phương pháp quản lý để bảo vệ tốt hơn các giá trị đa dạng sinh học, đồng thời phát huy hợp lý giá trị của thiên nhiên và văn hóa, tạo sinh kế và nâng cao đời sống cho cộng đồng địa phương.

Từ mô hình thí điểm đến khả năng nhân rộng

Về dài hạn, WTP hướng tới mô hình trong đó bảo tồn thiên nhiên, phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng tạo thành mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau. Khi hệ sinh thái và các loài hoang dã được bảo vệ tốt hơn, chất lượng và sức hấp dẫn của điểm đến được duy trì lâu dài. Ngược lại, nguồn thu và việc làm từ du lịch có thể tạo thêm động lực để cộng đồng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý tiếp tục đầu tư cho công tác bảo tồn.

Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng gắn với du lịch. Ảnh: Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.

Bà Francesca Nardini, Phó trưởng Đại diện Thường trú Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, khẳng định cam kết của UNDP trong việc hỗ trợ Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Môi trường chuyển hóa những mục tiêu về môi trường và đa dạng sinh học thành các hành động thực tế.

Bà Francesca Nardini kỳ vọng những công việc được khởi động từ dự án sẽ tạo ra những thành công trên thực tế, đồng thời cung cấp kinh nghiệm để có thể sử dụng rộng rãi hơn.