Thí điểm tầm soát cho cặp vợ chồng kết hôn trên 12 tháng có nguy cơ vô sinh

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế vừa ký ban hành Thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Y tế.

Về nội dung liên quan đến chính sách dân số, triển khai Luật Dân số, ngành y tế sẽ triển khai hàng loạt giải pháp nhằm khuyến khích kết hôn trước 30 tuổi, sinh đủ hai con tại các địa phương có mức sinh thấp, tăng cường dự phòng vô sinh trong cộng đồng và hỗ trợ khám, sàng lọc nguy cơ vô sinh cho các cặp vợ chồng, giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh...

Khuyến khích các cá nhân, cặp vợ chồng sinh con, sinh đủ hai con và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Ảnh: Thái Bình

Khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi

Trong đó Bộ Y tế giao Cục Dân số, Sở Y tế các tỉnh, thành phố cần cung cấp kiến thức liên quan trực tiếp đến việc chuẩn bị kết hôn cho nam nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn; đến việc mang thai và nuôi con nhỏ cho phụ nữ mang thai, nuôi con nhỏ trên nền tảng số.

Cục Dân số xây dựng, biên soạn, thử nghiệm tài liệu về chuẩn bị kết hôn, chăm sóc sức khỏe sinh sản, chăm sóc sức khỏe bà mẹ khi mang thai, chăm sóc và nuôi dạy con nhỏ, số hóa tài liệu, in ấn, cấp phát tài liệu mẫu cho địa phương.

Tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ y tế - dân số tuyến tỉnh về nội dung, phương pháp và kỹ năng triển khai các hoạt động cung cấp kiến thức cho nam nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn, phụ nữ mang thai và nuôi con nhỏ.

Sở Y tế các tỉnh, thành phố xây dựng, biên soạn, thử nghiệm hoặc biên tập lại tài liệu phù hợp với điều kiện địa phương; in ấn, cấp phát tài liệu cho cấp xã; tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế - dân số cấp xã, cộng tác viên dân số về việc cung cấp kiến thức chuẩn bị kết hôn cho nam nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn; kiến thức về mang thai, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, chăm sóc và nuôi dạy con nhỏ cho phụ nữ mang thai và nuôi con nhỏ.

Hằng năm, Sở Y tế các tỉnh, thành phố lựa chọn 50% số cấp xã, tại mỗi xã, phường tổ chức ít nhất 01 cuộc tọa đàm, nói chuyện chuyên đề cho nam, nữ thanh niên về chuẩn bị kết hôn; chăm sóc sức khỏe khi mang thai, chăm sóc và nuôi con nhỏ; lợi ích của việc sinh đủ hai con và các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con.

Khuyến khích sinh đủ hai con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp

Theo đó, tại 10/34 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước gồm TP. Hà Nội, Khánh Hòa, TP Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, TP. Cần Thơ, Tây Ninh, Tp. Hồ Chí Minh, Bộ Y tế đề nghị đẩy mạnh cung cấp kiến thức, nâng cao năng lực cho cán bộ y tế - dân số cấp xã về triển khai các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con và các dịch vụ y tế liên quan, Bộ Y tế giao Cục Dân số xây dựng, biên soạn thử nghiệm tài liệu về triển khai các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con và các dịch vụ y tế liên quan;

Sở Y tế các tỉnh, thành phố xây dựng, biên soạn, thử nghiệm hoặc biên tập lại tài liệu phù hợp với điều kiện địa phương; tổ chức tập huấn, hội nghị phổ biến cho cán bộ y tế - dân số cấp xã, cộng tác viên dân số về triển khai chính sách khuyến khích sinh đủ hai con và các dịch vụ y tế liên quan.

Về tổ chức phát động phong trào khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh đủ hai con, Bộ Y tế giao Cục Dân số tổ chức lễ mít tinh phát động phong trào và biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến trong thực hiện phong trào trên toàn quốc vào năm 2027 và năm 2029.

Hằng năm, Sở Y tế các tỉnh, thành phố tổ chức lễ mít tinh phát động phong trào và biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến trong thực hiện phong trào trên toàn tỉnh; tổ chức các hội thi, liên hoan tuyên truyền; tọa đàm, tuyên truyền giáo dục, tư vấn, nói chuyện chuyên đề đối thoại chính sách cho nam, nữ thanh niên, cặp vợ chồng trẻ trên địa bàn.

Hằng năm, Sở Y tế các tỉnh thành phố lựa chọn 50% số cấp xã, tại mỗi xã, phường triển khai thực hiện phong trào khuyến khích các cá nhân, cặp vợ chồng sinh con, sinh đủ hai con và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi: Tổ chức lễ mít tinh phát động phong trào; tổ chức các hội thi, liên hoan tuyên truyền; tọa đàm, tuyên truyền, giáo dục, tư vấn, nói chuyện chuyên đề, đối thoại chính sách cho nam, nữ thanh niên, cặp vợ chồng trẻ trên địa bàn; biểu dương, tôn vinh, khen thưởng các điển hình tiên tiến đối với các tập thể, cá nhân trong thực hiện chính sách khuyến khích sinh đủ hai con.

Bộ Y tế giao Cục Dân số giám sát, hỗ trợ kỹ thuật thực hiện phong trào tại tỉnh, thành phố; Sở Y tế các tỉnh, thành phố giám sát, hỗ trợ kỹ thuật thực hiện phong trào tại cấp xã.

Tư vấn sức khoẻ sinh sản cho các cặp vợ chồng trẻ. Ảnh: PV

Truyền thông về yếu tố gây vô sinh tại cộng đồng

Cũng theo Bộ Y tế, hằng năm, Sở Y tế các tỉnh, thành phố lựa chọn cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện dịch vụ khám, sàng lọc vô sinh tại cộng đồng; hằng năm lựa chọn 10% số cấp xã, ưu tiên các xã, phường có khu công nghiệp tại mỗi xã, phường tổ chức ít nhất 01 đợt chiến dịch truyền thông, tư vấn tuyên truyền tại cộng đồng về các yếu tố nguy cơ gây vô sinh và tầm quan trọng của khám sức khỏe sinh sản định kỳ gồm các nội dung như: Tổ chức chiến dịch truyền thông, tuyên truyền tại các xã, phường; Lập danh sách các đối tượng có nguy cơ vô sinh; Tư vấn cho nam, nữ thanh niên về các yếu tố nguy cơ gây vô sinh;

Cùng đó, lựa chọn các cơ sở y tế đủ điều kiện tổ chức hỗ trợ khám, tư vấn, test nhanh Chlamydia trachomatis đối với các đối tượng có nguy cơ sau khi được tư vấn theo Hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.

Thí điểm tầm soát cho cặp vợ chồng đã kết hôn trên 12 tháng có nguy cơ vô sinh tại các xã có địa bàn khu công nghiệp của các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp

Hằng năm, Sở Y tế các tỉnh, thành phố lựa chọn các xã có khu công nghiệp thuộc 10/34 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước gồm: TP. Hà Nội, Khánh Hòa, TP Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, TP. Cần Thơ, Tây Ninh, TP. Hồ Chí Minh tổ chức chiến dịch tuyên truyền trên địa bàn xã về các yếu tố nguy cơ gây vô sinh và tầm quan trọng của khám sức khỏe sinh sản định kỳ.