'Thi phẩm Tứ nữ họ Đoàn': Cuộc hạnh ngộ của bốn giọng thơ nữ đương đại

(Từ trái sang) Nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến, Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký và Đoàn Thị Ngọc Thu. (Ảnh: FB)

Trong những ngày Xuân 2026, Nhà xuất bản Hội Nhà văn ra mắt cuốn sách “Thi phẩm Tứ nữ họ Đoàn” của bốn nữ thi sỹ họ Đoàn: Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký, Đoàn Thị Lam Luyến và Đoàn Ngọc Thu.

Họ ở bốn niên hệ cách xa nhau, người lớn tuổi nhất là nhà thơ Đoàn Thị Tảo (sinh năm 1945), cách người ít tuổi nhất - nhà thơ Đoàn Ngọc Thu tới gần 3 thập kỷ.

Họ có bốn phong cách thi ca khác biệt, hội tụ trong một thi phẩm gồm 146 bài, mỗi người 36 bài, 36 khúc ca, 36 tiếng thở dài, 36 nỗi niềm, 36 lời thì thầm tình tự với người, với đời, với thiên nhiên cây cỏ… với hy vọng mang đến cho độc giả hữu duyên những cung bậc cảm xúc đa chiều, đa thanh âm, màu sắc và cùng chúng tôi dạo bước trên con đường thơ ca đẹp đẽ nhân văn.

Mỗi người bước vào con đường thơ một cách khác nhau ở những thời điểm khác nhau, kẻ trước, người sau nhưng đã gặp nhau, mến mộ và yêu quý nhau vì thơ, vì tính cách để rồi giữa hành trình nhộn nhịp đông đúc các nữ sỹ. Để rồi, họ tụ họp thành nhóm Nữ sỹ họ Đoàn, cùng nhau tạo nên những chương trình thơ mang dấu ấn riêng của những người đàn bà họ Đoàn làm thơ.

Bốn phong cách thi ca khác biệt, hội tụ trong một thi phẩm gồm 146 bài, mỗi người 36 bài. (Ảnh: FB)

Với “Thi phẩm Tứ Nữ họ Đoàn,” lần đầu tiên họ cùng nhau xuất hiện trong một cuốn sách. Là một Đoàn Thị Tảo dịu dàng, ẩn nhẫn những đắng đót để yêu thương, một Đoàn Thị Ký dung dị ngọt ngào nữ tính, ấm áp và bao dung trong từng câu chữ, một Đoàn Thị Lam Luyến với cảm xúc trữ tình mạnh mẽ, khai thác bi kịch tình yêu, thân phận phụ nữ qua lăng kính hiện đại, được ví như “bà chúa thơ thất tình” chát chao, chua ngoa mà quyết liệt với tận cùng yêu ghét và một Đoàn Ngọc Thu bạo liệt trong ngôn từ, tỉnh táo trong tư duy và bền bỉ trong tình yêu.

Đọc “Thi phẩm Tứ nữ họ Đoàn,” nhà phê bình văn học Nguyễn Văn Hòa cho rằng đây là một tuyển thơ đặc biệt, bởi không chỉ là cuộc gặp gỡ, đồng điệu về thi ca mà còn là cuộc hội ngộ của những nữ sỹ trong cùng một họ tộc với những nét cá tính độc đáo. Và rất đáng tự hào là mỗi gương mặt đều có những đóng góp nhất định đối với nền thơ ca đương đại.

“Cả bốn thi sỹ họ Đoàn này mỗi người có một số phận, hoàn cảnh khác nhau nhưng tất cả họ đều yêu thơ và làm thơ bằng tất cả sự tâm huyết lẫn nỗi đau đời, đau mình, đau người,” nhà phê bình Nguyễn Văn Hòa nhận xét.

Theo ông, điểm nổi bật ở cả bốn nữ sỹ họ Đoàn là họ đều có những vần thơ hay viết về tình yêu, những bất trắc, hẫng hụt, day dứt, nuối tiếc và cả những mơ ước, khao khát đầy nữ tính nhưng cũng không kém phần dữ dội và bạo liệt. Dù sinh ra ở những nơi khác nhau nhưng cả bốn nữ sỹ đều xem Hà Nội như máu thịt của chính mình, đó là mạch nguồn sáng tạo, nơi di dưỡng cả phần xác lẫn phần hồn của mỗi người.

Một số tranh minh họa của họa sỹ Trần Thắng được in trong tập thơ.

Đoàn Thị Tảo thường nhìn về quá khứ để hồi tưởng lại những kỷ niệm. Người đọc dễ nhận thấy trong thơ của bà thứ tình yêu sáng trong, không toan tính hay vụ lợi.

Đoàn Thị Ký viết về những điều xung quanh mà bà nhìn thấy, cảm nhận, suy tưởng và từ những điều tưởng như giản đơn lại mở ra những chân trời, những chiêm cảm sâu sắc về cuộc đời. Thơ của bà nhẹ nhàng, đậm chất trữ tình khi thể hiện tình cảm với quê hương, đất nước, với những người thân yêu.

Với Đoàn Thị Lam Luyến, những vần thơ giàu chất suy tư, chiêm nghiệm chính là triết lý về tình đời, tình người. Đó cũng là những trải nghiệm của bà trong cõi đời này.

Trong bốn nữ sỹ, Đoàn Ngọc Thu sử dụng ngôn ngữ mạnh, vừa mang nét nữ tính hồn hậu, vừa có sự bạo liệt của một người phụ nữ có cá tính sắc sảo. Nhà phê bình Nguyễn Văn Hòa cho rằng thơ Đoàn Ngọc Thu mở ra một thế giới của sự khao khát tình yêu và mong được bình yên.

Các nhà thơ họ Đoàn sẽ tổ chức buổi giao lưu ra mắt tác phẩm của mình vào ngày 24/2 (mồng Tám tháng Giêng ) tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 65 Nguyễn Du, Hà Nội./.

(Vietnam+)