Thị trường 'đổi trụ': Cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước mở kỳ vọng VN-Index 2.000 điểm

Theo quan sát, cổ phiếu các doanh nghiệp nhà nước đang gây chú ý với thị trường sau thông tin Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng sẽ chủ trì cuộc họp với 23 tập đoàn, tổng công ty để bàn về Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2026-2030.

Dòng tiền dịch chuyển

Kỳ vọng về làn sóng tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đã phần nào kích hoạt dòng tiền ở nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước chi phối như BID, VCB, GAS, PLX, GVR, BCM, BVH hay VNM… giúp nhóm này trở thành tâm điểm tăng giá, đóng vai trò “đầu kéo” cho VN-Index trong nhịp bứt phá mạnh.

Nhiều chuyên gia cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn “đổi trụ”, nhóm doanh nghiệp nhà nước quay trở lại vị thế dẫn dắt chỉ số lên “nấc thang” mới.

Sự vận động này diễn ra khi nhóm cổ phiếu “họ Vin” điều chỉnh nhẹ mà thị trường không giảm sâu, đó là tín hiệu cho thấy dòng tiền đang có khả năng xoay vòng, tạo nên màn “đổi trụ” đáng chú ý.

Ngay trước đó, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) Vũ Thị Chân Phương đã nhấn mạnh vai trò của các doanh nghiệp nhà nước niêm yết và cho rằng đăng ký giao dịch rất quan trọng. Đây chính là nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và có khả năng tạo ra "sức hút mạnh mẽ" với dòng vốn trong và ngoài nước.

Ngược thời gian, ngay từ những tuần đầu năm 2026, thị trường đã ghi nhận làn sóng tăng mạnh ở nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước.

Theo ghi nhận, nhiều phiên giao dịch trong tháng 1 và tháng 2/2026 chứng kiến dòng tiền tập trung mạnh vào nhóm cổ phiếu này, giúp VN-Index liên tiếp lập đỉnh mới.

Một trong những yếu tố kích hoạt làn sóng này là kỳ vọng từ các chính sách mới liên quan đến khu vực kinh tế nhà nước. Nhiều chuyên gia cho rằng Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước đã tạo tâm lý tích cực cho giới đầu tư, bởi đây được xem là tín hiệu thúc đẩy cải cách quản trị, mở rộng đầu tư và nâng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn tới.

Không chỉ có yếu tố chính sách, định giá của nhóm cổ phiếu này cũng được đánh giá hấp dẫn. Sau nhiều năm tăng chậm hơn thị trường, không ít doanh nghiệp nhà nước vẫn sở hữu P/E thấp, tỷ lệ cổ tức cao và quỹ đất hoặc tài sản lớn chưa được phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu. Điều này thu hút dòng tiền lớn.

Với bối cảnh hiện tại, nhiều cổ phiếu tư nhân từng là “ngôi sao” của giai đoạn trước bắt đầu chững lại. Nhóm bất động sản chịu áp lực thanh khoản, một số cổ phiếu đầu cơ suy yếu, trong khi nhà đầu tư có xu hướng tìm kiếm những doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính ổn định, dòng tiền đều và ít biến động hơn.

Các doanh nghiệp nhà nước lại hội tụ khá đầy đủ những yếu tố đó. Họ nắm giữ nhiều tài sản lớn, có lợi thế độc quyền hoặc bán độc quyền trong các lĩnh vực trọng yếu như ngân hàng, năng lượng, hạ tầng, cảng biển hay viễn thông. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động vì lãi suất và địa chính trị, nhóm cổ phiếu này được xem như “hầm trú ẩn” an toàn hơn so với các nhóm mang tính chu kỳ cao. Điều này khiến dòng tiền lớn bắt đầu quay trở lại nhóm cổ phiếu này.

Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp nhà nước hiện chiếm khoảng 30% vốn hóa toàn thị trường, dù số lượng doanh nghiệp niêm yết không quá lớn. Chính quy mô vốn hóa lớn giúp nhóm này có khả năng tác động trực tiếp tới chỉ số VN-Index.

Giấc mơ 2.000 điểm trong tầm tay

Trong giai đoạn 2020–2024, việc VN-Index vượt 1.500 điểm từng được xem là mục tiêu tham vọng. Tuy nhiên đến năm 2026, nhiều tổ chức tài chính đã bắt đầu nhắc tới kịch bản chỉ số hướng tới vùng 2.000 điểm.

Động lực đầu tiên đến từ quy mô nền kinh tế và tốc độ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng GDP cao trong khu vực, trong khi lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp niêm yết được kỳ vọng tăng hai chữ số. Điều này tạo nền tảng để thị trường chứng khoán tiếp tục mở rộng về vốn hóa.

Một yếu tố khác là câu chuyện nâng hạng thị trường. Sau thời gian dài chờ đợi, việc Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi được kỳ vọng sẽ mở ra dòng vốn ngoại hàng tỷ USD trong những năm tới. Đây được xem là “cú hích” quan trọng giúp thanh khoản thị trường cải thiện và định giá được nâng lên mặt bằng mới.

Trong bối cảnh đó, nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước có khả năng trở thành đối tượng hưởng lợi lớn nhất. Lý do là các quỹ ngoại thường ưu tiên những doanh nghiệp có vốn hóa lớn, minh bạch và thanh khoản cao – điều mà các ngân hàng quốc doanh, doanh nghiệp dầu khí hay hạ tầng đang sở hữu.

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng thị trường Việt Nam đang bước vào chu kỳ mới tương tự các giai đoạn tăng trưởng mạnh trước đây, khi dòng tiền không còn tập trung vào đầu cơ ngắn hạn mà hướng nhiều hơn tới các doanh nghiệp đầu ngành.

Ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia Phân tích Chứng khoán Pinetree, cấu trúc dòng tiền đã có sự thay đổi rõ rệt. Sau chuỗi tăng nóng kéo dài, nhóm cổ phiếu Vingroup bắt đầu chững lại và dòng tiền dần lan tỏa sang các nhóm ngành khác, đặc biệt là ngân hàng với hàng loạt mã như VPB, VCB, BID, ACB hay TPB tăng tích cực. Nhóm dầu khí với GAS, BSR cũng ghi nhận nhịp tăng trở lại.

Diễn biến này cho thấy thị trường đang dần thoát khỏi trạng thái phụ thuộc vào một vài cổ phiếu trụ riêng lẻ.

Ở góc độ quốc tế, chuyên gia cho rằng thị trường toàn cầu được hỗ trợ bởi hai yếu tố lớn. Thứ nhất, chứng khoán Mỹ tiếp tục lập đỉnh mới nhờ nhóm công nghệ và các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo, trong bối cảnh kỳ vọng Fed giữ ổn định chính sách tiền tệ vẫn được duy trì.

Thứ hai là chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump tới Bắc Kinh trong hai ngày 14–15/05 để hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình về việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được từ tháng 10 năm ngoái. Những diễn biến này đã góp phần hạ nhiệt căng thẳng địa chính trị toàn cầu, qua đó lan tỏa tâm lý tích cực sang các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

“VN-Index hiện đã bước vào vùng giá hoàn toàn mới khi không còn vùng kháng cự lịch sử nào phía trên. Đây được xem là trạng thái kỹ thuật khá hiếm gặp và thường mở ra giai đoạn tăng tốc ngắn hạn khi nút thắt tâm lý “ngại đỉnh cũ” được gỡ bỏ và không còn là rào cản với dòng tiền”, ông Nguyễn Tấn Phong nhận xét.

Kịch bản cơ sở được chuyên gia đưa ra là VN-Index có thể tiếp tục bứt tốc và hướng đến mốc tâm lý 2.000 điểm. Nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu có thể tiếp tục duy trì vị thế để tối ưu lợi nhuận trong nhịp tăng hướng tới mốc 2.000 điểm. Với nhà đầu tư chưa giải ngân, chiến lược phù hợp là giải ngân với tỷ trọng nhỏ vào những cổ phiếu có câu chuyện riêng, đồng thời kiên nhẫn chờ cơ hội rõ ràng hơn thay vì FOMO mua đuổi trong các nhịp tăng mạnh của thị trường.