Thị trường hàng hóa phân hóa mạnh, cà phê giữ vai trò dẫn dắt

Theo thống kê từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), chỉ số MXV-Index kết phiên tăng 0,6%, lên mức 2.574 điểm. Tuy nhiên, mức tăng này chưa phản ánh sự đồng thuận của toàn thị trường khi dòng tiền có xu hướng luân chuyển chọn lọc, tập trung vào một số mặt hàng có yếu tố hỗ trợ rõ ràng.

Trong phiên giao dịch gần nhất, sắc xanh chiếm ưu thế trong nhóm nguyên liệu công nghiệp với 6/9 mặt hàng tăng giá. Đáng chú ý, cà phê trở thành tâm điểm khi cả hai chủng loại đều ghi nhận mức tăng tích cực. Giá cà phê Robusta tăng gần 3,5%, đóng cửa ở mức 4.078 USD/tấn; trong khi giá cà phê Arabica tăng nhẹ gần 0,3%, lên mức 7.661 USD/tấn.

Theo MXV, đà tăng của giá cà phê thế giới được hỗ trợ bởi chính sách tiền tệ thắt chặt tại Brazil và nhu cầu tiêu thụ ổn định từ Hoa Kỳ. Yếu tố then chốt thúc đẩy thị trường là sự phục hồi mạnh của đồng Real Brazil sau khi Ủy ban Chính sách Tiền tệ Brazil (COPOM) quyết định tiếp tục giữ lãi suất Selic ở mức cao 15%/năm.

Đồng nội tệ Brazil tăng lên mức cao nhất trong hơn 1,5 tháng so với USD và khép lại năm 2025 với mức tăng gần 9%. Việc đồng Real mạnh lên làm giảm lợi thế xuất khẩu khi quy đổi sang USD, khiến nông dân và doanh nghiệp Brazil có xu hướng hạn chế bán ra, qua đó tạo áp lực thiếu hụt nguồn cung ngắn hạn trên thị trường cà phê toàn cầu.

Thực tế thắt chặt nguồn cung được phản ánh rõ nét qua số liệu từ Hiệp hội các nhà xuất khẩu cà phê Brazil. Trong tháng 12/2025, xuất khẩu cà phê nhân của Brazil giảm mạnh 18,4% so với cùng kỳ, chỉ đạt 2,86 triệu bao. Đặc biệt, xuất khẩu cà phê Conilon (Robusta) giảm tới 61%, xuống còn hơn 222.000 bao, cho thấy tình trạng khan hiếm Robusta ngày càng rõ rệt.

Ở góc độ trung và dài hạn, triển vọng nguồn cung có phần tích cực hơn nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi. Tại Brazil, mưa dự báo xuất hiện đều tại các vùng trồng trọng điểm, góp phần cải thiện triển vọng vụ mùa tới. Trong khi đó, tại Việt Nam, thời tiết khô ráo giúp nông dân hoàn tất giai đoạn thu hoạch cuối vụ; đến ngày 20/1, hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông cơ bản đã kết thúc thu hoạch.

Ở thị trường nội địa, ghi nhận trong ngày 21/1, giá cà phê nhân xô tại khu vực Tây Nguyên điều chỉnh giảm nhẹ 300 - 500 đồng/kg, dao động quanh mức 99.000 - 99.500 đồng/kg. Dù nhu cầu vốn trước Tết Nguyên đán gia tăng, giao dịch vẫn khá thận trọng khi phần lớn nông dân có xu hướng giữ hàng, chờ đợi các nhịp phục hồi giá sau kỳ nghỉ lễ.

Trái ngược với đà khởi sắc của cà phê, thị trường kim loại ghi nhận diễn biến kém tích cực, với tâm điểm là đồng COMEX. Kết phiên, giá đồng giảm gần 0,8%, lùi về mức 12.716 USD/tấn - mức thấp nhất kể từ đầu tháng 1.

Theo nhận định từ MXV, áp lực giảm giá xuất phát từ sự thay đổi bất ngờ trong định hướng chính sách thương mại của Mỹ. Việc Washington tạm thời ngưng áp thuế mới đối với các khoáng sản trọng yếu đã làm suy yếu động lực tích trữ và vận chuyển đồng tinh luyện vào Mỹ - xu hướng vốn diễn ra mạnh trong năm 2025 để phòng ngừa rủi ro chính sách.

Dưới góc độ dòng tiền, dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ cho thấy các quỹ đầu tư tiếp tục thu hẹp vị thế mua ròng đồng COMEX trong tuần thứ ba liên tiếp, xuống còn 63.391 hợp đồng - mức thấp nhất kể từ cuối tháng 11/2025. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng và xu hướng rút vốn của dòng tiền đầu cơ.

Áp lực giảm giá càng gia tăng khi triển vọng nhu cầu tại Trung Quốc tiếp tục suy yếu. Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, giá nhà mới tại 70 thành phố trong tháng 12/2025 giảm 2,7% so với cùng kỳ, mức giảm mạnh nhất trong 5 tháng, cho thấy lĩnh vực bất động sản vẫn chưa phục hồi, kéo theo nhu cầu tiêu thụ đồng cho xây dựng suy giảm. Đồng thời, nhập khẩu đồng chưa gia công của Trung Quốc trong năm 2025 giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2020.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu đồng tại Việt Nam vẫn duy trì tín hiệu tích cực. Theo số liệu sơ bộ từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, trong nửa đầu tháng 1/2026, lượng đồng nhập khẩu đạt 24.782 tấn, tăng gần 20% so với nửa cuối tháng 12/2025, cho thấy hoạt động sản xuất công nghiệp trong nước vẫn giữ được nhịp ổn định.

Nhìn chung, thị trường hàng hóa nguyên liệu đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ nét, khi dòng tiền tập trung vào các mặt hàng có nền tảng cung - cầu hỗ trợ tốt như cà phê, trong khi các nhóm kim loại chịu sức ép điều chỉnh từ yếu tố chính sách và triển vọng nhu cầu. Trong ngắn hạn, diễn biến thị trường nhiều khả năng tiếp tục phụ thuộc vào chính sách tiền tệ, thương mại toàn cầu và điều kiện cung - cầu thực tế tại các quốc gia sản xuất, tiêu thụ chủ chốt.

Nguyễn Sơn