Thị trường xe máy điện vào cuộc đua mới
Thị trường xe máy điện tăng trưởng mạnh thời gian qua, mở ra cuộc đua mới khốc liệt hơn. Các hãng thay vì chỉ tập trung mẫu xe, còn cần có chiến lược phù hợp để mở rộng đối tượng khách hàng.
Ba yếu tố thúc đẩy thị trường
Dữ liệu từ Motorcycles Data cho thấy, trong 7 tháng đầu năm 2026, thị trường xe máy Việt Nam tiêu thụ khoảng 1,86 triệu chiếc, tăng 19,6% so với cùng kỳ.
Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, các hãng xe máy điện cần mở rộng, nâng cao dịch vụ giúp người dùng an tâm sử dụng suốt vòng đời sản phẩm.
Đáng chú ý, xe máy điện đạt 513.742 chiếc, tăng 97,2%, tương đương khoảng 27,7% tổng thị trường xe hai bánh (gần gấp đôi so với cùng kỳ năm 2025, mức 16,8%). Chỉ tính riêng VinFast, lượng xe máy điện bán ra ước đạt khoảng 435 nghìn xe trong 6 tháng đầu năm nay.
Theo bà Nguyễn Thị Phương Hiền, Phó giám đốc Học viện Chiến lược đào tạo cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng), trong số 78 triệu xe máy đăng ký có khoảng 3,5-4,1 triệu xe hai bánh sử dụng điện lưu hành. Tốc độ tăng trưởng xe điện khá nhanh, nhất là giai đoạn từ năm 2025-2026. Ghi nhận năm 2026, cứ 100 xe máy bán ra thì có 28-30 xe máy điện.
"Cùng đó, trạm sạc cũng phát triển rất nhanh. Đến nay, toàn quốc có trên 15.000 điểm sạc, trên 150.000 cổng sạc và hàng chục ngàn tủ đổi pin. Giai đoạn tới, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra rất nhanh và mạnh", bà Hiền nhận định.
PGS. TS Đàm Hoàng Phúc, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, có ba yếu tố đang thúc đẩy tốc độ phát triển của xe máy điện: Hạ tầng sạc và đổi pin được mở rộng giúp giảm bớt lo ngại về việc sử dụng xe. Các chính sách thúc đẩy chuyển đổi xanh tạo thêm động lực và các nhà sản xuất liên tục đưa ra nhiều mẫu xe, kiểu dáng, cấu hình để người dùng có thêm lựa chọn.
Đáng chú ý, đối tượng người mua cũng đang mở rộng hơn. Học sinh, sinh viên vẫn là nhóm khách hàng quan trọng. Ngoài nhóm này, gia đình, nhân viên văn phòng, người đi làm và người lớn tuổi cũng trở thành những nhóm khách hàng được các hãng nhắm tới. Điều đó cho thấy, hãng xe muốn giành thị phần lớn hơn thì không thể chỉ có một vài mẫu phù hợp với một nhóm khách hàng.
Tăng lợi thế cạnh tranh
Theo anh Nguyễn Huy Sơn, Trưởng phòng Marketing đại lý VinFast Thịnh Phát, trong 7 tháng đầu năm, doanh số xe máy điện VinFast tăng khoảng 170% so với cùng kỳ. Các dòng Evo và Feliz là những sản phẩm đóng góp doanh số chính.
Điểm đáng chú ý trong cách VinFast cạnh tranh là hãng không chỉ dựa vào sản phẩm. Hệ thống sạc và đổi pin được đại lý xác định là một lợi thế, cùng với chính sách bảo hành 6 năm cho xe và 8 năm cho pin. Các chính sách giá và chương trình hỗ trợ chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện cũng được sử dụng để giảm rào cản khi mua xe.
"Tệp khách hàng của VinFast hiện khá rộng, nhóm học sinh, sinh viên tăng mạnh vào mùa tựu trường, nhưng ở những thời điểm khác, nhóm khách hàng đã có gia đình chiếm tỷ trọng lớn. Người lớn tuổi cũng là một nhóm được hãng hướng tới với những mẫu xe không yêu cầu bằng lái", anh Sơn nói.
Chị Nguyễn Thị Hồng Thu, cửa hàng trưởng HEAD Doanh Thu 1 (Số 105 Phạm Văn Đồng, Phú Diễn, Hà Nội) cho biết, hai mẫu xe điện đang đóng góp đáng kể là ICON e: dành cho học sinh, sinh viên và EM1 e: hướng tới người đi làm, giới trẻ đô thị.
Lợi thế mà đại lý Honda nhấn mạnh nằm ở chất lượng hoàn thiện, khung gầm, hệ thống phanh, an toàn của pin và mạng lưới HEAD. Hãng đồng thời sử dụng mô hình thuê pin kết hợp sạc tại nhà nhằm giảm chi phí sở hữu ban đầu. Khách hàng Honda hiện tập trung nhiều vào người đi làm, nhân viên văn phòng và gia đình sử dụng xe trong đô thị.
Theo ông Trương Bằng Thành, Giám đốc Kinh doanh Yadea Việt Nam, hãng đang mở rộng danh mục lên gần 30 mẫu xe tại Việt Nam. Điều này cho phép thương hiệu tiếp cận đa dạng đối tượng khách hàng, từ học sinh, sinh viên đến người trẻ, người đi làm, gia đình và nhóm khách hàng lớn tuổi.
"Việc tìm hiểu, đáp ứng nhu cầu của từng đối tượng khách hàng và đưa ra chiến lược sản phẩm phù hợp sẽ là chìa khóa giúp hãng tăng độ phủ, hút doanh số", ông Thành nói.
Cuộc đua không chỉ nằm ở công nghệ
Theo PGS. TS Đàm Hoàng Phúc, về kỹ thuật, các hãng đang cạnh tranh cả ở dung lượng pin và quãng đường di chuyển, bởi người dùng ngày càng có nhiều nhu cầu khác nhau. Nhưng đây mới chỉ là một phần của cuộc cạnh tranh.
Ông Phúc cho rằng, Honda có lợi thế từ nền tảng thiết kế xe lâu năm, thương hiệu và niềm tin của người tiêu dùng. Tuy nhiên, danh mục xe điện của hãng hiện chưa nhiều và vẫn đang trong quá trình khai phá thị trường. Những dòng xe có pin tháo rời hoặc khả năng đổi pin là cách Honda mở thêm lựa chọn cho người dùng.
Ở chiều ngược lại, những thương hiệu mới như VinFast, Yadea hay Dat Bike có khả năng linh hoạt hơn trong việc phát triển mẫu mã và công nghệ. Đây là lợi thế khi thị trường thay đổi nhanh. Tuy nhiên, các hãng mới cũng cần thời gian để chứng minh chất lượng và độ bền khi số lượng xe lưu hành tăng lên.
Điểm này đặc biệt quan trọng khi xe máy điện bước vào giai đoạn phổ cập. Người mua không chỉ quan tâm xe chạy được bao xa hay có bao nhiêu tính năng, mà còn phải tính đến việc sử dụng trong nhiều năm, sửa chữa ở đâu, phụ tùng có dễ tìm hay không, khi xe gặp vấn đề thì được hỗ trợ như thế nào.
Theo các chuyên gia, khi thị trường tiến gần mốc 30% xe điện trong tổng doanh số xe hai bánh, lợi thế cạnh tranh của mỗi thương hiệu sẽ ngày càng phụ thuộc vào việc hãng có thể đáp ứng được bao nhiêu nhu cầu trong toàn bộ vòng đời chiếc xe.
Ngoài ra, việc phát triển hạ tầng dịch vụ cũng sẽ là yếu tố quan trọng. Khi số lượng xe điện tăng, việc có đủ trạm sạc, điểm đổi pin và dịch vụ bảo dưỡng, hậu mãi sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm sử dụng, từ đó quyết định lựa chọn sản phẩm của người mua.
-
