'Thiên tài Toán học' từng từ chối học bổng MIT, nay livestream kiếm sống

Sau khi hai người bạn từng cùng giành huy chương vàng Olympic Toán quốc tế với mình là Đặng Dục và Vương Hồng cùng nhận Huy chương Fields, Lưu Chí Vũ một lần nữa được nhắc tên. Hai thập kỷ trước, họ từng là những tài năng toán học nổi bật của Trung Quốc. Trong khi Đặng Dục và Vương Hồng tiếp tục theo đuổi toán học và đạt thành tựu lớn, Lưu Chí Vũ đã rẽ sang một con đường hoàn toàn khác. Ở tuổi 38, anh đang khởi nghiệp trong lĩnh vực tâm lý và sản xuất nội dung, đồng thời khẳng định chưa bao giờ hối tiếc về lựa chọn của mình.

Liu Zhiyu trong phòng livestream ở Bắc Kinh, tháng 8/2026. Ảnh: Thepaper

Từng là tài năng toán học nổi bật

Liu Zhiyu bắt đầu học toán Olympic từ lớp 4 và nhanh chóng bộc lộ năng khiếu.

Năm 2005, khi học lớp 10, anh đứng đầu một cuộc thi Olympic Toán quốc tế dành cho học sinh cùng khối. Một năm sau, Liu giành huy chương vàng với điểm tuyệt đối tại Olympic Toán quốc tế lần thứ 47, đứng trong nhóm 3 thí sinh có thành tích cao nhất thế giới và đứng đầu đoàn Trung Quốc.

Nhờ thành tích này, anh được tuyển thẳng vào ngành Toán của Đại học Bắc Kinh và được truyền thông gọi là “thiên tài toán học”.

Nhưng những năm cuối trung học cũng là lúc Liu bắt đầu gặp vấn đề về sức khỏe. Anh mắc bệnh mắt nghiêm trọng, từng gần như mất thị lực. Việc học toán cường độ cao kéo dài khiến anh cảm thấy mệt mỏi, lo âu và dần mất hứng thú với môn học từng là thế mạnh.

Khi vào Đại học Bắc Kinh, Liu bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc hơn về hướng đi của mình.

Liu Zhiyu từng giành huy chương vàng Olympic Toán quốc tế. Khi ấy, chỉ anh biết con đường toán học của mình sắp kết thúc. Ảnh: Thepaper

Từ bỏ con đường học thuật

Theo Thepaper, trong thời gian học đại học, Liu có thời gian tìm hiểu Phật giáo và sau đó quyết định xuất gia. Đây là bước ngoặt khiến anh từ bỏ con đường học thuật đang rộng mở.

Điều đáng chú ý là ngay trước khi đưa ra quyết định, Liu đã được MIT nhận vào chương trình đào tạo sau đại học với học bổng toàn phần.

Thay vì sang Mỹ, anh thông báo với MIT rằng mình sẽ không nhập học.

Liu dành khoảng 16 năm sống trong chùa trước khi hoàn tục năm 2022. Trong thời gian này, anh vẫn tiếp tục học tập và đặc biệt quan tâm đến tâm lý học. Năm 2017, anh lấy chứng chỉ tư vấn viên tâm lý cấp 3 của Trung Quốc; năm 2018 bắt đầu xây dựng một nền tảng kết hợp Phật giáo với tâm lý học để tư vấn miễn phí.

Những kiến thức tích lũy trong thời gian này sau đó trở thành nền tảng cho công việc hiện tại của anh.

Trở lại đời thường và bắt đầu khởi nghiệp

Sau khi hoàn tục, Liu Zhiyu không quay lại con đường toán học mà lựa chọn phát triển công việc trong lĩnh vực tâm lý và nội dung.

Năm 2022, anh gia nhập một doanh nghiệp về đào tạo tâm lý với vai trò đối tác, tham gia phát triển và kinh doanh các khóa học. Tuy nhiên, do thiếu kinh nghiệm quản lý và kinh doanh, bộ phận do anh phụ trách từng thua lỗ đáng kể.

Sau đó, Liu rời công ty và bắt đầu khởi nghiệp độc lập.

Hiện anh sản xuất video ngắn, livestream, xây dựng các khóa học về tâm lý và văn hóa truyền thống, đào tạo tư vấn viên tâm lý và trực tiếp tư vấn cho khách hàng.

Công việc của Liu hiện khá bận rộn. Anh thường bắt đầu livestream từ 9h và làm việc đến khoảng 21h, tổng cộng hơn 10 tiếng mỗi ngày.

Không gian làm việc của anh chỉ là một studio rộng chưa đầy 30 m².

Liu Zhiyu livestream trong căn phòng tại Bắc Kinh, tháng 8/2026. Ảnh: Thepaper

Liu nói mình không thể giảm cường độ làm việc, đặc biệt trong những năm đầu khởi nghiệp. Internet có “văn hóa sói”, theo cách gọi của anh: Nếu không tiến lên, bạn sẽ tụt lại phía sau.

Sau khoảng 3 năm tự khởi nghiệp, Liu cho biết anh chưa giàu nhưng ít nhất công việc đã không còn thua lỗ.

Khi tiền bạc trở thành một phần của cuộc sống

Sự thay đổi trong quan niệm về tiền bạc là một trong những điểm đáng chú ý trong cuộc sống hiện tại của Liu.

Trước đây, khi sống một mình, anh từng cho rằng mình không cần nhiều tiền. Nhưng sau khi kết hôn và có con, những nhu cầu của gia đình khiến anh phải nhìn vấn đề tài chính thực tế hơn.

Liu hiện xem tiền bạc là một trong ba điều khiến anh phiền muộn, bên cạnh việc tu tập và các mối quan hệ.

Điều này cũng phản ánh một thay đổi lớn trong cuộc sống của anh: từ một người từng có thể từ bỏ con đường học thuật danh giá để theo đuổi lựa chọn cá nhân, Liu giờ phải học cách điều hành một doanh nghiệp, duy trì thu nhập và chăm lo cho gia đình.

Anh cũng không né tránh việc kiếm tiền từ tri thức. Trước những lời chỉ trích vì bán khóa học trên mạng, Liu cho rằng nếu nội dung tạo ra giá trị thì việc nhận lại thu nhập là điều bình thường.

Anh yêu cầu đội ngũ tập trung vào những nội dung có kiến thức thực chất, thay vì những lời khuyên sáo rỗng.