Diễn đàn tháng 9: Khoản nào khiến gia đình tôi đau đầu nhất mỗi mùa tựu trường?

Ảnh minh hoạ AI

Nhiều khoản chi cùng lúc, gia đình phải tính toán từng khoản

Với gia đình chị Nguyễn Thị Thùy Linh, Hà Nội, việc chuẩn bị cho năm học mới của các con năm nay dự kiến tiêu tốn khoảng 17 triệu đồng. Đây là khoản tiền gia đình đã chủ động dự trù từ trước nhưng khi cộng từng khoản chi, tổng số tiền cũng khiến phụ huynh phải cân đối kỹ lưỡng.

Theo chị Linh, các khoản dự kiến gồm học phí và một số chi phí tại trường khoảng 200.000 đồng/tháng; sách giáo khoa 237.000 đồng; đồng phục khoảng 1 triệu đồng/năm học; đồ dùng học tập và sách vở khoảng 1 triệu đồng; tiền bán trú 500.000 đồng/tháng; chi phí đưa đón 500.000 đồng/tháng và bảo hiểm thân thể khoảng 450.000 đồng/năm học.

Trong số này, khoản liên quan đến việc đưa đón con là điều gia đình chị phải cân nhắc, điều chỉnh nhiều nhất, bởi còn phụ thuộc vào thời gian học tập thực tế của các con. Trong khi đó, các khoản học phí và chi phí tại trường, gia đình vẫn phải chờ thông báo chính thức từ nhà trường theo quy định mới có thể xác định cụ thể.

"Các khoản thu của nhà trường hiện chưa có thông báo cụ thể. Khi thực hiện thu, nhà trường thường phát hành văn bản để trao đổi với phụ huynh trong cuộc họp đầu năm. Các khoản chi phí được ghi khá rõ, có căn cứ để tính toán nên gia đình có thể theo dõi. Nếu có thắc mắc, chúng tôi sẽ hỏi trực tiếp trong cuộc họp đầu năm hoặc trao đổi với giáo viên chủ nhiệm", chị Linh chia sẻ.

Điều đáng nói, với gia đình chị Linh, việc chuẩn bị tài chính cho năm học mới không đến mức phải cắt giảm những khoản chi thiết yếu khác. Gia đình đã chủ động lập kế hoạch từ trước, dành một khoản riêng cho việc học của con. Tuy nhiên, câu chuyện của chị cho thấy một thực tế, chỉ cần một khoản phát sinh hoặc thay đổi về lịch học, việc đưa đón, bán trú…, tổng chi phí cũng có thể thay đổi đáng kể.

Nếu được đề xuất một chính sách hỗ trợ, chị Linh mong muốn học sinh được miễn, giảm học phí và được hỗ trợ 100% chi phí sách giáo khoa, đồng phục vào đầu năm học.

Chị Linh và chồng cùng hai con - Ảnh NVCC

Theo chị, thời điểm tựu trường là lúc phụ huynh phải cùng lúc giải quyết nhiều khoản tiền. Chính sách hỗ trợ sẽ giúp giảm áp lực tài chính, đặc biệt với những gia đình có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời bảo đảm trẻ em không phải đứng trước nguy cơ bỏ học chỉ vì gia đình không đủ khả năng mua sắm những vật dụng cần thiết.

"Điều này cũng góp phần tạo sự công bằng để mọi học sinh đều có đủ sách vở, đồng phục và điều kiện cơ bản khi bước vào năm học mới", chị Linh nói.

Có nhiều con cùng đi học, áp lực càng dồn vào đầu năm

Với gia đình chị Trần Thị Lợi, ở Hoàng Liệt, Hà Nội, hiện có hai con học cấp THCS và một con học tiểu học. Năm nay, gia đình dự kiến chi khoảng 12-15 triệu đồng cho việc chuẩn bị năm học mới, bao gồm bảo hiểm y tế, sách vở, đồng phục và các khoản đóng đầu năm.

So với năm trước, khoản chi này tăng khá rõ, một phần bởi năm nay có thêm một người con bước vào cấp THCS, kéo theo những thay đổi về tiền học và các khoản phát sinh.

"Lo cho ba cháu cùng lúc thì các khoản đóng đầu năm là phần khiến gia đình áp lực nhất, nhất là tiền bán trú, học thêm và một số khoản khác. Tất cả đều tập trung vào một thời điểm nên có những lúc khá căng thẳng về tài chính", chị Lợi cho biết.

Để giảm bớt gánh nặng, gia đình chị phải chủ động tiết kiệm từ trước. Những cuốn sách, đồ dùng học tập còn sử dụng tốt của anh chị được tận dụng cho em. Gia đình cũng cân nhắc mua sách cũ, tìm các chương trình khuyến mãi và sử dụng lại đồng phục nếu còn tốt.

Với việc học thêm, gia đình cũng phải cân nhắc kỹ, chỉ lựa chọn những môn thực sự cần thiết thay vì đăng ký dàn trải cho cả ba con.

Gia đình chị Trần Thị Lợi - Ảnh NVCC

Cách xoay xở ấy cho thấy, với gia đình đông con, tiết kiệm không chỉ là lựa chọn mà gần như trở thành một phần trong kế hoạch chi tiêu đầu năm học.

Nếu chỉ được lựa chọn một khoản cần được Nhà nước hoặc nhà trường hỗ trợ, chị mong muốn các khoản đóng đầu năm được giảm hoặc hỗ trợ. Theo chị, đây là nhóm chi phí lớn, xuất hiện cùng lúc và tác động trực tiếp đến những gia đình có nhiều con đang đi học.

Cũng theo chị Lợi, cùng một mức chi cho mỗi học sinh nhưng với gia đình có một con đi học và gia đình có ba con đi học, sức ép lên ngân sách gia đình hoàn toàn khác nhau. Những khoản tưởng như không quá lớn nếu tính riêng lẻ có thể trở thành gánh nặng khi phải nhân lên cho nhiều con.

Trong khi đó, ở khu vực nông thôn, nơi thu nhập của nhiều gia đình phụ thuộc vào lao động tự do, câu chuyện đầu năm học lại càng trở nên nhạy cảm.

Gia đình chị Trần Thị Lan, ở Nghệ An, có hai con đang ở những năm cuối cấp, một cháu lớp 9 và một cháu lớp 12. Đây đều là những năm học quan trọng, kéo theo nhiều khoản chi mà gia đình khó có thể cắt giảm.

Với một gia đình ở nông thôn, sách vở, đồ dùng học tập, đồng phục đầu năm là những khoản tiền không nhỏ so với thu nhập. Vợ chồng chị Lan đều là lao động tự do. Trước đây, chồng chị là lao động chính trong gia đình nhưng hiện nay sức khỏe không tốt, khiến phần lớn gánh nặng kinh tế dồn lên vai chị.

Hai con cùng ở cuối cấp cũng đồng nghĩa gia đình phải chuẩn bị nhiều khoản chi trong cùng một thời điểm. Ngoài những nhu cầu cơ bản như sách vở, đồng phục, học tập, các em còn đứng trước những yêu cầu đặc thù của từng cấp học. Với con lớp 9 là giai đoạn chuẩn bị chuyển cấp; với con lớp 12 lại là năm học cuối THPT, gắn với kỳ thi và những khoản chi phục vụ học thêm, học cao điểm cho những kỳ thi.