Thiếu tướng Dương Đức Hải: Giảm tiền kiểm, không giảm trách nhiệm an toàn phòng cháy, chữa cháy

Ngày 10-9, tại Hà Nội, Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam phối hợp với Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an) tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp PCCC 2026 với chủ đề “Đối thoại với doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp về công tác PCCC và CNCH”.

Diễn đàn nằm trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế về kỹ thuật và phương tiện PCCC, CNCH, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong công tác PCCC, thiết bị an ninh, an toàn, bảo vệ năm 2026.

Thiếu tướng Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH phát biểu tại diễn đàn

Từ giảm thủ tục đến thay đổi phương thức quản lý

Phát biểu tại diễn đàn, Thiếu tướng Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, cho biết Nghị quyết số 66.18/2026 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh có hiệu lực từ ngày 1-7-2026.

Thực hiện chủ trương này, Bộ Công an đã cắt giảm 27/36 thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tiếp tục cắt giảm 3 thủ tục liên quan đến nghiệm thu và phục hồi hoạt động.

Những con số trên cho thấy nỗ lực đáng kể trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo Thiếu tướng Dương Đức Hải, điều quan trọng nhất của quá trình cải cách không nằm ở số lượng thủ tục được cắt giảm.

Diễn đàn tập trung trao đổi, giải đáp 5 nhóm vấn đề mà doanh nghiệp PCCC, CNCH quan tâm

“Điểm cốt lõi không chỉ là giảm hồ sơ, rút ngắn thời gian, mà là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ kiểm soát chủ yếu bằng thủ tục sang quản lý dựa trên rủi ro và trách nhiệm của các chủ thể”, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH nhấn mạnh.

Theo đó, cơ quan quản lý sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, hướng dẫn và tổ chức hậu kiểm có trọng tâm; trong khi chủ đầu tư, chủ cơ sở, đơn vị tư vấn, thi công phải chủ động tuân thủ các quy định về an toàn PCCC và chịu trách nhiệm trong suốt quá trình hoạt động.

Đây cũng là cách tiếp cận đặt yêu cầu an toàn vào đúng vị trí: không phải chỉ để hoàn thành một bộ hồ sơ hay vượt qua một lần kiểm tra, mà phải trở thành trách nhiệm thường xuyên của chính cơ sở, doanh nghiệp.

Một trong những vấn đề được đặt ra trong quá trình cải cách là làm thế nào để vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vừa không để khoảng trống quản lý phát sinh khi giảm các khâu tiền kiểm.

Ông Nguyễn Đỗ Tùng Cương - Chủ tịch Hiệp hội PCCC&CNCH Việt Nam

Thiếu tướng Dương Đức Hải khẳng định, cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa với nới lỏng yêu cầu an toàn; giảm tiền kiểm cũng không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý.

Ngược lại, khi chuyển mạnh sang hậu kiểm, trách nhiệm của từng chủ thể và khả năng tự kiểm soát rủi ro phải được nâng lên. Công tác hậu kiểm phải đúng trọng tâm, dựa trên dữ liệu, tập trung vào những lĩnh vực, cơ sở có nguy cơ cao.

Cách làm này hướng tới mục tiêu kép: giảm những chi phí tuân thủ không cần thiết cho doanh nghiệp, nhưng vẫn bảo đảm an toàn PCCC một cách thực chất.

Đặc biệt, trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng đa dạng, công nghệ mới xuất hiện nhanh và nguy cơ cháy, nổ cũng có những biến đổi khó lường, việc quản lý dựa trên mức độ rủi ro thay vì áp dụng một cách tiếp cận đồng đều cho mọi cơ sở được xem là hướng đi phù hợp.

Đại diện Doanh nghiệp PCCC nêu vấn đề để cơ quan chức năng giải đáp

Cùng với đó, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH xác định thủ tục hành chính phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; được công khai, thực hiện mạnh trên môi trường điện tử và khai thác dữ liệu để hạn chế việc yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin mà cơ quan Nhà nước đã có.

Đây không chỉ là câu chuyện về cải cách thủ tục, mà còn gắn với quá trình chuyển đổi số trong quản lý Nhà nước về PCCC và CNCH.

Đối thoại để tháo gỡ những “nút thắt” từ thực tiễn

Một điểm đáng chú ý tại diễn đàn là sự tham gia của đại diện khoảng 170 doanh nghiệp, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sản xuất thiết bị PCCC.

Theo ông Nguyễn Đỗ Tùng Cương, Chủ tịch Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam, việc tạo ra một kênh đối thoại thường xuyên giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ giúp các vấn đề được nhận diện sớm hơn, nắm bắt chính xác hơn, nhất là trong bối cảnh các nguy cơ mới và yêu cầu đối với công tác PCCC và CNCH ở Việt Nam cũng như trên thế giới đang có nhiều thay đổi.

Tại diễn đàn, các doanh nghiệp đã trực tiếp nêu nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong đó, nhóm nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất liên quan đến cấp giấy phép lưu thông đối với vật liệu, cấu kiện ngăn cháy và phương tiện PCCC; cơ chế hậu kiểm sau khi bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu; cũng như việc thừa nhận kết quả thử nghiệm, chứng nhận theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Đây đều là những vấn đề có tác động trực tiếp tới hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong lĩnh vực PCCC và CNCH.

Với tinh thần đối thoại thẳng thắn, đại diện các cơ quan quản lý đã trực tiếp giải đáp từng nhóm vấn đề, nêu rõ căn cứ pháp lý và hướng xử lý. Những nội dung chưa thể giải quyết ngay tại diễn đàn được ghi nhận, xác định rõ cơ quan có thẩm quyền để tiếp tục xem xét và trả lời doanh nghiệp bằng văn bản.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm

Việc giải đáp trực tiếp những vướng mắc từ thực tiễn không chỉ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn các quy định mới, mà còn tạo thêm một kênh để cơ quan quản lý nhìn nhận những bất cập nếu có trong quá trình tổ chức thực hiện.

Từ những trao đổi tại diễn đàn, có thể thấy cải cách thủ tục PCCC đang hướng tới một thay đổi lớn hơn về phương thức quản lý.

Nếu trước đây doanh nghiệp có thể đặt nặng việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục trước khi đưa công trình, cơ sở vào hoạt động, thì với mô hình quản lý mới, trách nhiệm không dừng lại ở thời điểm được cấp phép hay hoàn thành thủ tục. Chủ đầu tư, chủ cơ sở, đơn vị tư vấn, thi công phải duy trì điều kiện an toàn và chủ động kiểm soát nguy cơ trong suốt quá trình hoạt động.

Điều đó cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chính doanh nghiệp. Khi một số thủ tục được cắt giảm, doanh nghiệp đồng thời phải nâng cao năng lực tự kiểm tra, tự nhận diện và kiểm soát nguy cơ cháy, nổ; không thể coi việc giảm tiền kiểm là sự “nới rộng” các điều kiện an toàn.

Về phía cơ quan quản lý, thay vì dàn trải nguồn lực vào những thủ tục có thể đơn giản hóa, trọng tâm sẽ là xây dựng hệ thống dữ liệu, hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn rõ ràng và tổ chức hậu kiểm có trọng điểm.

Cải cách, vì thế, không phải là “quản lý ít đi”, mà là quản lý thông minh hơn, đúng nơi, đúng đối tượng và đúng mức độ rủi ro. Đó cũng là thông điệp xuyên suốt được đặt ra tại Diễn đàn Doanh nghiệp PCCC 2026: giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp nhưng không giảm yêu cầu an toàn; giảm tiền kiểm nhưng phải tăng trách nhiệm; đơn giản hóa thủ tục nhưng phải nâng cao hiệu quả quản lý.

Trong lĩnh vực mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, sự thay đổi phương thức quản lý chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn giữ được “hàng rào” an toàn cần thiết - bằng pháp luật, bằng dữ liệu và trên hết là bằng trách nhiệm của từng chủ thể.