Thổ Nhĩ Kỳ đề nghị Interpol phát lệnh truy nã Thủ tướng Israel

Bộ trưởng Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ Akin Gurlek ngày 21/8 cho biết Ankara đã đề nghị Interpol phát cảnh báo đỏ đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và ông Afek Moskovitch.

Động thái nằm trong vụ án hình sự do Thổ Nhĩ Kỳ khởi tố, cáo buộc 2 người phạm tội "diệt chủng" cùng nhiều tội danh khác liên quan việc Israel chặn đoàn tàu cứu trợ hướng tới Gaza trên hải phận quốc tế.

Ông Gurlek cho biết Bộ Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ đã đề nghị Bộ Nội vụ hoàn tất thủ tục với Interpol, dựa trên lệnh bắt do một tòa án tại Istanbul ban hành ngày 14/7. Ankara không nêu rõ chức vụ của ông Moskovitch.

Cảnh báo đỏ của Interpol là yêu cầu gửi tới lực lượng cảnh sát các nước nhằm xác định vị trí và bắt giữ một cá nhân để chờ dẫn độ, bàn giao hoặc xử lý theo pháp luật.

Tuy nhiên, cảnh báo đỏ không phải lệnh bắt quốc tế. Interpol sẽ xem xét yêu cầu để bảo đảm tuân thủ các quy định của tổ chức, trong đó có nguyên tắc không can thiệp vào những vấn đề mang tính chính trị, quân sự, tôn giáo hoặc sắc tộc.

Việc bắt giữ hay không phụ thuộc vào pháp luật của từng quốc gia thành viên.

Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những nước chỉ trích mạnh mẽ chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza, bùng phát sau cuộc tấn công của Hamas vào Israel hồi tháng 10/2023. Tổng thống Recep Tayyip Erdogan nhiều lần cáo buộc ông Netanyahu phạm tội "diệt chủng".

Văn phòng Thủ tướng Netanyahu bác bỏ động thái của Ankara, gọi đây là "nỗ lực thảm hại nhằm đe dọa lãnh đạo và binh sĩ Israel" và khẳng định nó "sẽ không đi đến đâu".

Theo phía Israel, nước này sẽ tiếp tục hành động để đáp trả những gì họ cho là nỗ lực gây bất ổn khu vực của Thổ Nhĩ Kỳ và các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Tranh cãi bắt nguồn từ Đoàn Cứu trợ Toàn cầu Sumud, gồm khoảng 50 tàu chở khoảng 430 nhà hoạt động rời Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 5 để hướng tới Gaza.

Quân đội Israel sau đó bắt giữ các nhà hoạt động trên Địa Trung Hải và đưa họ tới một cơ sở giam giữ trước khi trục xuất.

Vụ việc vấp phải phản ứng từ cộng đồng quốc tế. Pháp, Italy và Australia cũng khởi động các tiến trình tố tụng liên quan.

Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben Gvir khi đó bị chỉ trích sau khi công bố video cho thấy ông chế giễu các nhà hoạt động trên đoàn tàu cứu trợ trong lúc họ bị trói tay.