Thổ Nhĩ Kỳ tiết lộ NATO đang bước vào giai đoạn 'tái cấu trúc an ninh', Mỹ không có ý định rút khỏi liên minh
Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra tại Ankara vào ngày 7-8/7, Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định, liên minh đang thích ứng với môi trường an ninh mới, trong khi Mỹ không có kế hoạch rút lui, song yêu cầu các đồng minh chia sẻ nhiều hơn gánh nặng quốc phòng và thúc đẩy tăng cường hợp tác công nghiệp quốc phòng.
Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yasar Guler cho rằng, NATO hiện không đối diện khủng hoảng, mà đang trải qua một giai đoạn thích ứng mang tính hệ thống trước những thay đổi sâu rộng của môi trường an ninh quốc tế. Theo ông, trọng tâm của giai đoạn này là duy trì sự gắn kết nội khối, đồng thời nâng cao năng lực phòng thủ tập thể trong bối cảnh các thách thức ngày càng phức tạp.
Quan chức quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho biết, hội nghị tại Ankara sẽ quy tụ lãnh đạo của 32 quốc gia thành viên, cùng đại diện một số nước khu vực Vùng Vịnh và châu Á - Thái Bình Dương, qua đó tập trung thảo luận các vấn đề lớn như tăng chi tiêu quốc phòng, mở rộng hợp tác công nghiệp quốc phòng và củng cố hỗ trợ dành cho Ukraine. Những nội dung này được xem là phản ánh rõ xu hướng NATO đang dịch chuyển sang tăng cường năng lực sản xuất và tự chủ quốc phòng.
Liên quan vai trò của Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh, Washington vẫn coi NATO là nền tảng an ninh then chốt của không gian xuyên Đại Tây Dương và không có ý định rút khỏi liên minh. Tuy nhiên, Mỹ mong muốn các đồng minh châu Âu cùng Canada đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm an ninh, từ đó giảm sự phụ thuộc vào nguồn lực của Washington, trong khi vẫn duy trì cấu trúc phối hợp chung.
Trong bối cảnh đó, đại diện Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng, bất kỳ sáng kiến phòng thủ nào của châu Âu cũng cần tính đến vai trò của Ankara, đặc biệt khi các kế hoạch an ninh khu vực đang được tái định hình theo hướng mở rộng và phân tán hơn.
Song song với các vấn đề chiến lược, NATO cũng được cho là sẽ thảo luận việc gắn đầu tư công nghiệp quốc phòng với mục tiêu nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP, đồng thời rà soát cơ chế sản xuất vũ khí và thúc đẩy các dự án hợp tác đa quốc gia, nhằm nâng cao năng lực sản xuất chung của toàn khối.
Bên cạnh đó, chương trình nghị sự còn bao gồm các điểm nóng an ninh như xung đột tại Ukraine và tình hình Trung Đông, trong bối cảnh liên minh đang tìm cách củng cố vai trò điều phối và răn đe trước những bất ổn kéo dài.
Trước hội nghị, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết, liên minh dự kiến công bố các gói đầu tư quốc phòng mới trị giá hàng chục tỷ USD, đồng thời ghi nhận áp lực từ phía Mỹ nhằm thúc đẩy châu Âu tăng mạnh chi tiêu quân sự.
Dù vậy, một số chuyên gia nhận định rằng, việc gia tăng ngân sách chưa đủ tạo ra thay đổi tức thời, bởi năng lực phòng thủ của châu Âu vẫn cần nhiều năm, thậm chí có thể kéo dài hơn một thập kỷ, để có thể từng bước thay thế vai trò hiện tại của Mỹ trong cấu trúc an ninh NATO.
Tin nóng
Không quân Mỹ lần đầu tiết lộ máy bay ném bom tàng hình B-2A Spirit có thể sử dụng tên lửa chống hạm tầm xa AGM-158C trong cuộc tập trận đánh chìm gần đây.
Nga lần đầu được ghi nhận trang bị súng máy hạng nặng Kord trên tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng tại biển Baltic, động thái được cho là nhằm tăng cường khả năng đối phó các mối đe dọa từ phương tiện không người lái.
Ngày 30/6, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Cố vấn cấp cao Jared Kushner đã tới Thủ đô Doha của Qatar để làm việc với các nhà trung gian và giới chức nước chủ nhà trong khuôn khổ các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm giải pháp cho xung đột liên quan đến Iran.
Rạng sáng 30/6, quân đội Israel đã tiến hành phá dỡ nhiều công trình dân sự tại cả phía Bắc và phía Nam Dải Gaza, đi kèm pháo kích và hỏa lực súng máy hạng nặng tại các khu vực đang nằm dưới quyền kiểm soát của lực lượng này.
Không quân Ukraine xác nhận một máy bay tiêm kích MiG-29 đã rơi trong lúc thực hiện nhiệm vụ chiến đấu tại tỉnh Poltava. Phi công kịp phóng ghế thoát hiểm và được lực lượng cứu hộ đưa đến cơ sở y tế.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaiel Baghaei nhấn mạnh không cần bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài đối với các vấn đề liên quan đến eo biển Hormuz.
Tin mới
Chính phủ Anh sắp công bố một trong những cuộc cải tổ lực lượng vũ trang lớn nhất trong nhiều thập niên, với mô hình tham chiếu là bài học rút ra từ cuộc chiến tại Ukraine.
Ngày 30/6, Ủy ban châu Âu (EC) cho biết Liên minh châu Âu (EU) sẽ bắt đầu triển khai các cam kết trong thỏa thuận thương mại đạt được với Mỹ từ ngày 1/7, đúng thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra trước ngày Quốc khánh Mỹ (4/7).
Nếu dự án trên được thông qua, Nhật Bản sẽ vượt qua một rào cản lớn để tiến tới vị thế cường quốc xuất khẩu vũ khí.
Ngày 30/6, Quốc hội Litva đã phê chuẩn ông Mindaugas Sinkevicius, Chủ tịch đảng Dân chủ Xã hội, giữ chức Thủ tướng mới của nước này.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 30-6 cho biết lực lượng phòng không nước này đã đánh chặn và tiêu hủy tổng cộng 419 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine trong đêm.
Giới chức Bộ Ngoại giao Iran mới đây khẳng định Tehran không cần bất kỳ sự hỗ trợ nào của nước ngoài trong vấn đề gỡ bỏ thủy lôi ở khu vực eo biển Hormuz chiến lược.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết Warsaw chưa chuyển giao thêm các tiêm kích MiG-29 cho Ukraine do Kiev không thực hiện cam kết chia sẻ công nghệ máy bay không người lái (drone) như đã thỏa thuận trước đó.
Một công ty tại Nga đã tìm cách nhập khẩu linh kiện cho chiến đấu cơ Su-27 và Yak-130 từ Moldova nhưng không thành công.