Anh 'mạnh tay' tăng ngân sách quốc phòng

Phát biểu tại một doanh nghiệp quốc phòng ở miền Nam nước Anh, ông Starmer cho biết kế hoạch được xây dựng để chuẩn bị cho "các cuộc chiến trong tương lai" và là một trong những dấu ấn chính sách cuối cùng của ông trên cương vị thủ tướng.

Theo kế hoạch, chi tiêu quốc phòng của Anh sẽ đạt gần 80 tỷ bảng Anh mỗi năm vào năm 2029. Ông Starmer dự kiến mang bản kế hoạch này tới Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) vào ngày 7-8/7 nhằm khẳng định Anh đang đi đúng lộ trình thực hiện cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035.

Thủ tướng Anh cho biết gói đầu tư mới đã được tính toán đầy đủ về nguồn tài chính và được điều chỉnh theo hướng tham vọng hơn so với dự thảo trước đây. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận chính phủ kế nhiệm có thể tiếp tục bổ sung và hoàn thiện kế hoạch.

Khoản đầu tư bổ sung sẽ ưu tiên 5 tỷ bảng Anh cho các chương trình phát triển máy bay không người lái (drone) và vũ khí tự động, đồng thời xây dựng lực lượng hải quân theo mô hình kết hợp giữa nền tảng có người lái và không người lái, nâng cao sức mạnh tác chiến của lục quân, củng cố năng lực răn đe hạt nhân và thúc đẩy chương trình phát triển tiêm kích tàng hình thế hệ mới cho Không quân Hoàng gia Anh. Theo ông Starmer, các khoản đầu tư này không chỉ tăng cường năng lực quốc phòng mà còn tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

"Trong bối cảnh thế giới đang tăng cường vũ trang và các hành động gây hấn ngày càng gia tăng, cách tốt nhất để tránh chiến tranh là chuẩn bị sẵn sàng cho chiến tranh. Cách tốt nhất để phòng thủ là tạo ra sức răn đe đủ mạnh để đối thủ phải cân nhắc trước khi hành động", ông Starmer nhấn mạnh.

Kế hoạch nhận được sự ủng hộ từ một số tổ chức đại diện người lao động trong ngành quốc phòng. Ông Matt Roberts, đại diện Công đoàn GMB, đánh giá đây là bước đi giúp mang lại sự ổn định cho lĩnh vực vốn chịu nhiều bất ổn trong thời gian qua, song nhấn mạnh thành công sẽ phụ thuộc vào việc tạo ra việc làm, hiện thực hóa các khoản đầu tư và đạt được kết quả cụ thể.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng quy mô gói đầu tư vẫn chưa đủ để giúp Anh sẵn sàng trước các nguy cơ an ninh ngày càng gia tăng.

Tướng Richard Barrons, cựu Tư lệnh Bộ Chỉ huy Lực lượng Hỗn hợp Anh, nhận định kế hoạch là bước tiến tích cực nhưng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu quốc phòng của nước này. Theo ông, ngân sách hiện tại vẫn chưa đủ để tăng cường năng lực phòng thủ trong thời gian ngắn, đồng nghĩa một số chương trình mua sắm trang thiết bị có thể phải trì hoãn hoặc cắt giảm, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động huấn luyện, bảo trì cơ sở hạ tầng và bảo đảm hậu cần.

Các lãnh đạo quốc phòng Anh cũng cho biết lực lượng vũ trang đang đối mặt với khoảng thiếu hụt ngân sách khoảng 28 tỷ bảng Anh trong bốn năm tới. Với mức bổ sung 15 tỷ bảng, khoảng cách tài chính vẫn chưa được bù đắp hoàn toàn.

Đáp lại các chỉ trích, Thủ tướng Starmer khẳng định đây là lựa chọn phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Ông cho biết một phần kinh phí sẽ được điều chuyển từ các dự án đầu tư khác, trong đó có một số dự án về đường bộ và năng lượng không còn được triển khai theo kế hoạch ban đầu để ưu tiên cho nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia.