Thổ Nhĩ Kỳ và Czech phát triển xe tăng hạng trung CFL-120 Karpat để cạnh tranh M1A2 Abrams

Ngành công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ và CH Czech vừa công bố chương trình phát triển xe tăng hạng trung CFL-120 Karpat trong bối cảnh NATO ngày càng quan tâm tới các phương tiện thiết giáp cơ động hơn sau xung đột Nga - Ukraine.

Theo thông tin ban đầu, dự án CFL-120 Karpat được thiết kế nhằm tạo ra dòng xe tăng có hỏa lực mạnh nhưng trọng lượng nhẹ hơn đáng kể so với các xe tăng chủ lực hạng nặng hiện nay của NATO.

Trong nhiều năm, các quân đội phương Tây ưu tiên xe tăng chủ lực cỡ lớn với giáp dày để đối đầu chiến tranh quy mô lớn tại châu Âu.

Tuy nhiên, chiến sự tại Ukraine cho thấy xe tăng hạng nặng đang đối mặt nguy cơ rất lớn trước máy bay không người lái cảm tử, tên lửa chống tăng và pháo binh dẫn đường chính xác. Điều này khiến nhiều quốc gia bắt đầu thay đổi tư duy phát triển thiết giáp.

Xe tăng hạng trung CFL-120 Karpat được định hướng như phương tiện có thể cơ động nhanh, triển khai linh hoạt và giảm chi phí vận hành nhưng vẫn duy trì hỏa lực đủ mạnh để đối đầu phần lớn mục tiêu thiết giáp hiện đại.

Điểm đáng chú ý nhất của CFL-120 Karpat là việc sử dụng pháo nòng trơn cỡ 120 mm tiêu chuẩn NATO. Đây là loại pháo hiện được trang bị trên nhiều xe tăng hiện đại như xe tăng chủ lực Leopard 2A7 của Đức hay xe tăng chủ lực M1A2 Abrams của Mỹ.

Việc sử dụng pháo 120 mm giúp xe tăng hạng trung CFL-120 Karpat có khả năng khai hỏa đạn xuyên giáp động năng và đạn nổ mạnh tiêu chuẩn NATO, bảo đảm sức mạnh chiến đấu không quá chênh lệch so với nhiều xe tăng chủ lực hiện nay.

Theo thiết kế sơ bộ, xe tăng hạng trung CFL-120 Karpat có trọng lượng khoảng 40 tấn. Con số này thấp hơn đáng kể so với xe tăng chủ lực M1A2 Abrams vốn có trọng lượng chiến đấu từ khoảng 66 tấn tới hơn 70 tấn tùy phiên bản. Sự chênh lệch trọng lượng mang lại lợi thế lớn về cơ động chiến thuật.

Tại Đông Âu, nhiều cây cầu và tuyến đường gặp khó khăn khi phải chịu tải các xe tăng hạng nặng như M1A2 Abrams hoặc xe tăng chủ lực Leopard 2A7.

Trong khi đó, xe tăng hạng trung nhẹ hơn có thể triển khai linh hoạt hơn trên nhiều địa hình và giảm áp lực hậu cần.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong chiến tranh hiện đại, nơi tốc độ cơ động ngày càng được ưu tiên thay vì chỉ tập trung vào giáp bảo vệ.

Theo giới phân tích quân sự, chiến trường Ukraine đã cho thấy ngay cả các xe tăng có giáp dày cũng rất dễ tổn thương trước máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất FPV và tên lửa chống tăng tấn công từ trên cao.

Điều này khiến nhiều nhà thiết kế quân sự chuyển hướng sang mô hình thiết giáp cơ động hơn kết hợp hệ thống bảo vệ chủ động.

Một số thông tin cho thấy xe tăng hạng trung CFL-120 Karpat có thể được trang bị hệ thống phòng vệ chủ động nhằm đánh chặn tên lửa chống tăng hoặc đạn chống tăng bay tới trước khi va chạm mục tiêu.

Nếu được tích hợp hoàn chỉnh, hệ thống này sẽ giúp tăng đáng kể khả năng sống sót của xe tăng trên chiến trường hiện đại.

Ngoài vấn đề chiến đấu, chi phí vận hành cũng là nguyên nhân khiến nhiều quốc gia NATO quan tâm tới mô hình xe tăng hạng trung.

Xe tăng chủ lực M1A2 Abrams của Mỹ nổi tiếng có mức tiêu thụ nhiên liệu rất lớn do sử dụng động cơ tua-bin khí công suất cao. Chi phí bảo trì và hậu cần của dòng xe này cũng ở mức rất cao.

Trong khi đó, nhiều quốc gia Đông Âu hoặc Trung Đông không đủ ngân sách để duy trì lực lượng xe tăng hạng nặng quy mô lớn trong thời gian dài.

Điều này mở ra cơ hội cho các nền tảng thiết giáp như CFL-120 Karpat, vốn được định hướng chi phí thấp hơn nhưng vẫn giữ hỏa lực mạnh.

Giới chuyên gia cho rằng dự án CFL-120 Karpat phản ánh sự thay đổi lớn trong tư duy quân sự của NATO sau xung đột Ukraine.

Nếu trước đây xe tăng chủ lực siêu nặng được xem là trung tâm sức mạnh lục quân thì hiện nay nhiều quân đội bắt đầu ưu tiên phương tiện có khả năng cơ động cao, dễ phân tán và phù hợp chiến tranh mạng hóa hiện đại.