Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran bên bờ đổ vỡ

Sau gần nửa tháng tạm lắng, ngày 8-7, Mỹ và Iran tái phát giao tranh, phá vỡ những điều khoản cam kết trong thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa hai bên. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố bản ghi nhớ về lệnh ngừng bắn nhằm chấm dứt xung đột 'đã chấm dứt'.

Mỹ tấn công ồ ạt

Trong đợt leo thang mới nhất, quân đội Mỹ đã phát động những đợt không kích mới nhằm vào Iran trong sáng sớm 8-7, chỉ vài giờ sau khi 3 tàu thương mại bị tấn công tại eo biển Hormuz. Giới chức Mỹ cho biết mục tiêu tấn công gồm hệ thống phòng không, hệ thống giám sát bờ biển, tên lửa đất đối không, bệ phóng tên lửa hành trình chống hạm, máy bay không người lái và các cơ sở cảng biển của Iran.

 Một đợt tấn công của máy bay Mỹ A-10 Thunderbolt II vào Iran. Ảnh: CENTCOM

Một đợt tấn công của máy bay Mỹ A-10 Thunderbolt II vào Iran. Ảnh: CENTCOM

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tố Tehran có hành động "gây hấn vô cớ, nguy hiểm và vi phạm rõ ràng thỏa thuận ngừng bắn"; cảnh báo Iran sẽ phải trả giá đắt nếu tiếp tục nhắm vào hoạt động hàng hải thương mại. Trong một động thái khác, Bộ Tài chính Mỹ đã hủy bỏ cơ chế miễn trừ cho phép Iran xuất khẩu dầu.

Theo truyền hình Singapore CNA, tại Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, trả lời câu hỏi về hiệu lực thỏa thuận ngừng bắn với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh: Theo quan điểm của tôi, mọi chuyện đã kết thúc.

Trước đó, quân đội Anh cho biết 3 tàu chở dầu đã bị trúng đạn tại eo biển Hormuz vào ngày 7-7.

Iran trả đũa

Ngay sau những đợt tấn công của Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), trong sáng 8-7, tuyên bố đáp trả bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái. Theo tuyên bố của IRGC, trong đợt đầu, Hải quân và Lực lượng Hàng không Vũ trụ nước này đã phối hợp tấn công 85 cơ sở quân sự trọng yếu của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, đồng thời bắn hạ một thiết bị bay không người lái MQ-9.

Đài truyền hình nhà nước Iran Press TV cho biết, nhiều vụ nổ lớn đã làm rung chuyển căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait và nhiều khu vực tại Bahrain, nơi đặt Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ.

Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf cho rằng việc Mỹ không tuân thủ các "điều chỉnh của Iran" tại eo biển Hormuz, tiếp tục đe dọa tấn công, khôi phục những lệnh trừng phạt dầu mỏ, tiến hành những cuộc không kích vào miền Nam Iran và ủng hộ hoạt động quân sự của Israel tại Lebanon là những vi phạm nghiêm trọng đối với thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên.

Theo một số nguồn tin từ Trung Đông, giới lãnh đạo Iran đang hướng tới việc thiết lập cơ chế thu phí thường trực đối với hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, động thái được cho là có thể làm thay đổi đáng kể cán cân quyền lực tại khu vực. Lệnh ngừng bắn hiện nay được thiết kế nhằm tạo khoảng thời gian 60 ngày để các bên đàm phán một thỏa thuận lâu dài. Tuy nhiên, vòng đàm phán gián tiếp tại Qatar kết thúc tuần trước không đạt được tiến triển đáng kể.

Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 8-7 sau khi Mỹ và Iran tái phát giao tranh. Theo CNBC, giá dầu thô WTI của Mỹ tăng 7,1%, lên 75,41 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng 7,5%, đạt 79,65 USD/thùng.

KHÁNH MINH (tổng hợp)

Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/thoa-thuan-ngung-ban-my-iran-ben-bo-do-vo-post861370.html