'Thỏi nam châm' thu hút đầu tư khai khoáng toàn cầu

Theo trang tin oilprice.com, với “Tam giác lithium” cùng trữ lượng lớn đồng, kẽm và nhiều khoáng sản khác, Mỹ Latin ngày càng thu hút các nhà đầu tư đang tìm cách củng cố chuỗi cung ứng trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với các khoáng sản quan trọng ngày càng gia tăng. Báo cáo mới của công ty tư vấn toàn cầu McKinsey & Company cho thấy, trong 3 quý đầu năm 2025, các thương vụ mua bán-sáp nhập trong lĩnh vực khai khoáng toàn cầu đạt 30 tỷ USD, trong đó 74% giá trị đổ vào Mỹ Latin. Số liệu này cho thấy Mỹ Latin đang thu hút dòng vốn đầu tư lớn vào ngành khai khoáng. Báo cáo cũng chỉ ra rằng dù khoảng một nửa trữ lượng khoáng sản quan trọng của thế giới nằm ở châu Phi, Tây Á và Trung Á, nhưng mức đầu tư cho hoạt động thăm dò tại các khu vực này lại ở mức thấp nhất. Trong khi đó, kể từ năm 2021, các thỏa thuận khai khoáng ở Mỹ Latin đã tăng hơn 200%, khi các nhà đầu tư rút vốn khỏi những khu vực có mức độ rủi ro cao hơn. Điều này dẫn đến việc đầu tư vào lĩnh vực khai khoáng ở châu Phi giảm gần 80%.

Công nhân của công ty Sigma Lithium tại mỏ Grota do Cirilo ở đô thị Itinga, bang Minas Gerais, Brazil. Ảnh: Reuters

Nhu cầu toàn cầu đối với các khoáng sản quan trọng vốn cần thiết cho nhiều lĩnh vực sản xuất, từ máy tính đến thiết bị năng lượng tái tạo và xe điện, đang tăng lên hằng năm. Một báo cáo năm 2025 của Diễn đàn Năng lượng quốc tế (IEF) cho thấy nhu cầu toàn cầu đối với các khoáng sản quan trọng như đồng, niken, coban, lithium và đất hiếm có thể tăng từ 28 triệu tấn vào năm 2021 lên gần 41 triệu tấn vào năm 2040. Báo cáo ước tính rằng để đáp ứng nhu cầu về khoáng sản quan trọng, thế giới sẽ cần khoảng 5.000 tỷ USD vốn đầu tư tích lũy vào năm 2035. Tuy nhiên, chi tiêu cho hoạt động thăm dò hiện thấp hơn khoảng 40-50% so với mức cần thiết. Tại Mỹ Latin, Brazil sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn thứ hai thế giới. Tuy nhiên, sản lượng hiện vẫn hạn chế do những khó khăn về kỹ thuật và thương mại. Với dự báo nhu cầu đất hiếm sẽ tăng gấp 3 lần vào năm 2035, Brazil được đánh giá là điểm đến đầu tư tiềm năng trong những năm tới.

Chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng đang chịu áp lực ngày càng tăng do hoạt động khai thác không mở rộng đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu toàn cầu đối với một số nguồn tài nguyên. Thời gian cấp phép kéo dài, thiếu hụt hạ tầng, yêu cầu vốn đầu tư lớn và sự không chắc chắn về chính sách đều có thể làm chậm quá trình phát triển các dự án. Bên cạnh đó, hoạt động khai thác khoáng sản quan trọng hiện tập trung ở một vài khu vực trên thế giới, khiến ngành này đối mặt với rủi ro lớn về chuỗi cung ứng.

Mỹ Latin đang phát triển năng lực tinh luyện và chế biến lithium. Ảnh: Shutterstock

Mỹ Latin là nơi có “Tam giác lithium”, trải dài qua Argentina, Chile và Bolivia, được cho là nắm giữ khoảng 68% trữ lượng lithium của thế giới. Trong khi đó, Brazil, Peru và Mexico cũng sở hữu các trữ lượng lithium nhỏ hơn. Lithium là khoáng sản quan trọng dùng để sản xuất pin lithium-ion, được sử dụng rộng rãi trong nhiều thiết bị điện tử, các dự án lưu trữ năng lượng và xe điện. Khi nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm này gia tăng, nhu cầu về lithium cũng tăng theo. Trung Quốc đã trở thành nhà đầu tư lớn trong hoạt động khai thác khoáng sản tại “Tam giác lithium” và hiện là quốc gia tinh luyện lithium lớn nhất thế giới, đóng góp khoảng 70% nguồn cung toàn cầu. Các doanh nghiệp Trung Quốc đã đầu tư hơn 16 tỷ USD vào các dự án lithium tại Mỹ Latin từ năm 2018 đến 2024. Theo Chỉ số theo dõi đầu tư toàn cầu của Trung Quốc, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Trung Quốc vào khai thác lithium ở Mỹ Latin đã tăng gấp 4 lần kể từ năm 2020. Chủ tịch Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB) Ilan Goldfajn cho biết, các quốc gia Mỹ Latin đang phát triển năng lực tinh luyện và chế biến lithium nhằm tăng cường chuỗi cung ứng trong khu vực, thay vì xuất khẩu khoáng sản quan trọng sang châu Á để tinh luyện.

Đầu tư vào khai thác khoáng sản quan trọng đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Xu hướng này dự kiến sẽ tiếp tục khi nhu cầu toàn cầu về kim loại và khoáng sản ngày càng lớn. Cùng với việc các nhà đầu tư đẩy mạnh hoạt động tại “Tam giác lithium”, ngành công nghiệp đất hiếm của Brazil cũng được đánh giá giàu tiềm năng, bên cạnh triển vọng phát triển tại nhiều quốc gia khác trong khu vực sở hữu trữ lượng khoáng sản quan trọng dồi dào.

Theo qdnd.vn