Thói quen 'dẫn lối' ung thư lưỡi nhiều người trẻ không hay

Những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại mỗi ngày đang âm thầm "dung dưỡng" cho các tế bào ác tính phát triển. Ảnh: FeriDhaniHasri via Shutterstock.

Ung thư lưỡi là một trong những dạng của ung thư khoang miệng, thường bị bỏ qua ở giai đoạn sớm do triệu chứng không rõ ràng. Đây không phải là căn bệnh xuất hiện đột ngột. Trên thực tế, phần lớn ca bệnh đều bắt nguồn từ những tổn thương nhỏ lặp đi lặp lại trong thời gian dài.

Bệnh thường bắt đầu với vết loét hoặc khối u nhỏ, không đau nhưng có thể phát triển và lan rộng nếu không được điều trị. Đặc biệt, nhiều thói quen hàng ngày tưởng chừng vô hại lại có thể âm thầm làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Vệ sinh răng miệng kém - nguy cơ viêm mạn tính trong khoang miệng

Khoang miệng không sạch sẽ là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, theo WebMD. Mảng bám, vi khuẩn và tình trạng viêm nhiễm kéo dài trong khoang miệng có thể gây kích thích kéo dài lên lưỡi. Theo thời gian, những kích thích mạn tính này có thể dẫn đến biến đổi bất thường của tế bào.

Bỏ qua vấn đề răng miệng - bỏ lỡ tín hiệu cảnh báo sớm

Nhiều người trẻ có răng mọc lệch, chân răng hoặc men răng bị vỡ, nghĩ rằng nếu không đau hay ngứa thì không cần lo lắng. Tuy nhiên, răng sắc nhọn, hư hỏng có thể cọ xát liên tục vào lưỡi, gây loét kéo dài.

Vết loét miệng thông thường lành trong 1-2 tuần, nhưng vết loét bị kích thích nhiều lần bởi răng sẽ vẫn ở trong tình trạng viêm. Trong quá trình sửa chữa lặp đi lặp lại, các tế bào niêm mạc dễ bị đột biến gene, cuối cùng có thể phát triển thành ung thư.

Ăn uống quá nóng hoặc cay - gây tổn thương nhỏ nhưng lặp lại

Nhiều người có thói quen ăn uống khi thức ăn còn quá nóng hoặc ăn rất cay. Việc này có thể gây bỏng nhẹ hoặc kích thích niêm mạc lưỡi. Dù tổn thương nhỏ, nếu lặp đi lặp lại thường xuyên, tế bào sẽ phải liên tục phục hồi. Về lâu dài, quá trình này làm tăng nguy cơ sai sót trong tái tạo, dẫn đến biến đổi ác tính.

Uống rượu bia kết hợp với hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư lưỡi lên gấp đôi. Ảnh: Freepik.

Nhai trầu cau - nhóm chất gây ung thư loại 1

Theo Sohu, nhiều người trẻ sử dụng việc nhai trầu như chất kích thích và công cụ giao tiếp xã hội, đồng thời giúp tỉnh táo và giảm căng thẳng. Tuy nhiên, trầu cau được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất gây ung thư loại 1.

Arecoline và tanin trong trầu trực tiếp ăn mòn niêm mạc lưỡi. Ma sát quá mức từ các sợi trầu trong quá trình nhai gây ra tổn thương cục bộ và làm hỏng niêm mạc miệng. Việc nhai trầu lâu dài có thể dẫn đến tổn thương cục bộ kéo dài, gây viêm mạn tính, xơ hóa dưới niêm mạc miệng, và thậm chí là ung thư miệng, cùng nhiều bệnh khác.

Hút thuốc, uống rượu - tác nhân trực tiếp tấn công tế bào lưỡi

Trong các hoạt động giao tiếp xã hội giữa giới trẻ, hút thuốc và uống rượu thường được sử dụng như "cách phá vỡ sự ngại ngùng", nhưng những thói quen này có thể gây hại trực tiếp cho niêm mạc lưỡi, đặc biệt càng tăng cao khi kết hợp cả hai.

Theo India Times, nicotine và hắc ín trong thuốc lá (và cả thuốc lào) trực tiếp gây tổn thương tế bào niêm mạc lưỡi. Khi các tế bào phải tái tạo liên tục để "vá" những tổn thương này, nguy cơ đột biến và hình thành tế bào ung thư sẽ tăng lên đáng kể.

Trong khi đó, rượu hoạt động như dung môi, chất xúc tác "mở đường" cho các chất độc xâm nhập sâu hơn vào mô lưỡi. Đặc biệt, khi kết hợp với thuốc lá, hiệu ứng cộng hưởng có thể khiến nguy cơ ung thư tăng gấp nhiều lần.

Ăn uống quá nóng có thể gây bỏng nhẹ hoặc kích thích niêm mạc lưỡi và vùng khoang miệng, làm tăng nguy cơ ung thư nếu lặp lại thường xuyên. Ảnh: Thetakeout.

Dấu hiệu quan trọng cần chú ý

Theo Medical News Today, ung thư lưỡi giai đoạn đầu có thể không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng rõ rệt, nhưng đây là một số dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý:

Vết loét không đau hoặc đau trên lưỡi không lành trong vòng hai tuần.
Các mảng đỏ bất thường (hồng ban) hoặc trắng (bạch sản) không biến mất.
Một khối u, chỗ dày lên hoặc điểm sần sùi dễ nhận thấy trên lưỡi.
Đau hoặc tê không rõ nguyên nhân ở lưỡi, miệng hoặc hàm, đôi khi lan đến tai.
Khó cử động lưỡi, khó nhai hoặc khó nói rõ ràng.
Chảy máu không rõ nguyên nhân từ lưỡi mà không có bất kỳ chấn thương nào.
Hôi miệng dai dẳng không cải thiện dù đã vệ sinh răng miệng kỹ.
Cảm thấy lưỡi không còn linh hoạt như trước, khi nói hoặc nuốt có cảm giác "vướng", thậm chí phát âm không rõ hoặc nuốt khó.
Nếu vùng cổ xuất hiện các khối nhỏ không đau (hạch bạch huyết), có kết cấu cứng, khó di chuyển và ngày càng to lên, cần cảnh giác với khả năng ung thư lưỡi đã di căn.

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào trong số này, điều quan trọng là phải tham khảo ý kiến bác sĩ - ngay cả khi chúng có vẻ nhẹ.