Thời tiết bất thường 'đe dọa' thủ phủ điều ở Đồng Nai

Tuy nhiên, trong hai ngày 26-27/2, xuất hiện mưa dông trên diện rộng là điều kiện thuận lợi để các loại sâu bệnh phát sinh, phát triển gây hại mạnh như: bọ xít muỗi, bọ trĩ, sâu đục quả và bệnh thán thư.

Nắng nóng khiến trái điều khô nứt nẻ trên cây ở tỉnh Đồng Nai.

Những khu vực trồng điều với diện tích lớn như các xã Bù Đăng, Phước Sơn, Thọ Sơn, Bù Gia Mập, Đăk Ơ, Nghĩa Trung, Bombo, Đăk Nhau, Bình Tân, Phú Trung, Phú Nghĩa… phần lớn vườn cây điều đang trong giai đoạn ra hoa, đậu quả. Tuy nhiên, trong hai ngày qua xuất hiện mưa dông trên diện rộng, thời tiết sáng sớm trời âm u se lạnh, trưa chiều nắng nóng là điều kiện thuận lợi để các loại sâu bệnh phát sinh gây hại bông và trái.

Gia đình ông Nguyễn Văn Tuấn tại xã Bình Tân hiện đang canh tác gần 10 ha điều với độ tuổi từ 5 đến hơn 20 năm. Đáng chú ý, trong khi các diện tích điều ghép đang cho thu hoạch đợt đầu thì những gốc điều thực sinh trên 20 năm tuổi của gia đình lại đang trong giai đoạn ra hoa và đậu trái mạnh.

Tuy nhiên, hai ngày mưa liên tục vừa qua kết hợp với hiện tượng sáng sớm âm u, se lạnh và trưa chiều nắng nóng đã tạo ra áp lực dịch hại rất lớn. Ông Tuấn lo lắng cho biết, tình hình mưa trái mùa thế này, người trồng điều nếu không kịp thời xử lý thì khả năng hư bông, khô trái rất cao. Đặc biệt, những cây điều già đang ra hoa rộ, chỉ cần một vài trận mưa kèm sương muối là nấm, thán thư và bọ xít muỗi sẽ tấn công ngay.

Gia đình ông Điểu Vinh có hơn 3 ha điều ở xã Phú Nghĩa đứng ngồi không yên khi ngày 26-27/2, thời tiết âm u, mưa. Thời điểm này cây điều đang giai đoạn nhạy cảm nhất là ra hoa và đậu quả. Trừ đợt đầu ra hoa đang cho thu hoạch hoặc trái đã to nên không bị ảnh hưởng nhưng hoa đợt sau lại mưa trái mùa kết hợp với hiện tượng sáng sớm trời âm u là điều kiện thuận lợi để nấm thán thư bùng phát, gây khô hoa và teo tóp trái non.

"Mưa xuống lúc đang rộ hoa thế này thì nguy cơ giảm năng suất rất lớn nếu không phun thuốc rửa bông và phòng trừ sâu bệnh kịp thời", ông Vinh cho hay.

Trong bối cảnh thời tiết diễn biến phức tạp, gia đình anh Điểu Dũng ở xã Phú Nghĩa với vườn điều gần 5 ha cũng đang rơi vào trạng thái thấp thỏm. Dù đã chủ động đầu tư chăm sóc, phun thuốc bảo vệ sâu bệnh và dưỡng bông trái tới 4 lần, nhưng hai ngày mưa liên tiếp vừa qua kèm theo điều kiện thời tiết bất lợi đã khiến mọi công sức trước đó đứng trước nguy cơ bị “đổ sông đổ biển”.

Theo anh Dũng, dù đã phun thuốc định kỳ nhưng với kiểu thời tiết sáng sớm âm u se lạnh, trưa chiều nắng gắt như hiện nay, sâu bệnh rất dễ bùng phát trở lại. Gia đình dự kiến sẽ tiếp tục thăm vườn thường xuyên để kịp thời có cách xử lý, quyết tâm không để xảy ra tình trạng hư bông hay thối trái non.

Trước tình hình thực tế thời tiết bất lợi, các Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp Khu vực đã chủ động hướng dẫn người dân phòng trừ sâu bệnh hại cây điều giai đoạn ra hoa, đậu quả. Ông Phan Văn Hà- Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp Khu vực 16 (Đồng Nai) khuyến cáo, để phòng trừ hiệu quả các đối tượng sâu bệnh hại, nông dân cần chủ động thăm vườn thường xuyên nhằm phát hiện sớm và có biện pháp xử lý kịp thời.

Trong giai đoạn cây điều ra hoa và đậu quả hiện nay, bệnh thán thư do nấm gây ra là mối đe dọa lớn, thường xuất hiện mạnh khi thời tiết nóng ẩm, chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm cao hoặc có sương mù. Triệu chứng điển hình là các đốm màu nâu đen trên lá, hoa và trái. Nếu xuất hiện trên lá sẽ có quầng màu vàng bao quanh, còn trên trái sẽ làm vết bệnh lõm vào, gây teo tóp và khô đi.

Để phòng trừ, người trồng nên sử dụng các loại thuốc có hoạt chất như Propineb (Antracol 70 WP), Hexaconazole (Anvin 5 SL), Difenoconazole (Tilt super 300SC) hoặc các hoạt chất hỗn hợp như Gragold, Amilan 300 SC. Đối với vườn chưa bị bệnh nhưng gặp thời tiết mưa hoặc sương mù cần phun phòng ngay, còn vườn đã nhiễm bệnh thì phun từ 2 - 3 lần, mỗi lần cách nhau 7 - 10 ngày.

“Bên cạnh nấm bệnh, bọ xít muỗi cũng phát triển mạnh trong giai đoạn này, thường chích hút vào lá non, cuống hoa và trái non tiết ra nhựa trắng, khiến các bộ phận này khô đen nhưng khó rụng, dễ gây nhầm lẫn với bệnh thán thư. Nông dân nên sử dụng các hoạt chất như Cypermethrine, Abamectin, Alpha cypermethrin hoặc hỗn hợp Buprofezin + Imidacloprid để phun trừ. Thời điểm phun hiệu quả nhất là vào sáng sớm hoặc chiều mát, đặc biệt là những ngày trời âm u. Phương pháp phun cần thực hiện đồng loạt trên diện rộng, đi từ xung quanh vườn vào trong theo hình xoáy trôn ốc và xịt kỹ cả các bụi rậm ven vườn”, ông Hà khuyến nghị.

Ngoài ra, bọ trĩ và sâu đục quả cũng là những tác nhân gây thiệt hại đáng kể đến năng suất. Bọ trĩ thường trú ẩn trong các vườn rậm rạp, thiếu ánh sáng, có thể phòng trừ bằng các loại thuốc như Thaimeta 40EC, BT Thái 136EC hoặc Stun 20SL. Còn đối với sâu đục quả, khi tấn công sẽ làm quả xuất hiện lỗ đục nhỏ, chảy nhựa và dễ bị nấm xâm nhập gây thối. Để kiểm soát, người trồng cần dùng vòi xịt áp lực mạnh vào chùm trái để làm bung đài và kén sâu, đồng thời nên phun vào chiều mát để không ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn của hoa. Một số loại thuốc đặc trị như: BT Thái, Chinock hay Bác Sĩ Điều có thể được sử dụng để bảo vệ trái non.

Với diện tích gần 175.000 ha, điều không chỉ là cây trồng có diện tích lớn của tỉnh Đồng Nai mà còn gắn liền với sinh kế bền vững của hàng chục ngàn hộ nông dân. Tuy nhiên, những biến động thất thường của thời tiết như mưa dông trái mùa, sương muối và sự chênh lệch nhiệt độ đang đặt ra thách thức vô cùng lớn cho sản xuất.

Để bảo vệ thành quả lao động và đảm bảo nguồn thu nhập, người trồng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng trừ dịch hại theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn để có biện pháp khắc phục kịp thời, hạn chế thiệt hại.

Tin, ảnh: K gưỉH (TTXVN)