Thời tiết cực đoan đang làm thay đổi cách du khách lựa chọn chuyến đi
Nếu trước đây giá tour, cảnh đẹp, món ăn… là những yếu tố quyết định chuyến đi thì vài năm gần đây, thời tiết và mức độ an toàn đang dần trở thành tiêu chí được nhiều người đặt lên hàng đầu. Những hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất dày hơn khiến cả du khách lẫn doanh nghiệp lữ hành phải thay đổi cách chuẩn bị cho mỗi hành trình.

Du khách ngày càng quan tâm nhiều hơn đến điều kiện thời tiết trước khi đặt tour (Ảnh: HD)
Khi thời tiết quyết định kế hoạch du lịch
Mùa hè năm nay là minh chứng rõ nét. Cuối tháng 6, phần lớn Tây và Trung Âu trải qua đợt nắng nóng lịch sử. Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Đức, Anh, Ba Lan, CH Czech, Hungary... đều ghi nhận nền nhiệt vượt 40°C.
Tại Pháp, một số khu vực của tháp Eiffel phải tạm dừng đón khách, Bảo tàng Louvre rút ngắn thời gian mở cửa, nhiều công viên và điểm tham quan cũng điều chỉnh giờ hoạt động để tránh thời điểm nắng nóng nhất trong ngày. Không chỉ du lịch bị ảnh hưởng, giao thông cũng gặp nhiều xáo trộn khi đường sắt phải giảm tốc vì đường ray giãn nở, trong khi nguy cơ cháy rừng tăng cao.
Ở châu Á, tình hình cũng không dễ chịu hơn. Bangkok nhiều ngày liên tiếp ghi nhận chỉ số nhiệt cảm nhận ở ngưỡng nguy hiểm, có thời điểm vượt 50°C. Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều khu vực của Trung Quốc cũng liên tục phát cảnh báo nắng nóng khi nền nhiệt tại Tokyo, Osaka, Seoul hay Bắc Kinh vượt 35°C trong nhiều ngày.
Những diễn biến này khiến không ít du khách phải thay đổi kế hoạch. Có người quyết định lùi chuyến đi sang thời điểm mát hơn, có người chuyển sang điểm đến khác hoặc ưu tiên các chương trình nghỉ dưỡng thay vì lịch trình tham quan dày đặc.
Theo ghi nhận từ các doanh nghiệp lữ hành, khách hiện quan tâm nhiều hơn đến điều kiện thời tiết trước khi đặt tour. Dù chưa xuất hiện làn sóng hủy tour, nhiều người chủ động hỏi kỹ về khí hậu tại điểm đến, đề nghị điều chỉnh lịch trình hoặc lựa chọn các hành trình có cường độ di chuyển nhẹ hơn. Khoảng 10 - 15% khách, chủ yếu là gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, dành nhiều thời gian cân nhắc trước khi quyết định mua tour. Một bộ phận còn chuyển hướng sang những điểm đến mát mẻ hơn.
Doanh nghiệp cũng phải thay đổi cách làm tour
Khi thời tiết trở thành yếu tố khó lường, các công ty du lịch cũng buộc phải thiết kế lại sản phẩm.
Xu hướng phổ biến hiện nay là đưa các hoạt động ngoài trời vào sáng sớm hoặc chiều muộn, còn khoảng thời gian từ 11 - 15 giờ được dành cho bảo tàng, trung tâm thương mại, nhà hàng, spa hoặc nghỉ tại khách sạn.
Nhiều đơn vị bổ sung thêm điểm dừng nghỉ, tăng lượng nước uống miễn phí, chuẩn bị danh sách vật dụng cần mang theo trước chuyến đi và tập huấn hướng dẫn viên nhận biết, xử lý các trường hợp say nắng, mất nước, đặc biệt với trẻ em và người cao tuổi.
Ngay cả thị trường nội địa cũng ghi nhận sự thay đổi. Thay vì chạy theo lịch trình kín từ sáng đến tối, nhiều gia đình ưu tiên các gói nghỉ dưỡng có hồ bơi, công viên nước hoặc nhiều hoạt động trong nhà. Với họ, một chuyến đi thoải mái và an toàn quan trọng hơn việc ghé thật nhiều điểm tham quan.
Điểm đến muốn hút khách phải chứng minh được sự an toàn
Không chỉ doanh nghiệp lữ hành, nhiều quốc gia cũng đang đầu tư mạnh vào các hệ thống cảnh báo nhằm giúp du khách chủ động ứng phó với thiên tai.
Nhật Bản là một ví dụ điển hình. Năm ngoái, nước này đón kỷ lục 42,7 triệu lượt khách quốc tế, vượt xa mức gần 37 triệu lượt của năm 2024. Tuy nhiên, do nằm trên "Vành đai lửa" Thái Bình Dương, Nhật Bản thường xuyên xảy ra động đất.
Để hỗ trợ du khách, nước này phát triển ứng dụng miễn phí Safety Tips. Ứng dụng cung cấp cảnh báo sớm về động đất, sóng thần, thời tiết cực đoan, hướng dẫn sơ tán, thẻ thông tin hỗ trợ tìm kiếm cứu trợ và hỗ trợ tới 14 ngôn ngữ.
Tại Áo, hệ thống AT-Alert sử dụng công nghệ phát sóng di động để gửi cảnh báo trực tiếp đến điện thoại của những người đang ở khu vực có nguy cơ xảy ra thời tiết khắc nghiệt, hỏa hoạn hoặc các tình huống khẩn cấp khác, đồng thời hướng dẫn cách tránh nguy hiểm.
Trong khi đó, MeteoAlarm hoạt động trên phạm vi toàn châu Âu, liên tục gửi cảnh báo theo thời gian thực về bão, cháy rừng, nắng nóng cực độ, mưa lớn, nguy cơ lũ lụt, gió giật mạnh, sương mù hay bão tuyết đến điện thoại của người dùng.
Tại Croatia, dù được đánh giá là điểm đến an toàn, chính quyền vẫn duy trì số điện thoại khẩn cấp 112 để kết nối du khách với cảnh sát, cứu hỏa, xe cứu thương và lực lượng cứu hộ trên núi khi cần thiết.
Một số thành phố còn đưa yếu tố thích ứng với thời tiết vào chính sản phẩm du lịch. Madrid (Tây Ban Nha) triển khai sáng kiến "Refúgiate en la cultura", giới thiệu các bảo tàng có điều hòa như những "điểm trú nóng" cho du khách trong các đợt nắng gay gắt.
Tại Pháp - quốc gia đón hơn 100 triệu lượt khách mỗi năm - nhiều điểm tham quan từng ghi nhận lượng khách giảm do thiếu điều hòa không khí. Để thích ứng, các đơn vị nhanh chóng bổ sung các tour tham quan bằng xe có điều hòa, đồng thời điều chỉnh lịch trình theo điều kiện thời tiết.
Du lịch an toàn sẽ là xu hướng lâu dài
Các chuyên gia nhận định thời tiết cực đoan không còn là hiện tượng nhất thời mà đang trở thành biến số mới của ngành du lịch toàn cầu.
Điểm đến vì thế không chỉ cần cảnh quan đẹp hay dịch vụ tốt, mà còn phải có hệ thống dự báo, cảnh báo sớm, phương án ứng phó khủng hoảng và hạ tầng đủ khả năng chống chịu với các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt. Song song đó là những giải pháp dựa vào thiên nhiên và cách phát triển du lịch mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương.
Với du khách, một chuyến đi an toàn giờ đây bắt đầu từ khâu chuẩn bị: theo dõi dự báo thời tiết, cập nhật ứng dụng cảnh báo, lựa chọn lịch trình phù hợp và sẵn sàng thay đổi kế hoạch khi điều kiện không thuận lợi.
Có thể nắng nóng hay thiên tai chưa khiến nhiều người từ bỏ những chuyến đi đã lên kế hoạch, nhưng chắc chắn đang làm thay đổi cách họ lựa chọn điểm đến và tận hưởng kỳ nghỉ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, khả năng thích ứng sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh của mỗi điểm đến, còn du lịch an toàn sẽ là tiêu chuẩn mới của ngành "công nghiệp không khói".













