Thời tiết giao mùa, tiềm ẩn nguy cơ dị ứng thuốc vì thói quen tự điều trị
Thời điểm giao mùa, các triệu chứng ho, sốt, đau họng, chảy mũi thường gia tăng. Thói quen tự mua, tự dùng thuốc để điều trị những triệu chứng quen thuộc có thể tiềm ẩn nguy cơ dị ứng thuốc, thậm chí dẫn đến những phản ứng nghiêm trọng.
Khi thời tiết thay đổi, nhiều người có xu hướng tự mua thuốc tại nhà thuốc thay vì đi khám, thậm chí sử dụng lại đơn thuốc cũ hoặc thuốc của người thân.
TS.BS. Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, cần phân biệt tác dụng phụ của thuốc với dị ứng thuốc. Tác dụng phụ như buồn ngủ, chóng mặt, rối loạn tiêu hóa… thường liên quan đến tác dụng dược lý và liều dùng.
Trong khi đó, dị ứng thuốc là phản ứng bất thường của hệ miễn dịch đối với một thành phần của thuốc. Phản ứng dị ứng có thể xảy ra ở người đã được mẫn cảm, thậm chí với một lượng thuốc rất nhỏ. Việc từng sử dụng một loại thuốc trước đây mà không gặp vấn đề cũng không có nghĩa những lần dùng sau sẽ hoàn toàn an toàn.
Một số nhóm thuốc có thể gây phản ứng dị ứng gồm kháng sinh beta-lactam, thuốc giảm đau, hạ sốt và chống viêm không steroid (NSAID) như aspirin, ibuprofen; một số thuốc chống động kinh như carbamazepin. Ngoài ra, các sản phẩm Đông y, thảo dược không rõ thành phần, nguồn gốc cũng có thể gây phản ứng bất lợi và khó xác định tác nhân.
Thói quen tự mua, tự dùng thuốc để điều trị những triệu chứng quen thuộc có thể tiềm ẩn nguy cơ dị ứng thuốc, thậm chí dẫn đến những phản ứng nghiêm trọng. Ảnh minh họa
Để hạn chế nguy cơ dị ứng thuốc, TS.BS. Nguyễn Hữu Trường khuyến cáo người dân không tự ý mua và sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh; không dùng lại đơn thuốc cũ hoặc thuốc của người khác. Khi có triệu chứng bệnh, nên đi khám để được đánh giá và sử dụng thuốc phù hợp.
Sau khi dùng thuốc, nếu xuất hiện mày đay, phù môi hoặc mắt, khó thở, khò khè, chóng mặt, choáng, tụt huyết áp… cần nhanh chóng đến cơ sở y tế. Trường hợp khó thở, choáng hoặc triệu chứng tiến triển nhanh cần được cấp cứu khẩn cấp.
Đặc biệt, người từng bị dị ứng thuốc nên ghi lại tên thuốc hoặc hoạt chất nghi ngờ, biểu hiện, thời điểm và mức độ phản ứng. Khi đi khám, cần chủ động thông báo cho bác sĩ trước khi được kê đơn hoặc chỉ định điều trị.
Dị ứng thuốc không phải lúc nào cũng có thể phòng tránh hoàn toàn. Tuy nhiên, hạn chế tự ý sử dụng thuốc và cung cấp đầy đủ thông tin về tiền sử dị ứng cho nhân viên y tế là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ và hỗ trợ xử trí kịp thời.