Thời tiết tháng 10 bất thường khi miền Bắc nắng kéo dài, Nam Bộ mưa không dứt

Miền Bắc nắng nóng kéo dài suốt tháng 10

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định, dù đã giữa tháng 10, không khí lạnh vẫn hoạt động thưa và có cường độ yếu. Do đó, Bắc Bộ những ngày tới tiếp tục có nắng, nhiệt độ cao nhất tại nhiều nơi ở mức 33-34 độ C.

Khoảng ngày 20-22/10, một đợt không khí lạnh yếu có thể tràn xuống nước ta theo hướng lệch Đông, khiến nhiệt độ miền Bắc chỉ giảm khoảng 1 độ, chưa đủ để thời tiết chuyển lạnh. Tại Hà Nội, những ngày tới và trong khoảng 23-27/10, trời nắng, trưa chiều khá nóng, nhiệt độ cao nhất có thể đạt 33-34 độ, ban đêm dao động 24-26 độ.

Miền Bắc nắng nóng kéo dài suốt tháng 10. Ảnh: Tuấn Anh

Bà Tạ Thị Hồng An, dự báo viên Phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết El Nino rất mạnh đã bắt đầu có tác động rõ rệt đến thời tiết nước ta. Cụ thể trong tháng 9 và nửa đầu tháng 10, nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 1-2 độ C. Trong nửa đầu tháng 10, có 59 trạm khí tượng quan trắc được nhiệt độ cao nhất ngày đạt và vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.

Không khí lạnh từ tháng 10 đến tháng 12/2026 có xu hướng hoạt động yếu hơn so với trung bình nhiều năm. Rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn hơn so với quy luật khí hậu và số ngày rét đậm, rét hại ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm cùng kỳ. Thông thường, thời điểm xuất hiện rét đậm ở miền Bắc khoảng nửa cuối tháng 12. Ba tháng chính đông là tháng 12, tháng 1 và tháng 2.

Trong thời kỳ từ tháng 1 - 3/2027, hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh, tuy nhiên xác suất giảm hơn so với thời kỳ từ tháng 10 - 12/2026. Nhiều khả năng hiện tượng El Nino sẽ còn tiếp tục duy trì đến các tháng đầu mùa hè năm 2027. Với tác động của El Nino, dự báo từ nay đến hết tháng 10/2026, trên Biển Đông chưa có dấu hiệu bão hoạt động.

Còn tháng 11 và 12, dự kiến trên Biển Đông chỉ có khoảng 1-2 cơn và ít có khả năng ảnh hưởng đến đất liền của Việt Nam, thấp hơn so với trung bình các năm. Từ nay đến hết năm, lượng mưa ở khu vực Trung Bộ cũng có xu hướng thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Mùa mưa ở các tỉnh Tây Nguyên và Nam Bộ có khả năng kết thúc sớm.

Vì vậy dòng chảy trên các sông khu vực miền Trung và miền Nam sẽ thấp hơn trung bình các năm, khiến cho xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long có khả năng đến sớm hơn và gay gắt hơn trung bình nhiều năm và cùng kỳ năm 2026.

Nam Bộ mưa dông bất thường

Trái ngược với thời tiết nắng mạnh giữa mùa thu ở miền Bắc, Nam Bộ được dự báo có mưa gia tăng trong những ngày tới. Theo Đài Khí tượng thủy văn Nam Bộ, nhiễu động gió Đông trên cao hoạt động mạnh hơn, kết hợp với các nhiễu động từ biển di chuyển vào đất liền, khiến khí quyển trở nên bất ổn định. Trong những ngày tới, Nam Bộ và TPHCM có khả năng xuất hiện mưa diện rộng, một số nơi mưa vừa, mưa to đến rất to.

Hình thế thời tiết chính trong 10 ngày tới (17-27/10/2026) là không khí lạnh có cường độ suy yếu, đến ngày 20-21/10, có khả năng tăng cường yếu lệch Đông. Trong khi đó, nhiễu động gió Đông trên cao hoạt động mạnh dần, làm gia tăng mưa tại khu vực phía Nam.

Cơ quan khí tượng cảnh báo mưa dông trong giai đoạn này có thể đi kèm sấm sét, mưa đá và gió giật mạnh. Tại TPHCM, mưa lớn vào chiều tối còn làm gia tăng nguy cơ ngập úng, ảnh hưởng đến việc đi lại trong giờ cao điểm.

Ngoài ra, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ở duyên hải Nam Trung Bộ, mưa rào và dông xuất hiện vài nơi. Phía Bắc khu vực này có thể mưa rải rác trong ngày 21-22/10; phía Nam có khả năng mưa từ đêm 19-20/10, cục bộ có nơi mưa to.

Tại cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cũng có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng. Riêng Nam Bộ và Lâm Đồng, chiều tối có mưa rào, rải rác có giông, cục bộ có nơi mưa to đến khoảng ngày 21-22/10, sau đó mưa giông rải rác tiếp diễn. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh trong cơn dông, đồng thời chủ động ứng phó với nguy cơ ngập úng tại các khu vực trũng thấp.

Trong công văn gửi các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long ngày 16/10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đến giữa tháng 10, các hồ chứa thượng nguồn trên lưu vực sông Mekong đã tích được hơn 52 tỉ m³, đạt gần 80% tổng dung tích hữu ích thiết kế. Dự báo nguồn nước từ nay đến cuối mùa lũ có xu thế giảm dần và dòng chảy về lưu vực sông Cửu Long trong mùa khô năm 2026 - 2027 dự báo thuộc nhóm năm ít nước.

Do đó xâm nhập mặn có khả năng xuất hiện sớm ngay từ tháng 12/2026, ở mức cao hơn trung bình nhiều năm từ 10 - 20km trên các cửa sông của lưu vực. Để chủ động phòng ngừa, giảm thiểu tối đa nguy cơ thiếu nước, bộ đề nghị các tỉnh thành Đồng Tháp, Vĩnh Long, Tây Ninh, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau rà soát, cập nhật và tổ chức thực hiện phương án cấp nước an toàn theo các kịch bản nguồn nước đối với các công trình cấp nước tập trung.

Chuẩn bị các phương án tích trữ, cấp nước dự phòng cho các khu vực đô thị, các khu vực có nguy cơ cao thiếu nước vùng ven biển, vùng cù lao và bán đảo Cà Mau.

Đồng thời rà soát lập danh sách các hồ thủy lợi và các hồ chứa khác có khả năng khai thác, bổ sung nguồn nước để cấp cho sinh hoạt các hồ ÔtukSa, Ô Tà Sóc, Soài So, Ông Thoại, Vị Thủy, Kênh Lấp, U Minh, Rạch Giá, Láng Thé, Lạc Địa.

Bộ lưu ý các tỉnh đôn đốc khẩn trương hoàn thành hệ thống chuyển nước liên vùng, tiếp nhận nguồn nước thô từ công trình trạm bơm nước thô Nhà máy nước Đồng Tâm và hoàn thành công trình hồ trữ nước Dương Đông 2 tại đặc khu Phú Quốc tỉnh An Giang.

Bộ cũng đề nghị các tỉnh xây dựng, cập nhật phương án điều tiết nước để ứng phó El Nino cho mùa khô năm 2026-2027, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và nhu cầu sử dụng cho người dân.