Thời xuân sắc của NSND Ngọc Giàu - cô giáo của Hương Lan, Ngọc Huyền
Trước khi trở thành cô giáo của Hương Lan, Ngọc Huyền, NSND Ngọc Giàu từng theo gánh hát, rồi đoạt Giải Thanh Tâm năm 15 tuổi, mở ra sự nghiệp lừng lẫy suốt gần 70 năm.
NSND Ngọc Giàu là minh chứng cho tài năng, đi lên bằng thực lực. Giọng ca hiếm, ngọt ngào, có pha chút âm sắc của đất Thần Kinh (Huế) đã tạo nên nét độc đáo của nữ nghệ sĩ tài danh, hình thành một trường phái mà các học trò như Hương Lan, Ngọc Huyền... học hỏi theo cách luyến láy đặc trưng.

NSND Ngọc Giàu tên thật là Phong Thị Ngọc Giàu, sinh ngày 13/12/1945.
NSND Ngọc Giàu sinh trưởng trong một gia đình lao động nghèo ở Thủ Thiêm, tỉnh Gia Định cũ (nay thuộc TPHCM), thuộc dòng dõi con cháu vua Gia Long và quý phi Lê Ngọc Bình.
Lúc 12 tuổi, Ngọc Giàu được nhận vào gánh hát Mai Lan Phương - Ngọc Chiểu, ban đầu đảm nhận vai tỳ nữ rồi ngâm thơ hậu trường. Sau đó, Ngọc Giàu lần lượt đi qua các đoàn Ngọc Kiều, Kim Chưởng.
Hai năm sau, nghệ sĩ được mời về đoàn Thanh Minh - Thanh Nga. Tại đây, Ngọc Giàu được trao Giải Thanh Tâm vào đầu năm 1960 nhờ nhiều vai diễn, trong đó có vai đào chính Điêu Thuyền. Bà là nghệ sĩ đoạt Giải Thanh Tâm trẻ tuổi nhất, khi mới 15 tuổi. Năm 1967, nghệ sĩ tiếp tục nhận Giải Thanh Tâm xuất sắc.

Ngọc Giàu phát biểu khi nhận giải.

Ngọc Giàu chụp ảnh kỷ niệm cùng các nghệ sĩ đoạt huy chương Vàng Giải Thanh Tâm trước đó gồm Thanh Nga, Lan Chi, Bích Sơn.

Ngọc Giàu và "Kiều nữ" Bích Sơn.
Trong suốt sự nghiệp hoạt động nghệ thuật, bà diễn cùng nhiều nghệ sĩ như: Út Trà Ôn, Bảo Quốc, Thanh Nga, Bạch Tuyết, Thanh Kim Huệ, Minh Vương...

Ngọc Giàu, Thanh Nga trong một vở tuồng trên sân khấu Thanh Minh.

Ngọc Giàu và Bạch Tuyết, Phượng Liên trong ngày ra mắt đoàn ca kịch Hùng Cường - Bạch Tuyết.
Ngọc Giàu có tài hóa thân đa dạng nhiều loại vai, nhiều vai diễn gắn liền với tên tuổi bà đến nay khó có ai thể hiện hay hơn. Có thể kể những dấu ấn vàng son của nữ nghệ sĩ như: vai Mỹ Tiên trong Sân khấu về khuya, vai Nhung trong Tướng cướp Bạch Hải Đường, vai người vợ trong Cho trọn cuộc tình, Dương Vân Nga trong Thái hậu Dương Vân Nga, Bảy cán vá trong Đời cô Lựu...

Ngọc Giàu và Hùng Cường tỏ ra rất ăn ý và thành công trong vở Tướng cướp Bạch Hải Đường.
Ngoài cải lương, NSND Ngọc Giàu còn diễn hài, đóng kịch và tham gia nhiều bộ phim điện ảnh lẫn truyền hình. Ở lĩnh vực nào bà cũng được khán giả yêu thích và ngợi khen.

Ngọc Giàu vai bà Phủ, mẹ của Thúy Liễu (Bạch Tuyết) trong phim Tình Lan và Điệp.

Sau năm 1975, Ngọc Giàu hoạt động tại đoàn Sài Gòn 1 và sau đó về đoàn Trần Hữu Trang. Trong ảnh, bà chụp cùng Phượng Liên trong thời gian ở đoàn Sài Gòn 1.
Năm 1988, bà được trao tặng danh hiệu NSƯT. Năm 1995, Ngọc Giàu nhận Giải Mai Vàng lần thứ nhất. Năm 1996, bà nhận Giải Mai Vàng lần thứ 2. Năm 2003, Ngọc Giàu đoạt giải Diễn viên được yêu thích nhất trong chương trình Gala Cười. Năm 2012, bà được trao danh hiệu NSND.
Những tấm ảnh chân dung thời trẻ của NSND Ngọc Giàu qua ống kính nhiếp ảnh gia Đinh Tiến Mậu.
Gần 70 năm gắn bó với nghệ thuật và là nghệ sĩ, người thầy mẫu mực tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, Ngọc Giàu đã có hàng trăm vai diễn trên sân khấu cải lương, khoảng 50 vở kịch, hàng chục vở hài, phim truyện nhựa và video.
Trong cuộc sống đời thường, NSND Ngọc Giàu thích nói chuyện vui vẻ, hài hước. Về ẩm thực, bà thích các món ăn Huế. Dù đã lớn tuổi, khi sức khỏe cho phép, NSND Ngọc Giàu vẫn tham gia hoạt động nghệ thuật qua những vai diễn, trích đoạn phù hợp với sức khỏe của mình.
Tiếng hát NSND Ngọc Giàu trong vở "Thái hậu Dương Vân Nga":
Lê Quang Thanh Tâm
Ảnh: Tư liệu báo TGNS, video: TikTok














