Thông điệp thay đổi logic răn đe của Iran

Iran đã chuyển học thuyết quân sự từ phòng thủ sang tấn công. (Nguồn: Global Finance Magazine)

Trong cuộc chiến 12 ngày (vào tháng 6/2025) và cuộc chiến 40 ngày (bắt đầu từ ngày 28/2/2026), Iran luôn ở thế bất ngờ và phải hứng chịu những thiệt hại nặng nề với đội ngũ lãnh đạo cao cấp, lực lượng và phương tiện.

Tuy nhiên, thực tế chiến trường đã dạy cho Tehran những bài học. Các chiến dịch chủ động, trong đó có những cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ Mỹ ở khắp vùng Vịnh đã khiến Washington choáng váng bởi thiệt hại và tác động tâm lý tới dư luận.

Con bài “eo biển Hormuz” cũng tỏ ra hiệu quả bất ngờ. Việc Iran chủ động phong tỏa eo biển Hormuz đã tác động tới dòng chảy năng lượng và hoạt động vận tải quốc tế, gây sức ép lớn với kinh tế Mỹ. Từ biện pháp trả đũa, quyền kiểm soát và khả năng gây gián đoạn hoạt động hàng hải tại tuyến hàng hải huyết mạch này đã trở thành đòn bẩy chiến lược của Tehran.

Trong khi đó, dù chiếm ưu thế tuyệt đối về sức mạnh quân sự nhưng Washington ngày càng tỏ ra lúng túng trong giải pháp kết thúc xung đột. Cái giá phải trả quá lớn nếu kéo dài xung đột đã khiến Mỹ phải chuyển từ sức ép quân sự sang “lá bài kinh tế và cô lập” để buộc Iran phải nhượng bộ.

Bằng việc chuyển sang thế chủ động, Iran muốn thay đổi logic răn đe, rằng mọi hành động phòng thủ của Iran về bản chất sẽ mang tính tấn công nhằm chủ động vô hiệu hóa các mối đe dọa, thay vì chờ Mỹ hoặc Israel hành động rồi mới đáp trả.

Chiến thuật mới còn mở rộng không gian gây sức ép, không chỉ bằng hành động quân sự mà còn gây tác động chính trị, kinh tế, rồi thông qua các đồng minh ủy nhiệm của Iran trong khu vực. Mục tiêu của Tehran không phải là đánh bại Mỹ về mặt quân sự, mà là làm cho chi phí xung đột lớn đến mức đối phương phải nản chí mà từ bỏ tham vọng.