Thông qua chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ cho người nộp thuế
Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thông qua chính sách xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp cho người nộp thuế đủ điều kiện, có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2028.
Chiều 21/11, với 453/455 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.
Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1), Nghị quyết quy định chính sách đặc thù về xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký tính đến hết ngày 23/10/2026 do cơ quan thuế xác định theo quy định của pháp luật về đăng ký kinh doanh, pháp luật về quản lý thuế (khoản 1 Điều 1).
Việc xóa nợ lệ phí môn bài, khoản tiền chậm nộp theo Nghị quyết này chỉ áp dụng đối với số tiền đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định tại Nghị quyết này mà người nộp thuế chưa nộp vào ngân sách nhà nước tại thời điểm cơ quan quản lý thuế thực hiện xóa nợ (khoản 2 Điều 1).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và các đại biểu Quốc hội dự phiên họp chiều 21/11. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Nghị quyết của Quốc hội quyết nghị xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp lệ phí môn bài đối với người nộp thuế đủ điều kiện quy định tại Điều 1 của Nghị quyết. Người nộp thuế quy định tại khoản 1 Điều 1 của Nghị quyết chưa thực hiện khai, nộp lệ phí môn bài thì không phải khai, nộp và không tính tiền chậm nộp lệ phí môn bài.
Về xóa tiền chậm nộp (Điều 4), Quốc hội nhất trí xóa tiền chậm nộp đối với người nộp thuế quy định tại Điều 1 của Nghị quyết này khi đáp ứng đủ các điều kiện: đã nộp đủ tiền thuế nợ gốc, tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính (nếu có); đã nộp đủ hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Các trường hợp người nộp thuế không được xóa tiền chậm nộp bao gồm: người nộp thuế có hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ; chi nhánh, văn phòng đại diện ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký mà doanh nghiệp, tổ chức đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn.
Người nộp thuế có phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nghĩa vụ thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hoặc ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cũng không được xóa tiền chậm nộp. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với trường hợp người nộp thuế chỉ bán, thanh lý tài sản, hàng hóa còn lại để chấm dứt hoạt động và đã khai, nộp đủ số thuế phát sinh từ hoạt động này.
Về tổ chức thực hiện, Nghị quyết nêu rõ, đối với các hồ sơ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế hợp lệ đã được cơ quan thuế tiếp nhận và người nộp thuế đã nộp đủ tiền thuế nợ gốc, tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính (nếu có) vào ngân sách nhà nước chậm nhất là ngày 30/6/2028 mà cơ quan quản lý thuế chưa hoàn thành việc xóa tiền chậm nộp hoặc giải quyết thủ tục về khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế thì cơ quan quản lý thuế tiếp tục giải quyết theo quy định của Nghị quyết này.
Người nộp thuế đã nộp hồ sơ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế hợp lệ chậm nhất là ngày 30/6/2028 nhưng thuộc trường hợp đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử thì cơ quan quản lý thuế chưa xem xét xóa tiền chậm nộp theo quy định tại Điều 4 của Nghị quyết.
Quốc hội giao Chính phủ tổ chức thực hiện Nghị quyết và báo cáo Quốc hội kết quả thực hiện tại kỳ họp cuối năm 2028.
Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày được Quốc hội thông qua (21/11/2026) đến hết ngày 30/6/2028.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết trước khi Quốc hội bấm nút thông qua. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Trước đó, giải trình về thời hạn và mức xóa tiền chậm nộp, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, khối lượng tồn đọng khoảng 2,5 triệu mã số thuế đòi hỏi thời gian rà soát, đối chiếu nghĩa vụ và hoàn thiện hồ sơ.
Theo số liệu trong hồ sơ giải trình, trong 10 tháng đầu năm 2026, với việc triển khai Chiến dịch làm sạch mã số thuế, cơ quan thuế đã xử lý khoảng 777 nghìn mã số thuế, gấp khoảng 2 lần cả năm 2025.
Thời hạn đến ngày 30/6/2028 tạo điều kiện cho người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ và phù hợp với yêu cầu xử lý khối lượng hồ sơ lớn; việc phục vụ đánh giá của Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (GF) có thể thực hiện thông qua báo cáo kết quả giai đoạn đến cuối năm 2027.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cân nhắc quy định chính sách xử lý tiền chậm nộp theo thời hạn nộp đủ tiền thuế nợ gốc: đến hết 20/11/2027 thì được xóa (1 năm kể từ khi Nghị quyết có hiệu lực), từ 21/11/2027 đến hết 30/6/2028 được giảm 50%.
Việc chỉ giảm 50% tiền chậm nộp đối với trường hợp nộp đủ nợ gốc trong giai đoạn sau (21/11/2027 đến hết 30/6/2028) theo đề xuất của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính có thể khiến khoản còn phải nộp tiếp tục là rào cản, làm giảm hiệu quả thu hồi nợ gốc và hoàn tất thủ tục về mã số thuế.
Thời điểm hoàn thành nghĩa vụ còn phụ thuộc việc phục hồi hồ sơ, đối chiếu dữ liệu, xác định nghĩa vụ với cơ quan liên quan; không chỉ phụ thuộc khả năng tài chính hoặc ý chí nộp sớm của người nộp thuế. Vì vậy, Chính phủ đề nghị giữ mức xóa toàn bộ tiền chậm nộp thuộc phạm vi chính sách khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.
"Chính sách được thiết kế nhằm khuyến khích người nộp thuế khắc phục toàn bộ nợ gốc và hoàn tất thủ tục về đăng ký thuế, qua đó xử lý dứt điểm các khoản nợ tồn đọng, làm sạch dữ liệu người nộp thuế", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
