Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Quốc hội thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Sáng 21/11, với 478/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (95,79% tổng số đại biểu), Quốc hội đã thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý về 03 dự thảo: Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý về 03 dự thảo: Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) do Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến trình bày nêu rõ, trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến của các cơ quan hữu quan, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã nghiêm túc nghiên cứu, phối hợp rà soát, tiếp thu giải trình và chỉnh lý các dự thảo, đảm bảo chất lượng, tính khả thi và sự thống nhất của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Bộ luật đã được tiếp thu, chỉnh lý trên cơ sở ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Dự thảo Bộ luật sau chỉnh lý gồm 9 phần, 37 chương, 527 điều; trong đó có 36 điều bổ sung mới, 300 điều sửa đổi, bổ sung và 191 điều giữ nguyên.

Nội dung trọng tâm của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) gồm:

Thứ nhất, về nguyên tắc tố tụng điện tử tại Điều 18 của dự thảo Bộ luật, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh lý quy định tại Điều 18 về hoạt động tố tụng điện tử để bảo đảm nội dung quy định mang tính nguyên tắc và tiếp tục quy định tại Điều 18. Đây không chỉ là quy định về lập, quản lý hồ sơ vụ án điện tử mà còn là nguyên tắc chung chi phối về tạo lập, quản lý, cập nhật, lưu trữ và chuyển giao tài liệu, dữ liệu điện tử trong toàn bộ quá trình tố tụng, từ tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm đến khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Thứ hai, về trách nhiệm khởi tố và xử lý vụ án hình sự tại Điều 21, cơ quan soạn thảo đã rà soát, hoàn thiện các quy định nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 24-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới; bảo đảm việc xem xét, đánh giá khách quan, toàn diện các trường hợp đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung để áp dụng chính sách hình sự phù hợp.

Thứ ba, về thu thập phương tiện điện tử, dữ liệu điện tử tại Điều 118 Bộ luật, cơ quan soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý theo hướng ưu tiên được thực hiện việc phục hồi, tìm kiếm, giám định trên bản sao và chỉ thực hiện trên bản gốc trong trường hợp đặc biệt và phải bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu.

Thứ tư, về thủ tục đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị tại Chương 31, ông Nguyễn Huy Tiến cho biết, đây là thủ tục mới được nhiều đại biểu quan tâm, nhất là về điều kiện áp dụng, tính tự nguyện và cơ chế kiểm soát. Cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh lý theo hướng quy định rõ điều kiện, phạm vi áp dụng, trách nhiệm giải thích quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý cho bị can, trình tự ghi nhận việc tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị, bảo đảm phù hợp với chính sách mới của Bộ luật Hình sự vừa được Quốc hội thông qua. Việc áp dụng thủ tục phải thực chất, tự nguyện, không ép buộc, không hạn chế quyền bào chữa và các quyền tố tụng hợp pháp khác. Cơ quan tiến hành tố tụng phải kiểm tra, đánh giá đầy đủ căn cứ buộc tội trước khi quyết định áp dụng thủ tục này.

Thứ năm, về thủ tục tố tụng đối với pháp nhân thương mại, cơ quan soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý các quy định về người đại diện theo pháp luật của pháp nhân thương mại, làm rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm tham gia tố tụng; đồng thời khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm phù hợp với Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và pháp luật có liên quan.

Cũng tại phiên họp, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) với 476/476 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (95,39% tổng số đại biểu); biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội với 470/474 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (94,19% tổng số đại biểu Quốc hội).

Liên quan đến dự thảo Nghị quyết về việc thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự, Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến khẳng định, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh lý các quy định về hiệu lực thi hành, điều khoản chuyển tiếp, tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan liên quan; bảo đảm các quy định mới có điều kiện triển khai đồng bộ, nhất là những quy định về thủ tục tố tụng mới, xử lý vật chứng, tài sản và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động tố tụng hình sự.

Hiền Hạnh/TTXVN

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/ky-hop-thu-2-quoc-hoi-khoa-xvi-quoc-hoi-thong-qua-bo-luat-to-tung-hinh-su-sua-doi-post1404846.html