Thông qua chính sách xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, áp dụng đến giữa năm 2028
Chiều ngày 21/11, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028.
Không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ
Nghị quyết áp dụng đối với người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký tính đến hết ngày 23/10/2026, do cơ quan thuế xác định theo pháp luật về đăng ký kinh doanh, pháp luật về quản lý thuế.

Kết quả biểu quyết thông qua Nghị quyết. Ảnh: Đức Thanh
Đối với nhóm này, Nghị quyết quy định xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp lệ phí môn bài đủ điều kiện. Người nộp thuế chưa thực hiện khai, nộp lệ phí môn bài thì không phải khai, nộp và không tính tiền chậm nộp lệ phí môn bài. Việc xóa nợ chỉ áp dụng đối với số tiền đáp ứng đầy đủ điều kiện mà người nộp thuế chưa nộp vào ngân sách nhà nước tại thời điểm cơ quan quản lý thuế thực hiện xóa nợ.
Đối với tiền chậm nộp của các khoản nợ gốc khác, người nộp thuế phải nộp đủ tiền thuế nợ gốc, tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính nếu có; nộp đủ hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận; không thuộc trường hợp bị loại trừ.
Các trường hợp không được xóa tiền chậm nộp theo cơ chế này gồm người nộp thuế có hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ; chi nhánh, văn phòng đại diện ngừng hoạt động hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký mà doanh nghiệp, tổ chức đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn.
Người nộp thuế thực tế có phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nghĩa vụ thuế từ hoạt động này trong thời gian ngừng hoạt động hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký cũng bị loại trừ. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với trường hợp chỉ bán, thanh lý tài sản, hàng hóa còn lại để chấm dứt hoạt động và đã khai, nộp đủ số thuế phát sinh.
Người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế căn cứ cơ sở dữ liệu trên Hệ thống thông tin quản lý thuế thực hiện xóa nợ; công khai kết quả trên Trang thông tin điện tử và gửi thông tin qua tài khoản giao dịch thuế điện tử nếu có.
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028. Hồ sơ hợp lệ đã được tiếp nhận và người nộp thuế đã nộp đủ nợ gốc, tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính nếu có chậm nhất ngày 30/6/2028 nhưng cơ quan quản lý thuế chưa hoàn thành xử lý thì tiếp tục giải quyết.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại Quốc hội chiều 21/11. Ảnh: Đức Thanh
Xóa tiền chậm nộp để khuyến khích thu hồi nợ gốc
Theo báo cáo giải trình, tiếp thu của Chính phủ, đến ngày 23/10/2026 còn 2.518.440 người nộp thuế ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Nghĩa vụ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp tích lũy là một trong những rào cản khiến người nộp thuế không quay lại hoàn tất thủ tục.
Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, tiếp thu ý kiến của Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã được chỉnh lý, xác định đối tượng theo trạng thái 03 và 06 tính đến hết ngày 23/10/2026, trước thời điểm công bố dự thảo.
“Chính sách áp dụng một lần từ ngày 21 tháng 11 năm 2026 đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2028”, Bộ trưởng nêu rõ. Người nộp thuế đã đáp ứng đủ điều kiện, đúng hạn mà chưa xử lý xong thì được tiếp tục giải quyết theo Nghị quyết.
Về tháo gỡ thủ tục, Bộ trưởng cho biết cơ quan thuế sử dụng dữ liệu quản lý để xử lý, người nộp thuế không phải làm hồ sơ xóa nợ. Đối với tiền nợ gốc mà người nộp thuế thiếu giấy tờ, cơ quan thuế sẽ phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh xác minh người đại diện, thông báo rõ nghĩa vụ và hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ.
Theo Bộ trưởng, dự thảo nghị định đề xuất cơ chế chủ động chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với trường hợp ngừng hoạt động trên 10 năm đáp ứng đủ điều kiện. Việc giải thể thực hiện theo pháp luật về doanh nghiệp, bảo đảm quyền lợi của người lao động và chủ nợ.
Về theo dõi kết quả thực hiện, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết Chính phủ sẽ theo dõi thu nợ gốc, số tiền được xóa, số mã số thuế được khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực, số doanh nghiệp hoàn tất giải thể và nguyên nhân hồ sơ còn vướng. Kết quả được tổng hợp hằng năm và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm 2028.
Theo Chính phủ, quy mô nghĩa vụ thuộc phạm vi xử lý gồm nợ gốc lệ phí môn bài đã hạch toán khoảng 1.250 tỷ đồng và tiền chậm nộp tương ứng khoảng 438 tỷ đồng; nghĩa vụ lệ phí môn bài chưa hạch toán ước khoảng 15.000 tỷ đồng nếu gần 2 triệu người nộp thuế quay lại làm thủ tục; tiền chậm nộp thuộc phạm vi xem xét khoảng 9.990 tỷ đồng, gồm 9.715 tỷ đồng do cơ quan thuế quản lý và 275 tỷ đồng do cơ quan hải quan quản lý.
