Thông qua Nghị quyết về trích một phần từ tiền thu hồi, phát hiện qua thanh tra cho hoạt động của cơ quan thanh tra

Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: VPQH

Quy định rõ mức trích và việc sử dụng kinh phí được trích

Tối 02/11, tại Nhà Quốc hội, UBTVQH đã tổ chức Phiên họp thứ 8, xem xét, thông qua Dự thảo Nghị quyết quy định việc các cơ quan thanh tra được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi, phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước (NSNN)  để chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra.

Trình bày Tờ trình tại Phiên họp, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt nêu rõ, việc xây dựng và ban hành Nghị quyết mới xuất phát từ yêu cầu thể chế hóa khoản 3 Điều 59 Luật Thanh tra năm 2025, trong đó quy định cơ quan thanh tra được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào NSNN theo quy định của UBTVQH để chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra.

Bên cạnh đó, việc ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 37/2023/UBTVQH15 ngày 06/09/2023 (được ban hành theo Luật Thanh tra năm 2022) là yêu cầu cấp thiết nhằm khắc phục những nội dung không còn phù hợp với thực tiễn và hệ thống pháp luật mới.

Dự thảo Nghị quyết gồm 8 điều, trong đó quy định rõ các khoản được trích; mức trích; việc sử dụng kinh phí được trích.

Bên cạnh đó, thực hiện kết luận của UBTVQH, Dự thảo Nghị quyết đã lược bỏ quy định về chi khen thưởng, động viên cho cán bộ, công chức; điều chỉnh ngưỡng trích để phù hợp với quy mô của cơ quan thanh tra sau sắp xếp.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt trình bày Tờ trình. Ảnh: VPQH

Thẩm tra nội dung này, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thuý Chinh cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 37/2023/UBTVQH15, nhằm bảo đảm kinh phí hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra theo đúng quy định tại Luật Thanh tra năm 2025.

Dự thảo Nghị quyết cơ bản bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, đồng thời hồ sơ đủ điều kiện trình UBTVQH xem xét theo trình tự, thủ tục rút gọn.

 Cơ quan thẩm tra đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát phạm vi, đối tượng, các khoản được trích để bảo đảm rõ ràng, thống nhất, tránh vướng mắc trong quá trình thực hiện. Một số ý kiến đề nghị làm rõ hơn căn cứ xác định ngưỡng trích, nhu cầu kinh phí, tác động đến cân đối ngân sách và tiếp tục hoàn thiện định mức phân bổ ngân sách cho ngành thanh tra.

Về sử dụng kinh phí được trích, đa số ý kiến nhất trí với các nhóm nội dung chi có tính đặc thù của ngành thanh tra. Tuy nhiên, Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát từng nội dung chi, xác định rõ mục đích, điều kiện, phạm vi sử dụng, bảo đảm không trùng lặp với nhiệm vụ chi đã được bố trí trong dự toán ngân sách hoặc từ nguồn khác.

Liên quan đến quản lý kinh phí và chuyển tiếp, đa số ý kiến tán thành quy định về lập, giao dự toán, quyết toán và chuyển tiếp. Tuy nhiên, đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất với pháp luật ngân sách; xác định rõ thời điểm áp dụng, cơ quan kế thừa, số tiền thực nộp ngân sách và cấp ngân sách, tránh để một khoản thu bị tính trích hai lần sau khi chuyển giao, sáp nhập. Có ý kiến đề nghị thực hiện quy định chuyển tiếp từ năm ngân sách 2026.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với đề xuất của Chính phủ về sử dụng kinh phí trích lại để thực hiện chi cho hoạt động và tăng cường năng lực của cơ quan thanh tra với mức trích cụ thể được quy định trong Nghị quyết đối với Thanh tra Chính phủ, các cơ quan thanh tra còn lại.

Làm rõ hơn các điều kiện sử dụng kinh phí

Phát biểu tại Phiên họp, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương cơ bản thống nhất về chủ trương trích kinh phí theo đề xuất.

Về phạm vi áp dụng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh sự cần thiết phải quy định rõ khoản tiền được trích cụ thể là gì. Theo đó, khoản trích nên được xác định cụ thể trên cơ sở thực tăng thu và giảm chi NSNN.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, cân nhắc kỹ lưỡng để đưa ra mức tỷ lệ và phương án trích phù hợp, đảm bảo tính khả thi và đồng bộ.

Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Minh Khương phát biểu tại Phiên họp. Ảnh: VPQH

Làm rõ thêm vấn đề này, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt cho biết, việc trích lập kinh phí hoàn toàn dựa trên số liệu thực thu, thực nộp vào NSNN. Khoản trích này chỉ được phát sinh sau khi qua quá trình thanh tra, phát hiện sai phạm và các đơn vị, cá nhân vi phạm đã nộp tiền vào NSNN. Do đó, đây không phải là những khoản áp dụng đại trà cho các sai phạm hành chính thông thường, mà gắn liền với kết quả thu hồi tài sản thực tế cho Nhà nước.  

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, UBTVQH cơ bản nhất trí với đề xuất của Chính phủ về việc ban hành Nghị quyết của UBTVQH quy định việc các cơ quan thanh tra được giữ lại một phần từ các khoản tiền thu hồi phát hiện qua thanh tra sau khi nộp NSNN, nhằm chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra theo trình tự, thủ tục rút gọn. 

Về hoàn thiện cơ sở pháp lý và nội dung chi, đề nghị Chính phủ chỉ đạo Cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến thẩm tra cũng như các ý kiến góp ý tại Phiên họp. Đồng thời, tiến hành rà soát, chỉnh lý Dự thảo Nghị quyết đảm bảo rõ ràng về mục đích, đối tượng, thời điểm có hiệu lực thi hành; tránh chồng chéo, trùng lặp nhiệm vụ chi và phù hợp với các quy định pháp luật về quản lý ngân sách. 

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cần cân nhắc làm rõ hơn các điều kiện sử dụng kinh phí, nội hàm chi cho các nhiệm vụ cần thiết khác; rà soát quy định chuyển tiếp đối với cơ quan tiếp nhận, thời điểm nộp ngân sách và năm ngân sách áp dụng nhằm thuận lợi cho quá trình thực hiện, kiểm tra và giám sát. 

Tại Phiên họp, 100% các thành viên UBTVQH tham dự đã biểu quyết thông qua Nghị quyết quy định việc các cơ quan thanh tra được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi, phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào NSNN để chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra./.