Thông quan lô sầu riêng đầu tiên có truy xuất nguồn gốc theo luồng xanh

Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Bộ NNMT) phối hợp cùng công ty NETACOM và các doanh nghiệp công nghệ đồng hành, chứng kiến sự kiện thông quan lô hàng sầu riêng đầu tiên được xuất khẩu nhờ áp dụng quy trình luồng xanh, dựa trên hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn chuỗi.

Khác với các phương thức truyền thống, quy trình luồng xanh cho phép thực hiện kiểm nghiệm từ khâu lấy mẫu đất tại vườn trồng, cho đến quả tươi sau thu hái chế biến, gắn tem truy xuất lên cây và dán tem lên quả khi thu hái; kiểm dịch thực vật và cấp chứng chỉ nguồn gốc xuất xứ (C/O) ngay tại địa phương nơi có vườn trồng. Điều này không chỉ giúp đảm bảo chất lượng trái cây tươi ngon nhất mà còn tiết kiệm tối đa thời gian thông quan tại cửa khẩu, giảm thiểu rủi ro ách tắc hàng hóa.

Để thực hiện lộ trình số hóa này, Bộ NNMT đã giao nhiệm vụ cho Vụ Khoa học và Công nghệ làm đầu mối, phối hợp chặt chẽ với đơn vị giải pháp công nghệ, cốt lõi là công ty NETACOM và các đơn vị đồng hành gồm IntrustDSS, CheckVN, đơn vị logistics InterLink và các nhà sản xuất, chế biến sầu riêng tại Lâm Đồng và Tiền Giang. Đội ngũ kỹ thuật của NETACOM trực tiếp có mặt tại các vùng trồng để hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã và nông hộ thực hiện khai báo dữ liệu thời gian thực.

Thông quan lô hàng sầu riêng đầu tiên có truy xuất nguồn gốc.

Đặc biệt, hệ thống tem xác thực điện tử truy xuất nguồn gốc do Trung tâm Tem và Vật liệu chống giả (H08 - Bộ Công an) chủ trì cung cấp đã đóng vai trò là “căn cước điện tử” cho từng trái sầu riêng. Mỗi tem QR code đều được mã hóa, kích hoạt và xác thực gắn liền với dữ liệu cụ thể của lô hàng, từ vùng trồng, gắn tem truy xuất lên từng quả trong quá trình thu hái đến đóng gói.

Lô hàng sầu riêng lần đầu thông quan theo diện luồng xanh tại Lạng Sơn là hai xe chứa khoảng 7.000 trái trong mỗi container, quả tươi đóng trong thùng bìa cứng loại 10kg và 18kg/thùng, được thu hoạch từ vùng nguyên liệu tại phường Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.

Quá trình chuẩn bị được thực hiện nghiêm ngặt theo tiến độ chi tiết, gồm: Tổ chức lấy mẫu kiểm nghiệm đất, niêm phong và cập nhật dữ liệu ban đầu lên hệ thống. Ngày 04/04/2026, tiến hành thu hái dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan chức năng và doanh nghiệp tại vườn của 6 nông hộ tham gia thí điểm. Ngay tại vườn, trái sầu riêng được gắn tem truy xuất nguồn gốc vào cuống quả.

Từ ngày 05/04 đến 07/04/2026, vận chuyển sầu riêng về các cơ sở đóng gói (thuộc doanh nghiệp Thiện Tâm và Gia Nguyễn) để phân loại, dán tem QR thùng, gắn mã QR container và hoàn thiện hồ sơ điện tử. Việc phối hợp giữa các Cục Vụ chuyên môn thuộc Bộ NNMT, Sở NNMT cùng hiệp hội sầu riêng địa phương đã đảm bảo tính chính xác và quy chuẩn của dữ liệu.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Quang Tin, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ NNMT nhấn mạnh: “Truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu kỹ thuật của nước nhập khẩu mà còn là cam kết về uy tín và chất lượng của nông sản Việt Nam xuất khẩu ra thế giới. Việc áp dụng thành công mô hình Luồng xanh sẽ là tiền đề để triển khai rộng rãi cho các loại nông, lâm, thủy sản khác, hướng tới một nền nông nghiệp minh bạch, trách nhiệm và bền vững”.

Dự kiến, lô hàng sẽ đến điểm tập kết tại TP Bằng Tường (Trung Quốc) vào ngày 11/04/2026, đánh dấu hoàn tất một chu kỳ thí điểm toàn diện, rút ngắn thời gian chỉ còn 6 ngày từ lúc hái trái cho đến khi xe hàng qua cửa khẩu, so với cách làm truyền thống thường kéo dài từ 8 - 11 ngày hoặc lâu hơn. Dữ liệu hành trình của xe hàng và thùng container được niêm phong bằng seal điện tử gắn GPS, giúp khách hàng giám sát toàn bộ hành trình vận chuyển.

Sự kiện thông quan Luồng xanh cho nông sản xuất khẩu không chỉ là một giao dịch thương mại thông thường, mà là minh chứng cho sức mạnh của chuyển đổi số, khi công nghệ, chính sách và sự đồng thuận của người nông dân gặp nhau tại một điểm. Đây chính là tấm “hộ chiếu” xanh để sầu riêng Việt Nam tự tin vươn xa.