Thông suốt chính quyền 2 cấp
Sau 5 tháng đi vào hoạt động, bên cạnh những kết quả đạt được, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng bộc lộ những hạn chế, vướng mắc. Trước thực tế đó, các cấp ủy, chính quyền trên địa bàn đã triển khai đồng bộ các giải pháp, từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn, nút thắt để vận hành ổn định, thông suốt.

Các đại biểu dự hội nghị bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tổ chức xây dựng đảng năm 2025 do Ban Tổ chức Tỉnh ủy tổ chức
Việc bỏ cấp huyện và tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp giúp rút ngắn tầng nấc trung gian, tăng tính tập trung trong chỉ đạo, điều hành. Thay vì qua nhiều khâu như trước đây, các chỉ đạo từ tỉnh đến xã, phường được truyền đạt trực tiếp. Đây là bước cải cách quan trọng nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả điều hành và phục vụ người dân.
Nhận diện khó khăn
Ngay từ ngày đầu tiên vận hành, tỉnh đã thành lập các tổ công tác đến kiểm tra, khảo sát tình hình hoạt động tại các xã, phường mới trên địa bàn. Sau đó, các tổ công tác do các đồng chí lãnh đạo tỉnh, các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy làm tổ trưởng đã thường xuyên theo dõi, kiểm tra quá trình vận hành chính quyền cơ sở. Từ đây kịp thời ghi nhận những điểm nghẽn phát sinh liên quan đến nhân sự, cơ sở vật chất, chuyển đổi số...
Một trong những vấn đề trọng tâm nổi lên đó là vấn đề số lượng, chất lượng nhân sự để đảm bảo cho hoạt động của mô hình mới ở các xã, phường. Bà Nguyễn Thị Đào, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Thất Khê chia sẻ: Sau khi sắp xếp, bộ máy đã tinh gọn, tập trung đầu mối nhưng khối lượng công việc nhiều khiến thời gian đầu cán bộ công chức gần như bị quá tải. Không chỉ vậy, phòng còn phụ trách xử lý các văn bản thuộc nhiều lĩnh vực như văn hóa, nội vụ, giáo dục đào tạo, dân tộc tôn giáo... với yêu cầu tốc độ giải quyết nhanh nên cán bộ phải làm việc ngoài giờ để kịp tiến độ.
Hay như qua tìm hiểu tình hình tại các phòng kinh tế của các xã, phường, khối lượng công việc nhiều và nội dung các đầu việc yêu cầu cán bộ, công chức phải có chuyên môn sâu, kinh nghiệm lâu năm liên quan đến lĩnh vực đất đai, môi trường, nông lâm nghiệp... đã đặt ra thách thức lớn đối với các công chức.
Cùng với những khó khăn về nhân lực là khó khăn về cơ sở vật chất, vấn đề thiếu đồng bộ trong hạ tầng mạng, phần mềm ảnh hưởng đến hoạt động của cấp ủy, chính quyền các xã và công tác giải quyết thủ tục hành chính phục vụ người dân.

Công chức biệt phái thuộc Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Đông Kinh (người đứng) trao đổi chuyên môn nghiệp vụ
Trong số 65 xã, phường mới thì có gần 30 đơn vị có trụ sở làm việc của đảng ủy, chính quyền cách nhau từ 4 km trở lên. Điển hình như xã Kháng Chiến, đơn vị có trụ sở Đảng ủy và UBND cách nhau khoảng hơn 22 km. Bà Đinh Thị Liên, Bí thư Đảng ủy xã Kháng Chiến bộc bạch: Do điều kiện cơ sở vật chất của trụ sở các xã cũ không thể đáp ứng việc bố trí chỗ làm cho cán bộ, công chức nên sau khi rà soát, trụ sở Đảng ủy đặt tại xã Kháng Chiến cũ, trụ sở UBND xã đặt tại trụ sở xã Trung Thành cũ. Điều này phần nào ảnh hưởng đến công tác điều hành, trao đổi công việc giữa cấp ủy, chính quyền xã; đồng thời khoảng cách lớn còn làm tăng thời gian di chuyển của cán bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết công việc.
Bên cạnh đó, khi chính quyền địa phương 2 cấp bắt đầu đi vào vận hành, việc triển khai đồng bộ phần mềm quản lý văn bản điều hành và hệ thống tiếp nhận, xử lý thủ tục hành chính trên cổng dịch vụ công quốc gia cũng được thực hiện. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, cơ sở dữ liệu chưa được đồng bộ, liên thông đầy đủ, đôi khi xảy ra trục trặc hoặc nghẽn hệ thống. Trong khi đó, số lượng hồ sơ, thủ tục hành chính của mỗi xã sau sáp nhập tăng lên đáng kể, dẫn đến tình trạng giải quyết công việc bị chậm trễ so với bình thường.
Trước những khó khăn, vướng mắc đó, cấp ủy, chính quyền các cấp trên địa bàn đã chung sức, quyết liệt trong tháo gỡ, tìm hướng khắc phục để nâng cao hiệu công việc.
Kịp thời tháo gỡ
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là một bước tiến mới, chưa từng có trong tiền lệ bởi vậy trong quá trình vận hành nhất là giai đoạn đầu không thể tránh khỏi những vướng mắc. Tuy nhiên, các cấp ủy, chính quyền đã chủ động, thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế tồn tại để xác định phương hướng, giải pháp tháo gỡ.
Xác định công tác nhân sự là yếu tố then chốt để vận hành mô hình, các cấp ủy, chính quyền đã chú trọng đến việc sắp xếp, bố trí cán bộ cũng như tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ, biệt phái cán bộ, công chức hỗ trợ cho cơ sở.
Cụ thể, ngay trong tháng 7 và tháng 8, các sở, ngành của tỉnh đã tổ chức, phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ liên quan đến các lĩnh vực tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, lĩnh vực đất đai, môi trường, tài chính cho cán bộ, công chức trên địa bàn. Trong tháng 10, tháng 11, các ban xây dựng đảng cũng tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên sâu nghiệp vụ công tác đảng cho cán bộ, công chức khối Đảng, đoàn thể.
Ông Nguyễn Văn Hưng, công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quốc Việt cho biết: Qua các lớp bồi dưỡng, tập huấn chúng tôi được nghiên cứu, bổ sung thêm kiến thức để vận dụng vào thực tiễn công việc. Chúng tôi đã từng bước nắm vững quy trình tiếp nhận, chuyển hồ sơ lĩnh vực này đến bộ phận chuyên môn để xử lý, giải quyết và sau đó là nhận lại và trả kết quả cho người dân. Với phần mềm hiện tại chúng tôi theo dõi được tiến độ xử lý công việc để kịp thời phối hợp giải quyết hồ sơ đúng hạn cho người dân.
Để hỗ trợ, giúp đỡ các xã, phường xử lý lượng hồ sơ nhiều, tính chất phức tạp, thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh, một số sở, ngành của tỉnh đã thực hiện công tác biệt phái cán bộ, công chức. Cụ thể từ tháng 10 đến nay, Thanh tra tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường... đã biệt phái 15 công chức đến làm việc tại phường Đông Kinh và xã Đồng Đăng. Điều này cũng thể hiện trách nhiệm và sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành trên địa bàn trong việc kịp thời tháo gỡ vướng mắc góp phần vận hành bộ máy mới trơn tru, ổn định.
Song song với việc tháo gỡ một số khó khăn về nhân lực, các cấp, ngành cũng quan tâm rà soát, từng bước tháo gỡ những khó khăn vướng mắc khác. Trong đó, về trụ sở làm việc, ngay sau vận hành, một số xã, phường đã được bố trí kinh phí thực hiện việc xây sửa trụ sở làm việc để đáp ứng yêu cầu công việc trước mắt như xây dựng phòng họp, mua sắm thêm trang thiết bị phục vụ công việc. Đồng thời, rà soát địa điểm xây dựng trụ sở xã mới, trong đó ưu tiên xây dựng những xã đang có các trụ sở phân tán, cách xa nhau theo lộ trình và kế hoạch đầu tư công giai đoạn tới.
Đối với việc đồng bộ cơ sở dữ liệu, nâng cấp phần mềm, các cơ quan chuyên môn đã chỉ đạo, phối hợp thực hiện khẩn trương và nhanh chóng để đảm bảo thông suốt. Được biết, ngay trong những tuần đầu vận hành bộ máy, VNPT Lạng Sơn và Viettel Lạng Sơn đã cử hàng trăm lượt cán bộ đến các xã, phường để túc trực, xử lý, giải quyết kịp thời các khó khăn, nhờ đó hệ thống phần mềm đã từng bước đi vào hoạt động ổn định.
Trong 5 tháng qua, cùng với sự chỉ đạo, hỗ trợ của các cấp, ngành của tỉnh, cấp ủy, chính quyền các xã, phường cũng chủ động, tích cực trong xây dựng, vận hành bộ máy mới chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn. Cán bộ, công chức dần quen với việc vận hành mô hình mới, khối lượng công việc được giải quyết hiệu quả hơn, thông tin giữa cấp ủy, chính quyền các cấp được trao đổi kịp thời, minh bạch. Đồng thời, các cơ quan chuyên môn cũng chủ động phối hợp, đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn phát sinh, góp phần nâng cao chất lượng quản lý, điều hành tại các xã, phường sau sáp nhập.
Cùng đó, chính quyền các cấp cũng đổi mới tư duy từ kiểm soát, mệnh lệnh hành chính sang phục vụ, đáp ứng tốt nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, góp phần củng có niềm tin của người dân vào mô hình chính quyền mới. Hiện nay, 65 trung tâm phục vụ hành chính công các xã, phường đã và đang phát huy hiệu quả trong việc tiếp nhận, trả kết quả cho người dân, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại. Việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính đã đạt hiệu quả tích cực, số lượng hồ sơ đúng hạn chiếm tỷ lệ cao.
Bà Hà Thị Tú, khu Phiêng Quăn, xã Lộc Bình chia sẻ: Vừa qua, tôi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã thực hiện thủ tục cấp đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại đây, đội ngũ cán bộ hướng dẫn tận tình các bước, chỉ trong một thời gian ngắn tôi đã hoàn thành hồ sơ.
Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là hướng đi đúng đắn, phù hợp với yêu cầu hiện nay. Việc tinh gọn bộ máy, đổi mới phương thức điều hành đã và đang tạo nên chuyển biến tích cực ở cơ sở. Trong thời gian tới, với quyết tâm chính trị cao cùng sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và người dân, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả hơn nữa, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ và thân thiện.












