Thông tin mới về cơ chế hỗ trợ tiền cho hộ dân lắp điện mặt trời mái nhà

Ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết Bộ Công Thương được Chính phủ giao xây dựng quyết định ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà.

Trong dự thảo, Bộ đề xuất chính sách hỗ trợ một phần kinh phí từ ngân sách nhà nước và tạo điều kiện để các hộ dân vay vốn ưu đãi đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Tuy nhiên, sau khi lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan, Bộ Tài chính phản hồi chưa bố trí được nguồn ngân sách để thực hiện chính sách hỗ trợ. Còn về cơ chế tín dụng, vẫn có ý kiến khác nhau về đơn vị cho vay. Vì vậy, quyết định đến nay vẫn chưa được ban hành, ông Hùng cho hay.

Dù quyết định hỗ trợ trực tiếp chưa được ban hành, Chính phủ đã bổ sung một số cơ chế khuyến khích thông qua Nghị định 243.

Theo lãnh đạo Cục Điện lực, ngày 26/6, Chính phủ đã ban hành Nghị định 243 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025 quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn và Nghị định số 58/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới.

Trong đó, Nghị định 243 đã bổ sung một số chính sách khuyến khích để người dân và doanh nghiệp có thể triển khai điện mặt trời mái nhà.

Cụ thể, nghị định quy định sản lượng điện dư được mua bán theo thỏa thuận giữa hai bên, nhưng không vượt quá 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của nguồn điện mặt trời mái nhà theo cường độ bức xạ.

Ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực thông tin về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà. Ảnh: MOIT

Từ ngày nghị định có hiệu lực (26/6) đến hết ngày 31/12/2030, hai bên được thỏa thuận để mua bán sản lượng điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của nguồn điện mặt trời mái nhà. Điều kiện là lưới điện tại khu vực đấu nối bảo đảm khả năng tiếp nhận, việc mua bán sản lượng điện dư đáp ứng điều kiện vận hành an toàn lưới điện và phương thức vận hành hệ thống điện theo quy định.

Đối với khu vực miền núi, biên giới, hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia thì không giới hạn sản lượng điện dư được mua bán. Sản lượng điện dư được thanh toán là toàn bộ điện năng phát lên lưới điện của bên mua điện dư được đo đếm tại công tơ.

Kể từ thời điểm khu vực này được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, việc mua bán sản lượng điện dư thực hiện theo quy định không vượt quá 50% hoặc mua bán sản lượng điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% trong trường hợp cho phép tùy thời điểm áp dụng.

Trước đó, trong dự thảo lần 3 (ngày 29/9/2025) Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện, Bộ Công Thương đề xuất, đối với hộ dân lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà vận hành đúng quy định, mức hỗ trợ tối thiểu là 1 triệu đồng và tối đa 1,5 triệu đồng với trường hợp không lắp đặt hệ thống lưu trữ điện.

Trường hợp hệ thống lưu trữ điện được lắp đặt đồng bộ với điện mặt trời mái nhà, hộ gia đình được hỗ trợ thêm tối thiểu là 1 triệu đồng, nhưng không vượt quá 1,5 triệu đồng.

Ngoài ra, tổng mức vốn vay hỗ trợ tối đa mỗi hộ gia đình là 40 triệu đồng (gồm 20 triệu đồng cho lắp đặt tấm pin, 20 triệu đồng cho hệ thống lưu trữ điện). Mức lãi suất cho vay đề xuất là 8,4%/năm; lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay. Thời hạn vay tối đa 36 tháng.

Để đạt được mục tiêu 14 triệu hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Bộ Công Thương ước tính số tiền hỗ trợ trực tiếp có thể lên đến 42.000 tỷ đồng trong giai đoạn từ năm 2026-2030.

Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cho biết, điện mặt trời mái nhà hiện trở thành một trong những nguồn điện quan trọng.

NSMO dẫn chứng, ngày 7/4 vừa qua, nguồn cung từ điện mặt trời mái nhà đầu cực ước tính lên tới 50,8 triệu kWh, chiếm 4,7% trong tổng nguồn điện phát. Theo đó, điện mặt trời mái nhà chính thức vượt qua điện gió, điện sinh khối để trở thành nguồn cung điện lớn thứ 5 ở nước ta.