Thông tư 50/2026: Hỗ trợ thanh khoản, tạo dự đia cho vay tác động tích cực tới nhóm ngân hàng niêm yết

Thông tư 50/2026 được đánh giá có tác động tích cực tới các ngân hàng niêm yết. Nếu sớm áp dụng các tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và nguồn vốn ổn định ròng (NSFR ) vào quản lý thanh khoản, các ngân hàng có thể được nới trần tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) từ 85% lên 95%, qua đó giảm áp lực thanh khoản và tạo thêm dư địa cho hoạt động cho vay, theo nhận định của MBS.

Tính đến ngày 28/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,6 triệu tỷ đồng, tăng 13,2% so với đầu năm và tiếp tục tăng nhanh hơn huy động vốn, dù tăng trưởng huy động bằng đồng Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 đã dần bắt kịp tăng trưởng tín dụng bằng đồng Việt Nam.

Theo đó, tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi của 27 ngân hàng tại cuối quý 2/2026 tăng 118 điểm cơ bản so với cuối quý trước và tăng 255 điểm cơ bản so với đầu năm. Mặc dù tỷ lệ này vẫn thấp hơn mức trần 85%, mặt bằng tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi nhìn chung đã cao hơn đáng kể so với các giai đoạn trước, phản ánh áp lực cân đối nguồn vốn ngày càng gia tăng.

Trong bối cảnh này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã triển khai một số biện pháp kỹ thuật nhằm giảm áp lực thanh khoản và hỗ trợ khả năng tài trợ tín dụng của hệ thống.

Cụ thể, cơ quan quản lý nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào mẫu số tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi từ 20% lên 50%, đồng thời nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Những điều chỉnh này nhằm hỗ trợ các khoản vay trung và dài hạn cũng như các dự án hạ tầng trọng điểm.

Tuy nhiên, theo nhận định của MBS, đây chủ yếu là các giải pháp hỗ trợ trong ngắn hạn và có thể làm gia tăng rủi ro chênh lệch kỳ hạn cũng như áp lực thanh khoản nếu tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì ở mức cao.

Do đó, việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xây dựng một lộ trình quản lý thanh khoản và cơ cấu nguồn vốn rõ ràng hơn là cần thiết, nhằm vừa hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, vừa bảo đảm chất lượng bảng cân đối kế toán và an toàn hệ thống trong trung và dài hạn.

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN, với một số điều chỉnh so với Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN trước đó, nhằm điều chỉnh các tỷ lệ an toàn vốn và thanh khoản theo hướng tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế Basel III.

Theo đó, các điều chỉnh chính của Thông tư 50/2026/TT-NHNN so với Dự thảo Thông tư tập trung vào ba nội dung.

Thứ nhất, đối với tỷ lệ đòn bẩy (LEV), quy định không áp dụng ngay ngưỡng 3%. Ngưỡng áp dụng và thời điểm áp dụng sẽ do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ.

Thứ hai, đối với tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), lộ trình áp dụng được giãn hơn so với Dự thảo Thông tư.

Thứ ba, đối với tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), quy định quay trở lại sử dụng tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi thay cho tỷ lệ tín dụng trên tiền gửi (CDR) như trong Dự thảo Thông tư. Phần lớn các cấu phần điều chỉnh được giữ lại, nhưng cách thức điều chỉnh giữa tử số và mẫu số có sự thay đổi.

Đồng thời, trần tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi được nâng lên 95% và áp dụng khi ngân hàng bắt đầu áp dụng tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) theo Thông tư 50/2026/TT-NHNN.

MBS đánh giá những điều chỉnh trong Thông tư 50/2026/TT-NHNN so với Dự thảo Thông tư trước đó mang tính linh hoạt hơn trong giai đoạn chuyển tiếp, qua đó tiếp tục hỗ trợ thanh khoản của các ngân hàng, đồng thời duy trì cơ chế định hướng quản lý để từng bước tuân thủ các quy định của Basel III.