Thủ hiến Greenland tuyên bố chọn Đan Mạch thay vì Mỹ
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen khẳng định rõ ràng rằng Greenland lựa chọn gắn bó với Đan Mạch, NATO và Liên minh châu Âu, thay vì Mỹ, trong bối cảnh Washington gần đây tuyên bố muốn kiểm soát hòn đảo chiến lược này.
Tuyên bố được đưa ra hôm 13/1 tại Copenhagen, chỉ một ngày trước cuộc gặp giữa lãnh đạo ngoại giao Greenland, Đan Mạch với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump.
“Nếu buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch vào thời điểm này, chúng tôi chọn Đan Mạch. Chúng tôi chọn NATO. Chúng tôi chọn Vương quốc Đan Mạch. Chúng tôi chọn Liên minh châu Âu”, ông Nielsen nhấn mạnh trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen.
Thủ hiến Greenland Jens - Frederik Nielsen. Ảnh: Reuters
Bà Frederiksen cảnh báo rằng những khó khăn lớn nhất có thể vẫn còn ở phía trước, trong bối cảnh quan hệ giữa Copenhagen và Washington xuất hiện nhiều rạn nứt liên quan tới vấn đề Greenland. Theo kế hoạch, Phó Tổng thống JD Vance, người từng thăm Greenland vào mùa thu năm ngoái, sẽ chủ trì cuộc gặp tại Nhà Trắng với sự tham dự của ngoại trưởng Đan Mạch, lãnh đạo ngoại giao Greenland, cùng Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Tổng thống Donald Trump thời gian qua nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn giành quyền kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ bán tự trị thuộc Đan Mạch, với lý do an ninh quốc gia. Ông Trump cho rằng nếu Mỹ không hành động, Nga hoặc Trung Quốc có thể tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại đây. “Dù bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ có Greenland”, ông Trump tuyên bố, đồng thời nói rằng việc đạt được một thỏa thuận mua lại sẽ dễ dàng hơn.
Ngoại trưởng Rubio đã tìm cách giảm nhẹ lo ngại khi cho rằng khả năng sử dụng vũ lực là không cao. Tuy nhiên, việc các quan chức trong chính quyền ông Trump khẳng định “mọi phương án đều được cân nhắc”, bao gồm cả biện pháp quân sự, đã làm dấy lên phản ứng gay gắt từ cả Đan Mạch lẫn Greenland. Lãnh đạo hai bên đồng loạt nhấn mạnh rằng Greenland “không phải để bán”.
“Greenland không muốn thuộc sở hữu của Mỹ, không muốn bị Mỹ điều hành và không muốn trở thành một phần của Mỹ”, ông Nielsen khẳng định, coi đây là lập trường không thể thương lượng.
Là một trong những đồng minh NATO thân cận nhất của Mỹ suốt hơn 75 năm qua, Đan Mạch cũng bày tỏ sự bất bình. Thủ tướng Frederiksen cho rằng Copenhagen đang phải hứng chịu sức ép hoàn toàn không thể chấp nhận được từ đồng minh thân cận nhất.
Ngay tại Washington, ý tưởng sử dụng vũ lực với Greenland cũng vấp phải làn sóng phản đối. Nhiều nghị sĩ Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa cảnh báo kịch bản này sẽ gây hậu quả nghiêm trọng. Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine gọi bất kỳ hành động quân sự nào ở Greenland là “thảm họa”, đồng thời tin rằng Quốc hội sẽ ngăn chặn. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul cũng tuyên bố sẽ làm mọi cách để ngăn chặn mọi hành động quân sự đối với Greenland, dù không loại trừ khả năng mua lại Greenland theo con đường ngoại giao.
Trong bối cảnh đó, Quốc hội Mỹ đã xuất hiện các động thái nhằm hạn chế quyền sử dụng vũ lực của chính quyền, trong đó có các nghị quyết về quyền chiến tranh và những dự luật nhằm ngăn cản hành động quân sự đối với các quốc gia thành viên NATO. Một nhóm nghị sĩ Hạ viện lưỡng đảng cũng đã giới thiệu dự luật nhằm chặn mọi kịch bản can thiệp quân sự vào Greenland.
“Đây là các đồng minh của chúng ta. Chúng ta không nên đối xử với đồng mình của mình như vậy”, Hạ nghị sĩ Don Bacon nhận xét, cho rằng cách tiếp cận hiện nay không chỉ sai lầm mà còn gây tổn hại nghiêm trọng tới quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Theo ông, phần lớn người dân Greenland muốn duy trì bản sắc và quyền tự quyết của mình, đồng thời chỉ mong muốn trở thành đối tác, chứ không muốn bị áp đặt ý chí.
