Thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài trong Quân đội hiện nay

Trong bối cảnh thế giới bước vào giai đoạn phát triển mới với sự bùng nổ của khoa học - công nghệ, đặc biệt là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các hình thái chiến tranh công nghệ cao, yếu tố con người, nhất là nhân tài, ngày càng giữ vai trò quyết định đối với sức mạnh quốc phòng của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại không chỉ là yêu cầu khách quan của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài trong điều kiện hòa bình, hội nhập quốc tế sâu rộng.

Thực tiễn cho thấy, thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài trong Quân đội không chỉ là vấn đề tổ chức - cán bộ thuần túy, mà là vấn đề chiến lược gắn với xây dựng tiềm lực quốc phòng, nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Trong điều kiện mới, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết, đòi hỏi phải được nhận thức đầy đủ, triển khai đồng bộ và có những giải pháp mang tính đột phá.

Nhân tài trong Quân đội - Nhân tố quyết định chất lượng sức mạnh quân sự

Nhân tài trong Quân đội được hiểu là những cán bộ, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, nhà khoa học, chuyên gia kỹ thuật có phẩm chất chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, tư duy sáng tạo và năng lực thực tiễn nổi trội, có khả năng đảm đương những nhiệm vụ phức tạp, then chốt trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong điều kiện chiến tranh hiện đại và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, vai trò của nhân tài ngày càng thể hiện rõ trên nhiều lĩnh vực: Chỉ huy - tham mưu chiến lược, nghiên cứu khoa học quân sự, phát triển công nghiệp quốc phòng, tác chiến không gian mạng, bảo đảm kỹ thuật, hậu cần và đối ngoại quốc phòng. Thực tiễn cho thấy, vũ khí, trang bị dù hiện đại đến đâu cũng không thể phát huy hiệu quả nếu thiếu con người có trình độ, bản lĩnh và tư duy sáng tạo để làm chủ và sử dụng.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội thực hiện nghi thức khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao của Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel). Ảnh: TRỌNG HẢI

Do đó, bài toán nhân tài trong Quân đội không chỉ là “có hay không”, mà là thu hút được ai, sử dụng như thế nào và tạo điều kiện để nhân tài cống hiến lâu dài cho sự nghiệp quốc phòng.

Thực trạng thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài trong Quân đội hiện nay

Trong những năm qua, Quân đội nhân dân Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ khoa học - kỹ thuật, cán bộ chỉ huy, quản lý. Hệ thống học viện, nhà trường Quân đội được củng cố, phát triển; công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao từng bước được đổi mới; nhiều cán bộ trẻ có trình độ cao được đào tạo bài bản trong và ngoài nước. Tuy nhiên, nhìn một cách tổng thể, công tác thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài trong Quân đội vẫn còn những hạn chế nhất định. Một số cơ chế, chính sách chưa thực sự tạo động lực mạnh mẽ để thu hút nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực đòi hỏi trình độ khoa học - công nghệ cao. Việc sử dụng nhân tài ở một số đơn vị chưa thật sự tương xứng với năng lực; môi trường làm việc, nghiên cứu ở một số nơi còn thiếu điều kiện để phát huy hết khả năng sáng tạo.

Trong bối cảnh cạnh tranh nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt giữa khu vực quân sự và dân sự, giữa trong nước và quốc tế, nếu không có những giải pháp đồng bộ và kịp thời, Quân đội sẽ gặp khó khăn trong việc giữ chân và phát huy hiệu quả đội ngũ nhân tài.

Thu hút nhân tài là khâu mở đầu có ý nghĩa quyết định

Thu hút nhân tài vào Quân đội là khâu đầu tiên, có ý nghĩa định hướng đối với toàn bộ quá trình xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao. Trong điều kiện hiện nay, thu hút nhân tài không chỉ dừng lại ở tuyển chọn đầu vào, mà cần được hiểu là tạo dựng sức hấp dẫn tổng thể của môi trường Quân đội đối với những người có năng lực, khát vọng cống hiến.

Trước hết, cần làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, làm rõ vị trí, vai trò và sứ mệnh cao cả của Quân đội trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, qua đó khơi dậy tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ. Đồng thời, cần có cơ chế tuyển chọn linh hoạt, phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực, nhất là các ngành khoa học - công nghệ mũi nhọn. Bên cạnh đó, việc thu hút nhân tài phải gắn liền với cam kết về môi trường làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp và lộ trình sử dụng rõ ràng, tạo niềm tin để nhân tài yên tâm lựa chọn con đường cống hiến trong Quân đội.

Trọng dụng nhân tài là thước đo năng lực lãnh đạo và quản lý

Trọng dụng nhân tài là khâu then chốt, phản ánh trực tiếp năng lực lãnh đạo, quản lý của các cấp trong Quân đội. Thực tiễn cho thấy, thu hút được nhân tài đã khó, nhưng sử dụng và phát huy hiệu quả nhân tài còn khó hơn. Trọng dụng nhân tài đòi hỏi phải có cơ chế đánh giá công bằng, khách quan, dựa trên năng lực và hiệu quả công tác, khắc phục tư duy bình quân, cào bằng trong sử dụng cán bộ. Nhân tài cần được bố trí đúng người, đúng việc, được giao nhiệm vụ tương xứng với trình độ, sở trường và được trao quyền nhất định để phát huy sáng tạo.

Đồng thời, cần xây dựng môi trường làm việc dân chủ, khoa học, khuyến khích tư duy độc lập, đổi mới sáng tạo, coi trọng tranh luận học thuật và đề cao trách nhiệm cá nhân. Chỉ khi nhân tài được tin tưởng, được lắng nghe và được tạo điều kiện thử thách trong thực tiễn, thì tiềm năng của họ mới được chuyển hóa thành giá trị thực sự cho Quân đội.

Nhiều trang bị, khí tài hiện đại do công nghiệp quốc phòng Việt Nam sản xuất đã tham gia luyện tập, làm nhiệm vụ diễu binh, diễu hành trong các dịp đại lễ của đất nước. Ảnh: TUẤN HUY

Đãi ngộ nhân tài - động lực để cống hiến lâu dài

Đãi ngộ là yếu tố trực tiếp tác động đến tâm lý, động cơ và quyết định gắn bó lâu dài của nhân tài với Quân đội. Đãi ngộ ở đây không chỉ là vấn đề thu nhập vật chất, mà là tổng hòa của các yếu tố vật chất, tinh thần, môi trường và cơ hội phát triển. Trong điều kiện kinh tế thị trường, Quân đội khó có thể cạnh tranh về thu nhập thuần túy với khu vực dân sự ở một số lĩnh vực. Tuy nhiên, Quân đội có thể và cần phải tạo ra cơ chế đãi ngộ tổng thể, bao gồm chế độ tiền lương, phụ cấp, nhà ở, điều kiện làm việc, cơ hội đào tạo, thăng tiến và sự tôn vinh xứng đáng đối với đóng góp của nhân tài.

Đặc biệt, cần chú trọng xây dựng các chính sách đãi ngộ đặc thù đối với nhân tài trong các lĩnh vực then chốt, lĩnh vực công nghệ cao, lĩnh vực khó khăn, gian khổ; đồng thời bảo đảm sự công bằng, minh bạch trong thực hiện chính sách.

Một số giải pháp chiến lược trong thời gian tới

Để nâng cao hiệu quả thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài trong Quân đội hiện nay, cần tập trung thực hiện đồng bộ một số giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tiếp tục hoàn thiện nhận thức và tư duy chiến lược về nhân tài trong Quân đội, coi nhân tài là nguồn lực đặc biệt, là yếu tố quyết định chất lượng sức mạnh quân sự.

Hai là, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về tuyển chọn, sử dụng và đãi ngộ nhân tài theo hướng linh hoạt, đặc thù, phù hợp với yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại.

Ba là, xây dựng môi trường làm việc, nghiên cứu khoa học quân sự hiện đại, dân chủ, kỷ cương, tạo điều kiện để nhân tài phát huy tối đa năng lực.

Bốn là, tăng cường vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp trong phát hiện, bồi dưỡng, sử dụng và bảo vệ nhân tài.

Thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài trong Quân đội hiện nay là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, gắn liền với sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Giải quyết tốt vấn đề này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội, mà còn khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước và Quân đội trong kỷ nguyên phát triển mới./.