Thu ngân sách - 'Cuộc đua nước rút'

Chặng cuối của năm 2026 đang đặt ngành Thuế Thái Nguyên trước áp lực tăng tốc để hoàn thành dự toán ngân sách. Dù kết quả thu 10 tháng đã vượt dự toán ở một số khoản thu quan trọng, song những khó khăn từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiến độ thực hiện các dự án vẫn tiềm ẩn nguy cơ hụt thu. Bởi vậy, tháng cuối năm không chỉ là cuộc đua về tiến độ mà còn là phép thử đối với năng lực quản lý, khai thác và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Mỗi năm, Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG đóng góp khoảng 100 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.

Mỗi năm, Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG đóng góp khoảng 100 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.

Tạo đà từ những kết quả tích cực

Bức tranh thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Thái Nguyên sau 10 tháng năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Trong bối cảnh tỉnh tiếp tục củng cố không gian phát triển sau sắp xếp địa giới hành chính, duy trì hoạt động sản xuất công nghiệp, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và huy động các nguồn lực phát triển, công tác quản lý thu ngân sách đã đạt những kết quả đáng ghi nhận.

Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn 10 tháng đạt hơn 19.152 tỷ đồng. Trong đó, thu nội địa không kể tiền sử dụng đất và thuế tối thiểu toàn cầu đạt hơn 15.090 tỷ đồng, bằng 106% dự toán pháp lệnh và 102% dự toán tỉnh giao.

Các doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước.

Các doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước.

Trong kết quả chung ấy, vai trò của các đơn vị thuế trực tiếp quản lý người nộp thuế tại cơ sở rất quan trọng. Ông Nguyễn Văn Hạnh, Phó trưởng Thuế cơ sở 2, cho biết: Trong 10 tháng qua, đơn vị tập trung rà soát các nguồn thu, quản lý sát hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh; đẩy mạnh kê khai, nộp thuế điện tử và chủ động tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Dự kiến thu ngân sách 11 tháng của đơn vị đạt 4.019,174 tỷ đồng, bằng 128,1% kế hoạch tỉnh giao và bằng 126% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, một số khoản thu chuyển biến tích cực nhờ hoạt động sản xuất, kinh doanh từng bước ổn định.

Tuy nhiên, vẫn còn doanh nghiệp gặp khó khăn về đơn hàng, chi phí đầu vào và dòng tiền, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện nghĩa vụ ngân sách. Để hạn chế thất thu, Thuế cơ sở 2 triển khai quản lý theo hướng bám sát từng nhóm đối tượng, tăng cường kiểm tra những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, nhất là hoạt động kinh doanh có doanh thu lớn, thương mại điện tử, xây dựng, bất động sản và các lĩnh vực phát sinh nguồn thu mới. Cùng với kiểm tra trực tiếp, đơn vị chú trọng phân tích dữ liệu, nhận diện rủi ro, kịp thời hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng quy định, hạn chế sai sót ngay từ khâu kê khai.

Còn ông Đỗ Xuân Tám, Trưởng Thuế cơ sở 1, cho biết: Khó khăn lớn hiện nay là một số doanh nghiệp vẫn chịu áp lực về thị trường, chi phí đầu vào, dòng tiền và tiến độ thực hiện dự án. Điều này ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế đúng hạn, nhất là những khoản thu gắn với hoạt động đầu tư, đất đai và sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, công tác thu phải vừa quyết liệt, vừa phân loại đúng đối tượng, đúng khoản thu; tránh tạo thêm áp lực không cần thiết đối với những doanh nghiệp thực sự khó khăn nhưng vẫn có khả năng phục hồi.

Không trông chờ vào những khoản thu đột biến

Theo báo cáo tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ thuế ngày 16-11, điểm sáng trong kết quả thu ngân sách là các khoản thu nội địa, không phụ thuộc vào tiền sử dụng đất, đã vượt dự toán với mức thực hiện bằng 106% dự toán pháp lệnh và 102% dự toán tỉnh giao. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục triển khai nhiệm vụ trong những tháng cuối năm.

Tuy nhiên, nhìn tổng thể tiến độ, áp lực thu ngân sách vẫn còn khá lớn. Với mức thực hiện mới đạt 79% dự toán tỉnh giao, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là thu đủ phần còn thiếu mà còn phải chủ động bù đắp những khoản có nguy cơ hụt thu. Trong khi đó, một số nguồn thu lớn như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phụ thuộc nhiều vào tiến độ triển khai dự án, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, xác định nghĩa vụ tài chính và khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

Ngành Thuế đồng hành chỉa sẻ khó khăn với doanh nghiệp và các hộ kinh doanh.

Ngành Thuế đồng hành chỉa sẻ khó khăn với doanh nghiệp và các hộ kinh doanh.

Bên cạnh đó, những vướng mắc về cơ chế, chính sách và thủ tục pháp lý của một số dự án cần được giải quyết đồng bộ giữa ngành Thuế với các cơ quan tài nguyên và môi trường, tài chính, chính quyền địa phương. Nếu thủ tục xác định nghĩa vụ tài chính kéo dài, dự án chậm triển khai, ngân sách không chỉ bị ảnh hưởng trong năm hiện tại mà còn mất đi cơ hội khai thác nguồn thu trong những năm tiếp theo.

Cuộc đua thu ngân sách cuối năm không thể chỉ trông chờ vào việc đôn đốc nộp thuế mà cần được triển khai đồng bộ với các giải pháp quản lý, khai thác nguồn thu và thúc đẩy hoạt động kinh tế. Ông Nguyễn Văn Hạnh, Phó trưởng Thuế cơ sở 2, cho rằng: Nhiệm vụ trọng tâm là rà soát toàn bộ nguồn thu còn dư địa, xác định cụ thể từng doanh nghiệp, lĩnh vực và khoản thu có khả năng phát sinh trong những tháng cuối năm. Trên cơ sở đó, đơn vị xây dựng kế hoạch đôn đốc phù hợp, tăng cường kiểm tra những trường hợp có dấu hiệu kê khai thiếu, chậm nộp; đồng thời đẩy mạnh quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, thương mại điện tử, dịch vụ, xây dựng và các lĩnh vực dễ phát sinh thất thu.

Chống thất thu và đẩy mạnh chuyển đổi số

Một trong những yêu cầu quan trọng là quản lý chặt các khoản nợ thuế. Tình trạng nợ thuế không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách mà còn làm giảm tính công bằng trong thực hiện nghĩa vụ tài chính. Việc phân loại nợ, xác định rõ khoản có khả năng thu, khoản khó thu, nguyên nhân chậm nộp và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân sẽ giúp cơ quan thuế lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp, hạn chế nợ kéo dài. Với những trường hợp cố tình chây ì, cần thực hiện các biện pháp cưỡng chế theo quy định; đối với doanh nghiệp thực sự khó khăn, cần kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc.

Cùng với quản lý nguồn thu, các đơn vị thuế cơ sở chú trọng tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế, nhất là trong quá trình chuyển đổi phương thức quản lý hộ kinh doanh, chuẩn hóa dữ liệu và thực hiện các quy định mới. Tăng thu phải đi đôi với nâng cao chất lượng phục vụ, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuận lợi, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ và hạn chế sai sót. Thực tế cho thấy, khi người nộp thuế hiểu đúng chính sách, thủ tục được đơn giản hóa và vướng mắc được giải quyết kịp thời, ý thức tự giác kê khai, nộp thuế sẽ được nâng lên. 

Hội nghị triển khai các giải pháp, quyết tâm hoàn thành ngân sách năm 2026 thuế (ngày 16-11).

Hội nghị triển khai các giải pháp, quyết tâm hoàn thành ngân sách năm 2026 thuế (ngày 16-11).

Tại Hội nghị Hội nghị triển khai các giải pháp, quyết tâm hoàn thành ngân sách năm 2026 (ngày 16-11), ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cùng lãnh đạo tỉnh đã tham dự, trao đổi về nhiệm vụ và giải pháp thu ngân sách năm 2026. Định hướng đặt ra là ngành Thuế tiếp tục khai thác hiệu quả dữ liệu kê khai, hóa đơn điện tử, nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát, chống thất thu và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Hiện nay, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR) trong giải quyết hồ sơ nghĩa vụ tài chính về đất đai đã giúp rút ngắn thời gian xử lý từ khoảng 30 phút xuống còn 3 phút mỗi hồ sơ. Kết quả này cho thấy chuyển đổi số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn trực tiếp giảm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp...

Tại Hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thế Mạnh yêu cầu ngành Thuế, các sở, ngành và địa phương rà soát từng khoản thu, từng địa bàn, doanh nghiệp trọng điểm; khai thác các nguồn thu còn dư địa, xử lý những khoản có nguy cơ hụt thu, đôn đốc nghĩa vụ đến hạn, bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời. Đặc biệt, cần tăng cường phối hợp giải quyết vướng mắc về đất đai, tiền thuê đất, tiền sử dụng đất và các dự án chậm hoàn thành nghĩa vụ tài chính; xác định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý, không để tồn đọng kéo dài. 

Thu ngân sách không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành Thuế mà còn phản ánh sức khỏe nền kinh tế, hiệu quả quản lý nhà nước và khả năng huy động nguồn lực cho phát triển. Kết quả 10 tháng đầu năm tạo cơ sở để Thái Nguyên bước vào chặng nước rút với quyết tâm cao. Tuy nhiên, để hoàn thành dự toán, mỗi khoản thu cần được rà soát kỹ, từng vướng mắc phải được giải quyết kịp thời, trách nhiệm của mỗi cơ quan, đơn vị cần được xác định rõ; đồng thời, doanh nghiệp phải được đồng hành, hỗ trợ trong quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Cuộc đua nước rút vì thế không đơn thuần nhằm hoàn thành chỉ tiêu dự toán, mà còn hướng tới xây dựng nền tài chính công minh bạch, môi trường kinh doanh thuận lợi và nguồn lực ngân sách đủ mạnh phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Đó mới là ý nghĩa lâu dài của nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026.

Ngọc Quang

Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/thu-ngan-sach-cuoc-dua-nuoc-rut-5f9c1r7u