Thu ngân sách nhà nước hai tháng đầu năm tăng hơn 13% so cùng kỳ

Thu ngân sách nhà nước hai tháng đầu năm đạt hơn 601 nghìn tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ 2025. Ảnh: VGP

Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước hai tháng đầu năm 2026 ước đạt 601,3 nghìn tỷ đồng, bằng 23,8% dự toán và tăng 13,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Điểm sáng nằm ở thu nội địa với 558,1 nghìn tỷ đồng, đạt 25,4% dự toán (tăng 15%). Ở chiều ngược lại, thu từ dầu thô giảm mạnh (đạt khoảng 5,1 nghìn tỷ đồng, giảm 42,2% so với cùng kỳ). Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu duy trì đà tăng nhẹ 1,2%, đạt 38 nghìn tỷ đồng.

Về phía chi ngân sách, tổng chi hai tháng qua ước đạt 311 nghìn tỷ đồng, bằng 9,8% dự toán, tăng 11% so cùng kỳ năm 2025.

Bộ Tài chính khẳng định các nhiệm vụ chi được thực hiện theo dự toán, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đặc biệt là công tác an sinh xã hội.

Trong dịp Tết Nguyên đán và giáp hạt, Chính phủ đã kịp thời xuất cấp hơn 15.500 tấn gạo dự trữ quốc gia để hỗ trợ nhân dân.

Năm 2026 được xác định là năm bản lề khi là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026 - 2030. Tổng kế hoạch vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước được Thủ tướng Chính phủ giao lên đến 995.348,05 tỷ đồng, cao hơn khoảng 93 nghìn tỷ đồng so với năm 2025.
Dù số tuyệt đối cao hơn cùng kỳ năm trước hơn 10,9 nghìn tỷ đồng, nhưng tỷ lệ giải ngân chung trong hai tháng đầu năm mới đạt 5,6% cho thấy áp lực rất lớn. Đáng chú ý, có sự phân hóa rõ rệt giữa các đơn vị.

Theo đó, có 6 bộ và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung của cả nước; trong khi có tới 29 bộ, cơ quan Trung ương và 20 địa phương vẫn dưới mức bình quân, trong đó 25 đơn vị có tỷ lệ giải ngân dưới 1% hoặc thậm chí chưa giải ngân.

Bộ Tài chính đã chỉ ra hàng loạt nguyên nhân khiến tiến độ chưa như kỳ vọng. Theo đó, 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026 - 2030, ghi nhận lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, khiến áp lực giải ngân vốn đầu tư công gia tăng.

Trong bối cảnh hiện nay sẽ tồn tại một số yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến giải ngân đầu tư công tương tự năm 2025 như: vướng mắc trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng; tình trạng thiếu nguồn cung và khả năng biến động giá cả nguyên vật liệu khi rất nhiều công trình xây dựng lớn cùng đồng loạt triển khai; diễn biến thời tiết thất thường.

Đây cũng là năm chuyển tiếp về thể chế, nhiều văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, dẫn tới việc triển khai các cơ chế, chính sách mới có thể phát sinh những khó khăn, vướng mắc nhất định.

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân trong năm nay đòi hỏi nỗ lực, quyết tâm rất lớn của các bộ, ngành, địa phương, trong đó có việc chủ động tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, bám sát diễn biến giá nguyên vật liệu để có phương án điều hành linh hoạt.

Đan Thanh