Thu ngân sách nhà nước năm 2026 ước vượt 20,8% dự toán

Chiều 17/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về tình hình NSNN năm 2026, dự toán và phân bổ ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công năm 2027 và quyết toán NSNN năm 2025.

Thu ngân sách vượt dự toán, giải ngân đầu tư công đạt 62,9%

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, thu NSNN năm 2026 ước vượt 20,8% dự toán, tăng 14% so với thực hiện năm 2025. Tỷ lệ huy động vào NSNN đạt khoảng 20,8% GDP. Tổng chi ngân sách ước bằng 116,4% dự toán, bảo đảm thực hiện các chủ trương của Đảng, nhiệm vụ quan trọng, chi trả nợ và viện trợ. Bội chi NSNN khoảng 4,1% GDP.

Về đầu tư công, đến hết tháng 9/2026, tỷ lệ giải ngân đạt 62,9%, cao hơn cùng kỳ các năm trước cả về số tuyệt đối và tỷ lệ. Chính phủ quyết tâm phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đã giao.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Media Quốc hội

Đối với năm 2027, dự toán thu NSNN dự kiến tăng khoảng 9,1% so với ước thực hiện năm 2026; tỷ lệ huy động vào ngân sách khoảng 20,2% GDP. Dự toán được xây dựng bám sát mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm 2026-2030.

Cơ cấu chi tiếp tục được định hướng theo hướng tăng chi đầu tư phát triển, với tỷ trọng khoảng 43% tổng chi ngân sách, so với mức 35,5% của dự toán năm 2026. Trong khi đó, tỷ trọng chi thường xuyên dự kiến giảm còn 50,6%, so với 57,3% của năm 2026, tạo thêm nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Các đại biểu tham gia phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội

Chính phủ cũng trình phương án phân chia bốn khoản thuế gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường theo bốn nhóm địa phương, nhằm thực hiện phân cấp ngân sách, bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và tăng tính chủ động của ngân sách địa phương.

Đề nghị rà soát nguồn thu, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đánh giá kết quả thu ngân sách vượt dự toán cho thấy sự chỉ đạo, điều hành sát sao của Chính phủ; cơ cấu thu chuyển biến tích cực, bền vững hơn. Tuy nhiên, thu ngân sách trung ương vẫn chiếm dưới 50% tổng thu NSNN, chưa cải thiện so với giai đoạn 2021-2025.

Đáng chú ý, thu tiền sử dụng đất cả năm ước tăng khoảng 35% so với dự toán, góp phần bảo đảm nhiệm vụ chi của địa phương. Trước dấu hiệu trầm lắng của thị trường bất động sản, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ rà soát kỹ dự báo khoản thu này, bảo đảm phù hợp thực tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: Media Quốc hội

Về chi ngân sách, tổng chi năm 2026 ước vượt 16,4% dự toán. Trong khi đó, giải ngân chi ngân sách 9 tháng mới đạt 59,3% dự toán; kinh phí ngân sách trung ương chưa phân bổ chi tiết và chưa giao còn khá lớn. Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nguyên nhân, có giải pháp khắc phục, bảo đảm tiến độ thực hiện nhiệm vụ chi.

Đối với dự toán năm 2027, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát phương án thu sát thực tế, phù hợp dự báo kinh tế; đồng thời chỉ đạo các bộ, địa phương triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, điều hành chi chặt chẽ trong phạm vi dự toán và khả năng thu, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tránh thất thoát, lãng phí.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ căn cứ, tiêu chí phân chia nguồn thu giữa trung ương và địa phương; rà soát danh mục dự án đầu tư công năm 2027, chỉ bố trí vốn cho dự án đủ điều kiện, phù hợp định hướng chiến lược và bảo đảm hiệu quả.

Về quyết toán NSNN năm 2025, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với số liệu Chính phủ trình đã được Kiểm toán nhà nước xác nhận, đề nghị Quốc hội xem xét, phê chuẩn.