Kịch bản điều hành 2027 cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Ảnh: Quochoi.vn.

Sáng 17/10, tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đã trình bày báo cáo thẩm tra về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Theo báo cáo, các cơ quan của Quốc hội cơ bản thống nhất với định hướng, mục tiêu, chỉ tiêu và các nhóm nhiệm vụ, giải pháp được Chính phủ đề xuất.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra nhận định mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, dù thể hiện quyết tâm cao, vẫn đặt ra thách thức lớn khi nền tảng tăng trưởng chưa vững, trong khi áp lực lạm phát cùng nhu cầu về vốn và năng lượng có xu hướng gia tăng.

Đáng chú ý, các cơ quan của Quốc hội lưu ý kịch bản điều hành năm 2027 cần tính đến độ trễ của những cú sốc kinh tế trong năm 2026, đặc biệt là khả năng giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao và lạm phát dồn nén khi các biện pháp hỗ trợ về thuế, phí được điều chỉnh.

Do đó, kế hoạch điều hành cần xây dựng các phương án dự phòng, xác định ngưỡng phản ứng rõ ràng trước những kịch bản bất lợi, tránh để yêu cầu tăng trưởng cao làm thu hẹp dư địa ổn định và phát triển trong trung hạn.

Một số ý kiến cũng đề nghị Chính phủ làm rõ kịch bản tăng trưởng, xây dựng giải pháp cụ thể cho từng ngành, địa phương và từng động lực tăng trưởng.

Trong đó, cần đánh giá sát khả năng tăng trưởng của các trung tâm kinh tế lớn, dư địa kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) ở mức khoảng 4,5%, cũng như tính đồng bộ và khả thi của các cân đối lớn của nền kinh tế.

Ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết

Đánh giá về hệ thống nhiệm vụ, giải pháp năm 2027, các cơ quan của Quốc hội cho rằng các đề xuất của Chính phủ đã cơ bản bao quát yêu cầu trước mắt và định hướng phát triển trung, dài hạn.

Dù vậy, báo cáo thẩm tra đề nghị khắc phục tình trạng dàn trải, làm rõ thứ tự ưu tiên và lựa chọn đúng những khâu đột phá có khả năng tạo chuyển biến thực chất.

Theo cơ quan thẩm tra, với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, vấn đề quyết định không chỉ nằm ở việc bổ sung thêm giải pháp, mà còn là nâng cao hiệu quả thực thi, năng suất và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Trên cơ sở đó, các cơ quan của Quốc hội kiến nghị tập trung vào 6 nhóm trọng tâm, trước hết là kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, coi đây là điều kiện tiên quyết để đạt tăng trưởng cao.

Trong đó, việc phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và điều hành giá cần được đặt ở vị trí trung tâm. Chính sách tài khóa cần phát huy vai trò chủ động, có trọng tâm, trong khi dư địa chính sách tiền tệ phải được sử dụng thận trọng, xác định rõ ngưỡng an toàn của từng công cụ điều hành.

Cùng với đó, cần kiểm soát chất lượng tín dụng, nợ xấu và thanh khoản của hệ thống tài chính, đồng thời phát triển thị trường vốn để giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào hệ thống ngân hàng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng kịch bản điều hành năm 2027 cần tính đến độ trễ của các cú sốc năm 2026. Ảnh: Quochoi.vn.

Ở nhóm giải pháp thứ hai, cơ quan thẩm tra đề nghị đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng trong nước và sử dụng hiệu quả các nguồn lực từ đầu tư công, đầu tư tư nhân, doanh nghiệp nhà nước, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và thị trường tài chính.

Đặc biệt, cần có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh tiếp cận vốn, giảm chi phí đầu vào, logistics và chi phí tuân thủ, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Đối với thu hút FDI, báo cáo nhấn mạnh yêu cầu lựa chọn các dự án gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển nhà cung ứng nội địa và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Song song, cần củng cố sức cầu trong nước, mở rộng xuất khẩu, tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) và chủ động ứng phó với những rào cản thương mại, tiêu chuẩn xanh.

Một nhiệm vụ đáng chú ý khác là khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách để đưa Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng đi vào hoạt động thực chất, hiệu quả, góp phần thu hút dòng vốn quốc tế.

An ninh năng lượng là nền tảng của tăng trưởng cao

Trong nhóm trọng tâm thứ ba, các cơ quan của Quốc hội đề nghị ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược và bảo đảm an ninh năng lượng.

Theo đó, nguồn lực cần tập trung vào những dự án hạ tầng liên vùng, có khả năng giảm chi phí logistics và mở rộng không gian phát triển.

Đặc biệt, việc phát triển nguồn điện, lưới điện, dự trữ nhiên liệu và các phương án dự phòng phải được triển khai đồng bộ nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh trong điều kiện nền kinh tế hướng tới tốc độ tăng trưởng cao.

Báo cáo thẩm tra nhấn mạnh yêu cầu xử lý thực chất các dự án tồn đọng, qua đó tập trung nguồn lực cho những lĩnh vực có năng suất và sức lan tỏa lớn, đồng thời coi an ninh năng lượng là điều kiện nền tảng của tăng trưởng cao.

Đối với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cơ quan thẩm tra đề nghị chuyển trọng tâm đầu tư từ chú trọng nguồn lực đầu vào sang tạo ra sản phẩm ứng dụng, nâng cao năng suất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Các lĩnh vực cần ưu tiên bao gồm công nghệ chiến lược, dữ liệu dùng chung và đào tạo nhân lực trong ngành bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế để doanh nghiệp sử dụng hiệu quả quỹ phát triển khoa học và công nghệ.

Quang cảnh phiên họp sáng 17/10. Ảnh: Quochoi.vn.

Về hoàn thiện thể chế, các cơ quan của Quốc hội cho rằng cần chuyển từ chú trọng số lượng văn bản được ban hành sang đánh giá hiệu quả thực thi.

Trọng tâm là xử lý những quy định pháp luật chồng chéo, đẩy mạnh phân cấp gắn với nguồn lực, năng lực thực hiện và trách nhiệm giải trình. Kết quả giải quyết công việc, mức độ cắt giảm chi phí tuân thủ và nguồn lực được khơi thông cần trở thành thước đo cho hiệu quả cải cách.

Ở nhóm giải pháp cuối cùng, cơ quan thẩm tra nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế phải gắn với phát triển văn hóa, xã hội, tạo việc làm bền vững, giảm nghèo thực chất và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Cùng với việc thu hẹp chênh lệch vùng miền, cần chú trọng tính bền vững của hệ thống an sinh xã hội trong bối cảnh cơ cấu dân số thay đổi nhanh.

Báo cáo cũng đề nghị chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, ưu tiên xử lý ô nhiễm không khí, nguồn nước và tình trạng ngập úng; bảo đảm quốc phòng, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu và chuẩn bị tổ chức thành công năm APEC 2027.

Đặc biệt, các cơ quan của Quốc hội nhấn mạnh tổ chức thực hiện là khâu quyết định đối với việc hoàn thành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Theo đó, từng nhiệm vụ cần xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và kết quả đầu ra; tăng cường kiểm tra, giám sát và gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm của người đứng đầu.

Yêu cầu xuyên suốt được cơ quan thẩm tra đặt ra là gắn tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và nâng cao thực chất đời sống vật chất, tinh thần của người dân.