'Thủ phủ' hươu sao Hà Tĩnh làm gì để nâng tầm sản phẩm đặc trưng?

Phát huy điều kiện tự nhiên của vùng bán sơn địa cùng kinh nghiệm chăn nuôi lâu năm, xã Sơn Giang đã tập trung phát triển nghề nuôi hươu theo hướng quy mô, bài bản. Không chỉ dừng lại ở hình thức nhỏ lẻ, người dân và các doanh nghiệp, HTX đã chủ động liên kết sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và từng bước xây dựng thương hiệu, đưa nhung hươu trở thành sản phẩm chủ lực.

HTX Hươu sao Ngọc Linh hiện đang có quy mô đàn hươu từ 100 - 150 con.

Hợp tác xã Hươu sao Ngọc Linh (thôn 8) hiện có quy mô đàn từ 100–150 con, trong đó khoảng 30% hươu cho nhung. Ngoài việc cung cấp sản phẩm nhung tươi, đơn vị còn đẩy mạnh chế biến sâu với nhiều dòng sản phẩm như: cao xương hươu, nhung hươu ngâm mật ong, rượu nhung hay nhung tán bột, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và doanh thu. Đáng chú ý, cao xương hươu và rượu nhung của đơn vị đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao năm 2024. Hoạt động của HTX cũng tạo việc làm ổn định cho 6 lao động địa phương với mức thu nhập hơn 10 triệu đồng/tháng.

Ông Nguyễn Văn Thắng – Giám đốc HTX chia sẻ: “Hiện nay, HTX đang kiên trì theo đuổi hướng kết hợp giữa mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng. Cụ thể, bên cạnh phát triển đàn hươu thương phẩm, chúng tôi còn đặc biệt chú trọng khâu con giống. Mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường hơn 1.000 con giống chất lượng, góp phần mở rộng nghề nuôi hươu, hỗ trợ người dân trong và ngoài tỉnh cùng phát triển kinh tế”.

Đầu tư thiết kế chuồng trại, đảm bảo các điều kiện kỹ thuật góp phần tạo tiền đề cho hướng phát triển bền vững.

Cùng với HTX Ngọc Linh, HTX Đầu tư phát triển nhung hươu Hương Sơn (thôn 8) là một trong những đơn vị đi đầu trong phát triển chăn nuôi hươu theo hướng sản xuất hàng hóa. Hiện HTX duy trì đàn hơn 200 con, mỗi năm thu về trên 150 kg nhung và cung ứng ra thị trường hàng trăm con giống. Đáng nói, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã khai thác hơn 100 kg nhung tươi.

Ông Nguyễn Xuân Lộc - đại diện HTX Đầu tư phát triển nhung hươu Hương Sơn cho biết: "Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật là yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi. HTX chú trọng đầu tư chuồng trại khô thoáng, sử dụng chế phẩm vi sinh để xử lý chất thải trên nền đệm lót sinh học, góp phần giảm ô nhiễm môi trường và phòng ngừa dịch bệnh. Nhờ đó, đàn hươu sinh trưởng tốt, chất lượng nhung ngày càng được cải thiện".

Từ chăm sóc đến khai thác, các cơ sở nuôi hươu Sơn Giang đều thực hiện các quy trình khoa học nghiêm ngặt.

Không chỉ dừng lại ở khâu nuôi, nhân giống, nhiều cơ sở tại xã Sơn Giang đã đầu tư bài bản cho chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị. Tại trại hươu Hiền Ngọc (thôn 7), quy trình chăn nuôi được khép kín hoàn toàn từ chọn giống, chăm sóc đến khai thác nhung. Khẩu phần ăn được cân đối giữa nguồn thức ăn tự nhiên và bổ sung khoáng chất, giúp hươu phát triển tốt, đặc biệt trong giai đoạn mọc nhung.

Bà Trần Thị Nguyệt – Quản lý trại hươu Hiền Ngọc cho biết: “Việc theo dõi sát quá trình sinh trưởng của hươu, nhất là thời điểm lấy nhung, đóng vai trò quyết định đến chất lượng sản phẩm. Nhờ tuân thủ quy trình kỹ thuật, nhung hươu tại cơ sở luôn đảm bảo tiêu chuẩn, đáp ứng yêu cầu thị trường. Hiện tại, trang trại của chúng tôi duy trì đàn hơn 100 con, mỗi năm công ty còn thu mua trên 500 kg nhung từ các hộ dân làm nguyên liệu chế biến. Từ đó, nhiều sản phẩm như nhung khô thái lát, bột nhung, rượu nhung… được phát triển và đưa ra thị trường. Các sản phẩm chủ lực của doanh nghiệp đã đạt chuẩn OCOP 3 sao từ năm 2019, tạo nền tảng vững chắc để mở rộng thị trường”.

Nhiều sản phẩm chế biến sâu từ nhung hươu đem lại hướng phát triển kinh tế bền vững cho người dân, doanh nghiệp xã Sơn Giang.

Sau khi sáp nhập từ 3 xã Sơn Giang, Quang Diệm và Sơn Lâm (cũ), xã Sơn Giang (mới) hiện có quy mô đàn hươu hơn 13.000 con, sản lượng nhung đạt trên 6 tấn mỗi năm, đứng đầu toàn tỉnh. Đây là lợi thế quan trọng để Sơn Giang phát triển ngành chăn nuôi đặc sản theo hướng hàng hóa.

Ông Nguyễn Đình Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Giang chia sẻ: “Chính quyền địa phương xác định nuôi hươu là ngành kinh tế mũi nhọn. Thời gian tới, xã tiếp tục khuyến khích người dân mở rộng quy mô theo hướng an toàn, đồng thời hỗ trợ xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Việc đẩy mạnh chế biến sâu và xây dựng thương hiệu được xem là chìa khóa để nâng cao giá trị sản phẩm”.

Cơ sở Hiền Ngọc có 3 sản phẩm chế biến từ nhung hươu đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Từ một nghề truyền thống, chăn nuôi hươu ở Sơn Giang đang phát triển theo hướng hàng hóa, chế biến sâu. Sự đồng hành giữa chính quyền, HTX, doanh nghiệp, người dân góp phần xây dựng chuỗi giá trị bền vững, từng bước khẳng định vị thế nhung hươu Sơn Giang trên thị trường.