Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo: Gỡ nút thắt để phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển toàn diện

Phụ nữ và trẻ em gái dân tộc thiểu số có cơ hội phát triển toàn diện hơn

Trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV ngày 17/6, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà cho hay, trong lĩnh vực giáo dục và y tế, các chính sách hỗ trợ đã giúp phụ nữ và trẻ em gái dân tộc thiểu số có cơ hội phát triển toàn diện hơn.

Tỷ lệ trẻ em gái đến trường tăng đáng kể, góp phần giảm tình trạng bỏ học sớm. Các chương trình can thiệp tại vùng sâu, vùng xa đã góp phần hạn chế tình trạng tảo hôn, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe trẻ em gái.

Quang cảnh phiên thảo luận.

Theo kết quả điều tra thực trạng KT-XH 53 dân tộc thiểu số năm 2024, tỷ lệ phụ nữ dân tộc thiểu số biết đọc, biết viết chữ phổ thông đạt 80,6%; có tới 93% phụ nữ sinh con tại cơ sở y tế và 87,9% phụ nữ mang thai được khám thai tại cơ sở y tế.

Ở lĩnh vực kinh tế, khoảng 64,2% phụ nữ dân tộc thiểu số tham gia lực lượng lao động. Thông qua các chương trình phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều phụ nữ đã được tiếp cận vốn, kỹ thuật sản xuất và từng bước làm chủ các mô hình kinh tế gia đình, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những vấn đề nổi bật là trình độ học vấn còn hạn chế. Điều tra năm 2024 cho thấy 15,4% người dân tộc thiểu số từ 15 tuổi trở lên chưa biết đọc, biết viết chữ phổ thông. Riêng ở phụ nữ, tỷ lệ này lên tới 19,4%, cao hơn đáng kể so với nam giới.

Bà Nông Thị Hà, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo tham luận.

Trong lĩnh vực y tế, dù mạng lưới y tế cơ sở đã được mở rộng, nhiều xã vùng sâu, vùng xa vẫn thiếu bác sĩ hoặc chưa có trạm y tế đạt chuẩn. Chênh lệch trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa các dân tộc còn khá lớn. Tỷ lệ phụ nữ mang thai được khám thai ở một số dân tộc như Mông, La Hủ vẫn ở mức thấp so với mặt bằng chung.

Đặc biệt, các hủ tục lạc hậu như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, bất bình đẳng giới và bạo lực gia đình vẫn tồn tại ở nhiều địa bàn. Tỷ lệ tảo hôn tại một số nhóm dân tộc còn rất cao, kéo theo nhiều hệ lụy đối với sức khỏe bà mẹ, trẻ em và chất lượng dân số.

Trao cơ hội để phụ nữ phát huy vai trò chủ thể

Theo Thứ trưởng Nông Thị Hà, bước vào giai đoạn phát triển mới, phụ nữ dân tộc thiểu số giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo tồn bản sắc văn hóa, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, xây dựng gia đình hạnh phúc và thúc đẩy sự thay đổi nhận thức trong cộng đồng.

Để giải quyết hiệu quả các vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cần tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực nữ, đẩy mạnh xóa mù chữ, đào tạo nghề, trang bị kỹ năng số và tạo cơ hội học tập bình đẳng cho trẻ em gái vùng sâu, vùng xa.

Cùng với đó, tiếp tục đầu tư hệ thống y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em; tăng cường truyền thông nhằm thay đổi nhận thức, xóa bỏ các hủ tục ảnh hưởng đến phụ nữ và trẻ em gái.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là hỗ trợ phát triển kinh tế và sinh kế bền vững thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi, chuyển giao khoa học công nghệ, hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển kinh tế số, thương mại điện tử và quảng bá sản phẩm đặc trưng vùng dân tộc thiểu số.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh thực hiện bình đẳng giới, xóa bỏ các tập quán lạc hậu; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng; đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nữ là người dân tộc thiểu số.