Thứ trưởng Bộ Y tế: Không thể để cấp cứu ngoại viện tiếp tục mỏng, chậm, thiếu đồng bộ trong toàn bộ chuỗi cấp cứu

Vì vậy, phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện không chỉ là yêu cầu chuyên môn, mà còn là yêu cầu mang tính nhân văn, là thước đo năng lực tổ chức của ngành y tế và của cả hệ thống bảo vệ sức khỏe nhân dân.

GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia đã nhấn mạnh những thông tin này tại Hội thảo xin ý kiến về Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026–2030 do Bộ Y tế (Cục Quản lý Khám chữa bệnh) tổ chức ngày 17/4 tại Hà Nội.

GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu chỉ đạo.

Chỉ có khoảng 23,2% bệnh nhân đột quỵ đến cơ sở y tế trong vòng 4,5 giờ đầu

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282 của Chính phủ, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức lại hệ thống cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp hơn, liên thông hơn, phản ứng nhanh hơn, lấy người bệnh làm trung tâm và lấy hiệu quả cứu sống làm mục tiêu cao nhất. Không thể để cấp cứu ngoại viện tiếp tục là khâu mỏng, khâu chậm, khâu thiếu đồng bộ trong toàn bộ chuỗi cấp cứu.

Thực tiễn hiện nay cho thấy nhu cầu cấp cứu trước viện ngày càng lớn, trong khi năng lực đáp ứng ở nhiều nơi còn phân tán, chưa đồng đều, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển, tiếp nhận và xử trí ban đầu.

"Theo các báo cáo, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 222.000 trường hợp đột quỵ; tuy nhiên, phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận kịp thời với hệ thống cấp cứu.

Chỉ có khoảng 23,2% bệnh nhân đến cơ sở y tế trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - "thời gian vàng" để can thiệp hiệu quả. Bên cạnh đó, chỉ khoảng 20% người bệnh được vận chuyển đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp"- Thứ trưởng Trần Văn Thuấn dẫn chứng.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn và các chủ tọa hội thảo.

Không chỉ đột quỵ, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết, chúng ta còn đang phải đối mặt với vô số tình huống khẩn cấp khác như tai nạn giao thông, đuối nước, cháy nổ, tai nạn lao động, ngộ độc, thiên tai, thảm họa và các biến cố tim mạch cấp, tất cả đều đòi hỏi hệ thống cấp cứu ngoại viện phải phản ứng nhanh hơn, tổ chức bài bản hơn và phối hợp hiệu quả hơn để giành lại cơ hội sống cho người bệnh ngay từ những phút đầu tiên.

"Đây chính là khoảng trống mà Đề án cần nhận diện thật đúng và đề xuất giải pháp thật trúng, để hình thành một hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện đại, khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam"- Thứ trưởng Trẩn Văn Thuấn nhấn mạnh.

Ngày 15/9/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP, giao Bộ Y tế xây dựng Đề án cấp quốc gia nhằm phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030. Theo Đề án, trong giai đoạn 2026-2030, sẽ phấn đấu đạt ít nhất 1 xe cứu thương/100.000 dân. Đồng thời, mở rộng đối tượng đào tạo không chỉ cán bộ y tế mà còn đào tạo kỹ năng sơ cứu cho cảnh sát phòng cháy chữa cháy (PCCC), cảnh sát giao thông, tiếp viên hàng không, học sinh và người dân.

Phấn đấu trong tháng 5/2026 trình Chính phủ Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030

Đánh giá về kết quả triển khai thí điểm (giai đoạn 1), TS.BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia cho biết, Bộ Y tế phối hợp với Tập đoàn Vingroup thí điểm tại 6 tỉnh/TP bao gồm: Hải Phòng, Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Đà Nẵng, An Giang.

Theo đó, 6 địa phương này đã được hỗ trợ tổng cộng 85 xe cứu thương đạt chuẩn quốc tế. Mỗi xe có khoảng 380 loại trang thiết bị y tế hiện đại.

Riêng về nhân lực, Bộ Y tế đã tổ chức các chương trình đào tạo sơ cấp cứu từ cơ bản, nâng cao đến chuyên biệt cho đội ngũ cán bộ 115 và trung tâm y tế các tỉnh.

TS.BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia phát biểu chủ trì phiên thảo luận.

"Nếu như trước đây, nhiều xe cứu thương thực chất chỉ là xe vận chuyển bệnh nhân thì Đề án này đã hướng tới việc chuẩn hóa quy chuẩn xe cứu thương (từ kích thước, trang thiết bị, hệ thống liên hoàn như giường cấp cứu, máy sốc điện, oxy...) theo tiêu chuẩn quốc tế. Vì vậy, các cán bộ y tế được nâng cao kỹ năng, năng lực và tự tin hơn khi có phương tiện tốt để cứu chữa bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch" - TS Hà Anh Đức cho biết.

Thực tế hiện nay, tỷ lệ xe cứu thương trên đầu người ở nước ta vẫn ở mức thấp, khoảng 0,2 xe/100.000 dân. Con số này thấp hơn 10 lần so với Nhật Bản và thấp hơn 4 lần so với Singapore. Thực tiễn cũng cho thấy, nhu cầu cấp cứu trước viện ở nước ta ngày càng lớn nhưng năng lực đáp ứng ở nhiều nơi còn phân tán, chưa đồng đều, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển, tiếp nhận và xử trí ban đầu.

Dự kiến, Đề án này sẽ bắt đầu tiếp tục triển khai thí điểm tại 8 tỉnh, thành khác trên cả nước trong thời gian tới, trong đó có Hà Nội. Xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện chuyên nghiệp, hiệu quả, hội nhập quốc tế và giảm thiểu lãng phí thời gian trong việc điều phối giữa các lực lượng.

Trên cơ sở kết quả thí điểm cũng những ý kiến đóng góp của các bộ, ngành, địa phương, Bộ Y tế sẽ hoàn thiện để án để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời gian tháng 5 hoặc tháng 6 tới đây.

Toàn cảnh hội thảo.

Sẽ ứng dụng AI để tư vấn và phân loại tình trạng bệnh nhân ngay khi gọi điện

Liên quan đến mạng lưới cấp cứu ngoại viện, TS Hà Anh Đức cho biết, Bộ Y tế đang xem xét đề xuất kết hợp giữa lực lượng phòng cháy chữa cháy và y tế, để tối ưu hóa thời gian cũng như cơ sở tiếp cận hiện trường. Theo đó, khu vực đô thị sẽ bố trí đội cấp cứu trong bán kính 3km, khu vực nông thôn có bán kính 6km.

Cùng đó, Bộ Y tế cũng đang phối hợp với Bộ Công an xây dựng hệ thống tổng đài tiếp nhận và điều phối cấp cứu thống nhất trên toàn quốc.

"Đặc biệt, với các cuộc gọi ngoại viện yêu cầu hỗ trợ, trong tương lai chúng tôi sẽ ứng dụng AI để tư vấn và phân loại tình trạng bệnh nhân ngay khi gọi điện. Đối với điều phối giao thông, có thể kết nối với hệ thống camera AI của cảnh sát giao thông để ưu tiên đèn xanh cho xe cứu thương khi đang làm nhiệm vụ (đặc biệt quan trọng với bệnh nhân đột quỵ)", TS.BS Hà Anh Đức chia sẻ.

Bên cạnh đó, thông qua dữ liệu y tế, ứng dụng AI sẽ hỗ trợ cán bộ trên xe cấp cứu truy cập nhanh hồ sơ sức khỏe điện tử của bệnh nhân, để biết tiền sử bệnh, hỗ trợ xử lý chính xác ngay trên đường đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế.

Các đại biểu báo cáo và tham luận tại hội thảo.