Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân: Tạo hành lang pháp lý vững chắc cho phòng vệ thương mại

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026, ngày 8/1.

Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, cùng toàn thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Cục Phòng vệ thương mại.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: Hoa Quỳnh

Thích ứng linh hoạt trước thách thức bảo hộ thương mại toàn cầu

Năm 2025, xu thế bảo hộ thương mại tiếp tục gia tăng trên toàn cầu với sự xuất hiện của nhiều biện pháp như thuế quan, trợ cấp, hạn ngạch nhằm bảo vệ sản xuất trong nước trước áp lực cạnh tranh quốc tế. Việt Nam, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng với nhiều thỏa thuận thương mại tự do (FTA) mới đã phải đối mặt với những thách thức kép giữa bảo hộ và tự do hóa thương mại.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại - bà Trần Đỗ Quyên cho biết, vượt qua những khó khăn và thách thức, Cục đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trong năm 2025, đặc biệt trong các lĩnh vực xây dựng thể chế, cải cách hành chính, thực thi pháp luật và hỗ trợ doanh nghiệp.

Về hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính hướng tới doanh nghiệp, trong năm 2025, Cục Phòng vệ thương mại đã chủ trì xây dựng và trình ban hành 1 Nghị định cùng 5 Thông tư theo chương trình công tác của Chính phủ và Bộ Công Thương. Đồng thời, Cục Phòng vệ thương mại đã bãi bỏ 1 thủ tục hành chính, triển khai 2 thủ tục hành chính cấp độ 4 nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.

Đáng chú ý, hệ thống cơ sở dữ liệu trực tuyến trong các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại - TRAV Online (giai đoạn 2) tiếp tục được hoàn thiện, nâng cao khả năng xử lý hồ sơ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình nộp hồ sơ điều tra áp dụng biện phòng vệ thương mại.

Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Ảnh: Trường Giang

Đối với thúc đẩy thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTA) và bảo vệ lợi ích quốc gia, Cục Phòng vệ thương mại đã tích cực tham mưu, đàm phán và thực thi các FTA, đồng thời phối hợp với các đối tác quốc tế trong khuôn khổ WTO. Đặc biệt, việc thúc đẩy công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường tiếp tục đạt được tiến triển quan trọng khi có thêm nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ công nhận Việt Nam, nâng tổng số lên 74.

Về thực thi pháp luật phòng vệ thương mại, trong năm 2025, Cục Phòng vệ thương mại đã xử lý 9 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại từ năm 2024, hoàn thành 8 vụ việc và khởi xướng 6 vụ rà soát, trong đó 4 vụ rà soát cuối kỳ, 2 vụ rà soát hàng năm. Ngoài ra, Cục đã khởi xướng 3 vụ điều tra mới, bao gồm 2 vụ điều tra sản phẩm mới và 1 vụ điều tra lẩn tránh phòng vệ thương mại.

Đến nay, Việt Nam đã áp dụng 48 biện pháp phòng vệ thương mại, trong đó 37 biện pháp vẫn đang có hiệu lực. Các biện pháp này đã bảo vệ doanh thu của doanh nghiệp trong nước ước đạt 600.000 tỷ đồng, tạo việc làm cho hơn 56.000 lao động trực tiếp và hàng trăm nghìn lao động gián tiếp, đồng thời đóng góp hơn 1.500 tỷ đồng vào ngân sách quốc gia.

Về ứng phó hiệu quả với các vụ việc phòng vệ thương mại nước ngoài trong năm qua, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đối mặt với 21 vụ việc phòng vệ thương mại mới từ 11 thị trường, trong đó Hoa Kỳ chiếm tới 33%. Các vụ việc ngày càng phức tạp với nội dung điều tra mới như trợ cấp xuyên quốc gia. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của Cục Phòng vệ thương mại, hơn 50% các vụ việc đã được giải quyết thành công, giúp doanh nghiệp Việt Nam tránh bị áp thuế hoặc chỉ bị áp thuế ở mức thấp.

Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại - bà Trần Đỗ Quyên báo cáo công tác phòng vệ thương mại năm 2025 với nhiều dấu ấn nổi bật. Ảnh: Trường Giang

Chủ động, linh hoạt, nâng cao hiệu quả phòng vệ thương mại

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, năm 2026, xu hướng bảo hộ thương mại sẽ tiếp tục gia tăng, đòi hỏi Cục Phòng vệ thương mại phải chủ động, linh hoạt và nâng cao hiệu quả trong công tác phòng vệ thương mại. Thứ trưởng đề nghị Cục tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, ngay trong năm 2026, Cục cần khẩn trương rà soát, phối hợp với các đơn vị liên quan để sửa đổi và hoàn thiện Luật Quản lý ngoại thương, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác phòng vệ thương mại.

Thứ hai, Cục Phòng vệ thương mại cần tiếp tục phát huy vai trò là “lá chắn” bảo vệ ngành sản xuất trong nước, không chỉ dừng lại ở việc "phòng thủ" mà còn phải chủ động "tấn công", chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và xử lý hài hòa các vấn đề miễn trừ.

Thứ ba, công tác truyền thông của Cục Phòng vệ thương mại cần được triển khai mạnh mẽ hơn, nhằm nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và xã hội về vai trò của phòng vệ thương mại trong bảo vệ lợi ích quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân. Ảnh: Hoa Quỳnh

Thứ tư, Cục Phòng vệ thương mại tiếp tục đẩy mạnh kiểm tra chuyên ngành việc chấp hành pháp luật chuyên ngành về phòng vệ thương mại, chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, miễn trừ áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại nhằm nâng cao hiệu quả của các biện pháp phòng vệ thương mại đã và đang áp dụng.

Thứ năm, Cục Phòng vệ thương mại cần xác định việc xây dựng một cơ sở dữ liệu đầy đủ, thống nhất và đẩy mạnh số hóa là nhiệm vụ then chốt. Đây sẽ là nền tảng để triển khai công tác cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Thứ sáu, với đội ngũ cán bộ trẻ, Cục Phòng vệ thương mại chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, đảm bảo chuẩn bị tốt nguồn lực để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác phòng vệ thương mại.

Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại - ông Lương Hoàng Thái. Ảnh: Trường Giang

Có thể bạn quan tâm

Bảo Thoa