Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn: Không thể để người dân sử dụng nước kém chất lượng

Tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn cấp, thoát nước

Ngày 10/11, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng tổ chức Hội thảo lấy ý kiến hồ sơ dự án Luật Cấp, thoát nước. Các đại biểu tập trung trao đổi những bất cập về phân chia vùng cấp nước, chuyển giao tài sản, chi phí di dời công trình, cơ chế giá và trách nhiệm quản lý, vận hành hệ thống.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn phát biểu kết luận Hội thảo, nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách, bảo đảm chất lượng dịch vụ cấp, thoát nước phục vụ người dân.

Trao đổi tại Hội thảo, ông Tạ Quang Vinh, Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) nhấn mạnh, yêu cầu đối với dịch vụ cấp nước hiện nay không chỉ dừng ở việc bảo đảm nguồn cung mà còn phải đáp ứng chất lượng nước sạch phục vụ người dân. Vì vậy, dự thảo Luật cần tiếp tục được hoàn thiện, bảo đảm thống nhất với pháp luật về tài nguyên nước, thủy lợi, môi trường và các quy định liên quan.

Tại Hội thảo, đại diện doanh nghiệp phản ánh, việc tiếp nhận, mua lại hệ thống đã đầu tư còn gặp khó khăn do thiếu quy định cụ thể về định giá, thỏa thuận và chuyển giao, đặc biệt đối với doanh nghiệp Nhà nước.

Giải đáp nội dung này, ông Tạ Quang Vinh cho biết, vướng mắc không chỉ thuộc lĩnh vực cấp, thoát nước mà còn liên quan đến pháp luật về giá, quản lý tài sản công và vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Cơ quan soạn thảo đang nghiên cứu phương án xử lý, bảo đảm tính thống nhất, tránh chồng chéo giữa các quy định pháp luật.

Liên quan đến vùng phục vụ, đại diện Công ty Cổ phần Cấp nước Đà Nẵng phản ánh tình trạng doanh nghiệp đã được giao vùng cấp nước, đầu tư mạng lưới nhưng sau đó quy hoạch điều chỉnh, phân chia một phần khu vực cho đơn vị khác, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư. Đại diện Công ty Cổ phần Nước sạch Số 2 Hà Nội cũng kiến nghị làm rõ điều kiện điều chỉnh vùng phục vụ, cơ chế bồi hoàn tài sản và lựa chọn đơn vị cấp nước khi mở rộng mạng lưới.

Trao đổi về vấn đề này, ông Tạ Quang Vinh lưu ý, việc điều chỉnh vùng cấp nước cần được xem xét trên cơ sở quy định của dự thảo và các điều kiện cụ thể. Đối với lựa chọn đơn vị cấp nước, dự thảo đã đề cập thẩm quyền quyết định của UBND cấp tỉnh. Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ quy định, xác định rõ những nội dung còn vướng mắc để tiếp tục góp ý.

Đối với bàn giao công trình, đại diện Công ty Cổ phần Nước sạch Bắc Ninh kiến nghị đơn vị cấp nước được tham gia ý kiến về thiết kế mạng lưới tại các khu đô thị mới, tránh tình trạng công trình sau bàn giao không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật.

Ông Tạ Quang Vinh cho rằng, hoạt động thiết kế, thẩm tra, thẩm định và nghiệm thu công trình đã được điều chỉnh bởi pháp luật về xây dựng. Vì vậy, cần xác định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thiết kế và các bên liên quan, tránh bổ sung thủ tục hành chính không cần thiết.

Một kiến nghị khác được đại diện Công ty Cổ phần Cấp nước Thanh Hóa và Công ty Cổ phần Nước sạch số 2 Hà Nội nêu ra là cơ chế bồi hoàn chi phí di dời đường ống cấp nước khi triển khai các dự án giao thông. Theo các doanh nghiệp, nhiều công trình cấp nước được đầu tư trước nhưng phải di dời khi dự án giao thông triển khai sau, gây khó khăn về tài chính nếu doanh nghiệp phải tự chịu toàn bộ chi phí.

Từ góc độ quản lý địa phương, đại diện Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai đề nghị cụ thể hóa chính sách ưu tiên, khuyến khích đầu tư; làm rõ nguồn kinh phí lập kế hoạch phát triển cấp, thoát nước, xây dựng cơ sở dữ liệu và có lộ trình xử lý nước thải phù hợp với khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Bên cạnh đó, các đại biểu kiến nghị hoàn thiện quy định về vùng cấp nước liên tỉnh, an ninh nguồn nước sinh hoạt, khai thác nước từ hồ thủy điện, bảo vệ công trình quốc phòng và quản lý thoát nước, chống ngập.

Trước những kiến nghị của các đại biểu, ông Tạ Quang Vinh đề nghị các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu dự thảo, góp ý cụ thể vào từng điều, khoản, làm rõ những tình huống phát sinh trong thực tiễn và đề xuất phương án xử lý để cơ quan soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Không thể vì vướng mắc tài sản mà để chất lượng nước không bảo đảm

Phát biểu kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đánh giá cao tinh thần trao đổi thẳng thắn, trách nhiệm của các đại biểu. Các ý kiến cơ bản đồng thuận với định hướng xây dựng dự thảo Luật, đồng thời chỉ ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Thứ trưởng lưu ý, các ý kiến chủ yếu tập trung vào lĩnh vực cấp nước, trong khi thoát nước, xử lý nước thải và ngập úng đô thị chưa được quan tâm tương xứng. Hiện tỷ lệ xử lý nước thải mới đạt khoảng 17 - 18%, trong khi việc huy động nguồn lực đầu tư còn nhiều khó khăn. Do đó, cần nghiên cứu cơ chế chuyển từ thu phí sang giá dịch vụ xử lý nước thải, phương thức thu và mối liên hệ với dịch vụ cấp nước để thu hút đầu tư.

Hội thảo là cơ sở quan trọng để tiếp thu, hoàn thiện dự án Luật Cấp, thoát nước, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Về kế hoạch cấp nước an toàn, Thứ trưởng cho rằng có thể giao doanh nghiệp phê duyệt, nhưng phải gắn với trách nhiệm của chính quyền địa phương, thông qua việc tham gia ý kiến hoặc thẩm định của cơ quan quản lý Nhà nước.

Liên quan đến di dời công trình cấp nước khi triển khai các dự án giao thông, Thứ trưởng đề nghị nghiên cứu cơ chế bồi hoàn hợp lý đối với công trình được đầu tư đúng quy hoạch, có hồ sơ pháp lý đầy đủ, tránh lãng phí nguồn lực xã hội.

Đối với điều chỉnh vùng cấp nước, cần quy định rõ điều kiện, căn cứ thực hiện, bảo đảm quyền lợi doanh nghiệp đã đầu tư. Tuy nhiên, Nhà nước cũng phải có cơ chế thu hồi vùng phục vụ nếu doanh nghiệp chậm đầu tư hoặc cung cấp nước không bảo đảm chất lượng.

Đặc biệt, về chuyển giao tài sản giữa các đơn vị cấp nước đô thị và nông thôn, Thứ trưởng nhấn mạnh phải đặt lợi ích người dân lên hàng đầu. Khi hệ thống hoạt động không hiệu quả, chất lượng nước không bảo đảm, địa phương cần chủ động xử lý, không để vướng mắc về định giá, bàn giao tài sản ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ.

Theo Thứ trưởng, dự thảo Luật cần xác lập nguyên tắc quản lý rõ ràng, đồng thời tăng thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh để chủ động giải quyết các tình huống phát sinh, tránh quy định máy móc, thiếu tính khả thi.

"Đề nghị các cơ quan, địa phương, chuyên gia và doanh nghiệp tiếp tục góp ý bằng văn bản, tập trung vào những vướng mắc cụ thể để Ban soạn thảo, Tổ biên tập sớm hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển của lĩnh vực cấp, thoát nước", Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh.