Thứ trưởng Trương Thanh Hoài: Vinachem phải tập trung xây dựng hai trung tâm thí nghiệm trọng điểm

Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài, Cục trưởng Cục Hóa chất Phùng Mạnh Ngọc cùng các đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương, các chuyên gia và các nhà khoa học.

Vinachem hết lỗ lũy kế, tăng trưởng hai con số

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Hữu Tú, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam cho biết: năm 2025, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đã hết lỗ lũy kế. Doanh thu đạt 64.363 tỷ đồng, tăng 8% so với năm 2024. Giá trị sản xuất công nghiệp được giao tăng 8%, thực hiện đạt 10,3%, tương ứng 61.190 tỷ đồng, tức là tập đoàn đã tăng trưởng hai con số trong năm vừa qua.

Ông Nguyễn Hữu Tú, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam phát biểu khai mạc.

Về lợi nhuận năm 2025, tập đoàn đạt 3.853 tỷ đồng, tăng 73% so với cùng kỳ, tăng 45% so với kế hoạch đề ra. Sau 9 năm đã xử lý xong lỗ lũy kế. Thu nhập, đời sống, việc làm của cán bộ công nhân viên tăng gấp đôi so với 5 năm trước, bình quân hiện nay khoảng 16,65 triệu đồng/người/tháng, xuất khẩu đạt 58 triệu USD, với 7 thị trường.

“Tuy nhiên, với doanh thu trên 60.000 tỷ vẫn còn nhỏ so với tiềm năng. Tập đoàn nhận thức rõ trách nhiệm đối với sự phát triển công nghiệp đất nước”, ông Nguyễn Hữu Tú khẳng định.

GS.TS.Vũ Thị Thu Hà đã báo cáo kết quả giai đoạn 1 Đề tài khoa học và công nghệ "Nghiên cứu cơ hội, khả năng tham gia của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam vào chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn”.

Tại hội nghị, GS.TS.Vũ Thị Thu Hà đã báo cáo kết quả giai đoạn 1 Đề tài khoa học và công nghệ "Nghiên cứu cơ hội, khả năng tham gia của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam vào chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn”.

Bà Vũ Thị Thu Hà cho biết, đề tài đã đo lường được cơ hội và khả năng tham gia của Vinachem vào chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn, bao gồm cả việc cung ứng hóa chất và vật liệu hỗ trợ có liên quan, trong đó có hóa chất cho ngành điện tử và cho hoạt động khai thác, chế biến đất hiếm những lĩnh vực có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng ngành bán dẫn hiện đại.

Trên cơ sở đó, đề xuất định hướng và lộ trình để Vinachem tham gia vào chuỗi giá trị ngành bán dẫn đến năm 2050, kèm theo các điều kiện cần thiết như cơ chế, chính sách, công nghệ, thị trường và hiệu quả đầu tư.

Nâng sức cạnh tranh ngành hóa chất

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Trương Thanh Hoài, Thứ trưởng Bộ Công Thương đánh giá ngành Hóa chất Việt Nam có tiềm năng, lợi thế lớn, song phát triển chưa đạt kỳ vọng, quy mô còn nhỏ, năng lực cạnh tranh hạn chế. Nhiều lĩnh vực như hóa chất cơ bản, hóa chất tinh khiết, hóa dược phát triển chậm, đến nay chưa có hiệp hội đủ mạnh để kết nối doanh nghiệp, phản ánh khó khăn, đề xuất chính sách hiệu quả.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Ngành hóa chất có liên hệ chặt chẽ với các lĩnh vực như khai khoáng, bô xít, đất hiếm. Nhiều khâu thực chất là quá trình hóa học, không đơn thuần là luyện kim. Thời gian tới, việc quản lý địa chất và khoáng sản dự kiến chuyển về Bộ Công Thương, tạo điều kiện hình thành chuỗi giá trị thống nhất từ khai thác đến chế biến sâu.

“Đây là cơ hội lớn để phát triển các ngành công nghiệp chiến lược, đặc biệt là lĩnh vực năng lượng tái tạo, vật liệu mới, pin, lưu trữ năng lượng và công nghiệp ô tô”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Trương Thanh Hoài, năng lực tài chính của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam còn hạn chế, vốn điều lệ khoảng 13.000 tỷ đồng. Để triển khai các dự án lớn, cần kế hoạch tăng vốn gắn với dự án cụ thể, công nghệ chiến lược và sản phẩm đầu ra rõ ràng.

Lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết đã sẵn sàng báo cáo Bộ Chính trị xem xét tăng vốn lên mức cao hơn, thậm chí khoảng 40.000 tỷ đồng nếu đề án đầu tư được xây dựng bài bản, khả thi và có đóng góp rõ ràng cho tăng trưởng kinh tế.

Bộ cũng chú trọng xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn cho sản phẩm hóa chất, nhất là trong các ngành dệt may, nhựa, tiêu dùng. Thị trường vẫn tồn tại nhiều sản phẩm giá rẻ, chất lượng thấp, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng nhưng chưa được kiểm soát chặt chẽ.

Thứ trưởng Trương Thanh Hoài yêu cầu Tập đoàn Hóa chất Việt Nam tập trung xây dựng hai trung tâm phòng thí nghiệm trọng điểm, đầu tư trang thiết bị hiện đại, nâng cấp cơ sở vật chất và nguồn nhân lực, bảo đảm các phép thử đạt tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới được công nhận và cấp chứng chỉ quốc tế.

Ông cũng nhấn mạnh vấn đề quan trọng là nguồn nhân lực, cần thu hút thêm chuyên gia, có cơ chế đãi ngộ phù hợp, kể cả chuyên gia nước ngoài. Thực tế, nhiều viện nghiên cứu còn hoạt động hình thức, thiếu gắn kết thực tiễn, dẫn đến lãng phí nguồn lực và suy giảm chất lượng đội ngũ.

Do đó, cần cơ cấu lại theo hướng giảm đầu tư dàn trải, tập trung nguồn lực cho hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm, hướng tới đạt chuẩn quốc tế và kết nối mạng lưới toàn cầu.

“Các sản phẩm công nghệ chiến lược như hóa chất tinh khiết, đất hiếm, bao bì thực phẩm là những lĩnh vực cần ưu tiên trong thời gian tới”, Thứ trưởng chia sẻ.

Hiện Bộ đang xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm, trong đó có nhiều sản phẩm công nghệ chiến lược, dự kiến cơ chế tương tự Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội.

“Tập đoàn cần đóng vai trò nòng cốt trong việc thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp Hóa chất, thay vì chỉ là hội khoa học như trước, đồng thời mở rộng thị trường trong và ngoài nước, tận dụng các đối tác lớn”, ông Hoài nhấn mạnh.

Về công nghệ, ông Trương Thanh Hoài cũng yêu cầu Tập đoàn cần chủ động nghiên cứu, không phụ thuộc hoàn toàn vào chuyển giao, trên cơ sở đặc tính tài nguyên trong nước. Đối với pin lưu trữ, ngoài hóa chất còn liên quan đến hệ thống điều khiển, quản lý yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong giá trị và cần được tính toán kỹ.

Bình An