Thủ tướng Canada Mark Carney củng cố quyền lực sau chiến thắng quan trọng tại Quốc hội

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Canada Mark Carney tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng vào ngày 7/10/2025. Ảnh: Getty Images

Theo CNN, Thủ tướng Mark Carney đã củng cố vị thế chính trị và giành được “ủy quyền mạnh mẽ hơn” để đối phó với Tổng thống Donald Trump, sau khi đảng Tự do của ông giành lại thế đa số nhờ một loạt nghị sĩ đối lập “đổi phe” và hai chiến thắng trong các cuộc bầu cử bổ sung.

Theo dự báo của CBC News, đảng Tự do sẽ giành thêm hai ghế, nâng tổng số lên 173 ghế tại Hạ viện Canada – vừa đủ để đạt đa số. Một cuộc đua sít sao khác tại Quebec vẫn chưa có kết quả cuối cùng. Thành công này diễn ra sau khi có tới 5 nghị sĩ đối lập chuyển sang ủng hộ đảng Tự do trong 5 tháng qua.

Việc giành đa số giúp ông Carney củng cố quyền lực và thúc đẩy chương trình nghị sự, trong đó tập trung vào việc phản đối các chính sách thuế quan và những đe dọa sáp nhập từ phía Mỹ, đồng thời giảm sự phụ thuộc của Canada vào cường quốc láng giềng phía Nam.

Lập trường cứng rắn với Mỹ

Kể từ khi lên nắm quyền vào tháng 3 năm ngoái sau khi cựu Thủ tướng Justin Trudeau từ chức, ông Carney đã nổi lên như một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất trên thế giới chống lại chủ nghĩa “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump.

Trong một bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, ông đã cảnh báo về sự kết thúc của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và kêu gọi các cường quốc tầm trung đoàn kết với nhau.

Sự thăng tiến nhanh chóng của ông Carney, đại diện cho sự phục hồi đáng kể của đảng Tự do đang gặp khó khăn lúc bấy giờ, một phần được cho là nhờ chính Tổng thống Trump, và nhận thức của nhiều người Canada rằng Carney, một cựu thống đốc ngân hàng trung ương, là người tốt nhất để đối trọng với nhà lãnh đạo Mỹ.

Phát biểu tại Sydney, Australia vào tháng trước, ông Carney cho biết chiến lược của ông trong việc đối phó với ông Trump là “tôn trọng nhưng không phục tùng”, cho thấy cách tiếp cận cân bằng nhưng cứng rắn trong quan hệ song phương.

Chủ nghĩa đoàn kết mới và tranh cãi nội bộ

Thái độ cứng rắn của Tổng thống Trump đối với Canada đã khơi dậy một tinh thần yêu nước mới trong người dân nước này. Nhiều người Canada từ chối du lịch đến Mỹ hoặc mua các sản phẩm sản xuất tại Mỹ như một dấu hiệu phản kháng chống lại điều mà họ coi là sự phản bội từ đồng minh và láng giềng lâu năm của mình.

Ông Carney vừa được hưởng lợi vừa thúc đẩy tinh thần đoàn kết mới này.

Trong bài phát biểu tại đại hội Đảng Tự do tuần trước, ông đã ám chỉ đến lời đe dọa của ông Trump về việc biến Canada thành tiểu bang thứ 51.

“Đoàn kết, chúng ta sẽ xây dựng một Canada hùng mạnh, một Canada cho tất cả mọi người, một Canada hùng mạnh mà không ai có thể tước đoạt được”, ông Carney nói.

Tuy nhiên, nỗ lực giành đa số của ông Carney đã vấp phải phản ứng từ một số thành viên đảng Tự do, những người cho rằng chính sách “mở cửa” đón các nghị sĩ "đảo phe" có thể làm suy yếu các giá trị cốt lõi của đảng.

Nữ nghị sĩ kỳ cựu của Đảng Bảo thủ, bà Marilyn Gladu, người đã chuyển sang Đảng Tự do hồi đầu tháng này, đã công khai lên tiếng phản đối phá thai - quyền lựa chọn ở Canada, vốn là một nguyên tắc đạo đức cốt lõi của Đảng Tự do.

Tuy nhiên, bà cho biết bà vẫn cam kết bỏ phiếu cùng với đảng Tự do về các vấn đề liên quan đến quyền lựa chọn của phụ nữ.