Thủ tướng: Chi phí thuốc, thiết bị y tế bị đẩy lên quá mức, rất phi lý

Sáng 21/10, sau khi nghe tờ trình, thẩm tra, Quốc hội thảo luận tại tổ các dự luật trong lĩnh vực y tế.

Phải đưa giá thuốc, trang thiết bị y tế về mức hợp lý

Phát biểu tại tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu sửa luật với mục tiêu cuối cùng là cắt giảm các khâu trung gian để người bệnh và các bệnh viện được tiếp cận với thuốc và trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý.

Qua công tác thanh tra, kiểm tra và công tác điều tra của các cơ quan chức năng thuộc Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ nhận thấy tồn tại rất nhiều lỗ hổng kể cả trong quy định của pháp luật, các văn bản hướng dẫn và thông tư của Bộ Y tế, cũng như trong khâu tổ chức thực hiện, đẩy khâu trung gian và chi phí lên rất cao.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu

Đặc biệt, Thủ tướng cho biết có những nhóm thiết bị và thuốc chi phí đặc biệt cao vì qua quá nhiều khâu trung gian. Bởi các hãng thuốc không được tiếp cận trực tiếp với thị trường mà phải qua doanh nghiệp trung gian. Thủ tướng nhận định quy trình này tạo ra kẽ hở.

Thủ tướng dẫn chứng vụ án điều tra mới đây liên quan đến Công ty Việt Mỹ - họ lập rất nhiều công ty ở nước ngoài rồi mua bán lòng vòng. Đến khi hàng về đến doanh nghiệp nhập khẩu của Việt Nam thì giá đã bị đội lên rất nhiều, ngoài ra còn vấn đề trốn thuế.

Thủ tướng cho rằng, khi giá bị đẩy lên thì chi phí khám, chữa bệnh, sử dụng trang thiết bị y tế cũng bị đội giá lên, gây thiệt hại rất lớn.

Việc giá cao trực tiếp tác động vào "túi tiền" của người bệnh khả năng tiếp cận thuốc, dịch vụ y tế. Tiếp đó là, ngân sách Nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế phải thanh toán cho các chi phí khám, chữa bệnh.

"Chi phí bị đẩy lên quá mức cần thiết, rất phi lý", Thủ tướng nói và cho biết trong lần sửa đổi này "làm sao để người dân tiếp cận được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá phù hợp".

Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là những đại biểu công tác trong lĩnh vực y tế, tại các bệnh viện, nghiên cứu kỹ, tham gia ý kiến trực tiếp vào từng điều khoản của dự thảo luật, bảo đảm các quy định khi được ban hành phải thực sự tháo gỡ được những vướng mắc từ thực tiễn.

Đề cập đến những bất cập trong cơ chế mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế, Thủ tướng đặt câu hỏi: "Tại sao các bệnh viện tư nhân đều có thể mua được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá rất phù hợp mà các bệnh viện công, nhà nước lại không mua được?".

Theo Thủ tướng, đây là vấn đề rất lớn, cần được nghiên cứu, đánh giá nghiêm túc và có trách nhiệm để tìm ra giải pháp. Thủ tướng cho biết đã trao đổi với Bộ Y tế để nghiên cứu kinh nghiệm mua sắm, đấu thầu của bệnh viện tư nhân.

Người đứng đầu Chính phủ cho rằng, cần xác định rõ những loại thuốc, trang thiết bị y tế thực hiện đấu thầu tập trung; những loại có thể cho phép các bệnh viện trực tiếp đàm phán, thương lượng và mua sắm trong khuôn khổ pháp luật.

Đối với những mặt hàng thông dụng, được sử dụng rộng rãi, có thể tổ chức đấu thầu; đối với những mặt hàng chuyên biệt, có tính đặc thù, có thể áp dụng cơ chế đàm phán giá.

“Không thể để tình trạng thị trường trong nước mở cửa nhưng các doanh nghiệp, hãng sản xuất hoặc các khâu trung gian có thể bắt tay nhau, chi phối thị trường, kiểm soát giá thuốc và trang thiết bị y tế”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng: Nếu không kiểm soát được giá thuốc, trang thiết bị y tế, không cắt giảm được những chi phí trung gian bất hợp lý, gánh nặng đối với người bệnh, ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm y tế sẽ tiếp tục gia tăng

Bộ Y tế và các chuyên gia hoàn toàn có thể làm việc trực tiếp với các hãng sản xuất, doanh nghiệp cung ứng để nghiên cứu, xây dựng phương thức mua sắm phù hợp, giảm bớt các khâu trung gian không cần thiết.

Về quản lý giá thuốc, trang thiết bị y tế, Thủ tướng cho biết, có nhiều ý kiến cho rằng cần thực hiện theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, thuốc và trang thiết bị y tế là những hàng hóa đặc thù, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.

Trong điều kiện đất nước còn khó khăn, nhiều người bệnh có hoàn cảnh khó khăn, Nhà nước phải có cơ chế quản lý, kiểm soát giá phù hợp, không thể chỉ để cơ chế thị trường tự điều chỉnh.

Quy định cụ thể những loại thuốc được công khai giá sau

Phát biểu tại tổ, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, những nội dung mới trong sửa Luật Dược về quản lý giá thuốc và trang thiết bị y tế theo chỉ đạo của Chính phủ nhằm giải quyết vấn đề thực tiễn. Cơ quan soạn thảo đã tham vấn kỹ ý kiến của Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Thanh tra Chính phủ, Bộ Công an bảo đảm chặt chẽ.

Về quyền phân phối thuốc của hệ thống trong nước, quy định này được giữ vững từ khi Việt Nam gia nhập WTO nhằm bảo đảm an ninh dược phẩm quốc gia, tránh phụ thuộc vào các doanh nghiệp nước ngoài khi xảy ra biến động.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại tổ

Về thu hút đầu tư công nghiệp dược, Bộ trưởng cho biết Luật Dược sửa đổi năm 2024 quy định doanh nghiệp nước ngoài nếu đầu tư sản xuất, chuyển giao công nghệ, đặt nhà máy tại Việt Nam sẽ được hưởng đầy đủ quyền phân phối, cung ứng thuốc trực tiếp đến bệnh viện như doanh nghiệp trong nước. Quy định này thể hiện chính sách ưu đãi nhằm phát triển nền công nghiệp dược tự chủ đặc biệt sau bối cảnh thiếu thuốc trong đại dịch Covid-19.

Bộ Y tế cố gắng tạo điều kiện tối đa cho cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài.

Về ý kiến của đại biểu Quốc hội liên quan đến việc nên công bố giá thuốc trước hay sau, Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu. Quy định công bố kê khai giá sau chỉ áp dụng trong các trường hợp đặc biệt, cấp bách (dịch bệnh, thuốc hiếm, rắn cắn...). Những trường hợp đặc biệt được công bố giá sau sẽ được quy định cụ thể để tránh bị lợi dụng.