Thủ tướng Lê Minh Hưng: Phải cân bằng lợi ích Nhà nước, người dân và nhà đầu tư khi phát triển điện

Phát biểu về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực tại phiên thảo luận của Tổ 3, gồm Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng, tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Hà Tĩnh chiều 20/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh nhu cầu điện sẽ tăng rất lớn khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực. Điều này đòi hỏi phải hoàn thiện khung pháp lý để phát triển nguồn điện, huy động nguồn lực đầu tư và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận tổ chiều 20/10

Theo Thủ tướng, dù Luật Điện lực mới được sửa đổi, bổ sung, song nhiều luật có liên quan như Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Đấu thầu cũng đang được đặt vấn đề sửa đổi. Vì vậy, việc tiếp tục điều chỉnh một số quy định của Luật Điện lực là cần thiết để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Nhu cầu điện cho tăng trưởng hai con số rất lớn

Thủ tướng cho rằng, bên cạnh nhu cầu điện phục vụ tăng trưởng kinh tế, việc phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số sẽ đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với hạ tầng năng lượng.

Dẫn chứng việc xây dựng các trung tâm dữ liệu, Thủ tướng cho biết Việt Nam phải đầu tư các trung tâm dữ liệu quốc gia, bao gồm cả hệ thống dự phòng, đồng thời đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương. Cùng với đó là nhu cầu điện cho các dự án công nghệ cao, trung tâm dữ liệu do nhà đầu tư nước ngoài triển khai.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận tổ chiều 20/10

“Riêng việc tăng trưởng hai con số, nhu cầu điện đã rất lớn rồi”, Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời lưu ý nhu cầu này sẽ tiếp tục gia tăng khi Việt Nam đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao.

Dẫn thực tế tại Mỹ, Thủ tướng cho biết Tổng thống nước này đã phải làm việc với lãnh đạo các tập đoàn công nghệ lớn, yêu cầu bảo đảm nguồn điện khi đầu tư trung tâm dữ liệu, tránh gây áp lực lên giá điện tại các địa phương. Đây cũng là vấn đề Việt Nam phải tính toán trong quá trình phát triển hạ tầng số.

Theo Thủ tướng, việc sửa đổi Luật Điện lực cần gắn với thực hiện Nghị quyết 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trước hết đáp ứng nhu cầu điện cho phát triển kinh tế, đồng thời phục vụ phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Hài hòa lợi ích để huy động nguồn lực đầu tư

Một vấn đề quan trọng khác được Thủ tướng đề cập là tạo môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo để thu hút nguồn lực phát triển điện.

Các đại biểu Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng tham gia phiên thảo luận

Thủ tướng cho biết các dự án điện thường đòi hỏi vốn lớn, thời gian đầu tư dài, trong khi doanh nghiệp phải huy động nguồn vốn vay từ các ngân hàng quốc tế. Vì vậy, nhà đầu tư cần môi trường kinh doanh cạnh tranh, có thể dự báo và bảo đảm an toàn cho khoản đầu tư.

Tuy nhiên, bên cạnh việc bảo đảm lợi ích của nhà đầu tư, Nhà nước phải bảo vệ quyền lợi của người dân, nhất là khả năng tiếp cận điện với giá hợp lý.

“Chúng ta phải tìm được điểm cân bằng giữa các nhà đầu tư và lợi ích Nhà nước, lợi ích của nhân dân”, Thủ tướng nói, đồng thời cho rằng nếu không giải quyết được những quan ngại của nhà đầu tư, sẽ khó huy động nguồn lực lớn cho phát triển điện.

Về cơ cấu nguồn điện, Thủ tướng nhận định dư địa phát triển thủy điện đã hạn chế, trong khi việc mở rộng nhiệt điện phải tính đến cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Vì vậy, cần chú trọng phát triển điện khí trong nước, điện khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu, điện gió, điện mặt trời và điện gió ngoài khơi.

Tuy nhiên, tỷ trọng các nguồn điện phải được tính toán hợp lý do chi phí đầu tư và sản xuất giữa các loại hình có sự khác biệt lớn. Đặc biệt, điện khí LNG có thể tạo áp lực tăng giá điện nếu không được cân đối phù hợp.

Theo Thủ tướng, đây là vấn đề cần xem xét kỹ khi sửa đổi Luật Điện lực, nhằm vừa đáp ứng nhu cầu năng lượng cho tăng trưởng, vừa bảo đảm giá điện hợp lý cho người dân và nền kinh tế.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 3

Cùng với hoàn thiện cơ chế đầu tư, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu cải cách thủ tục hành chính để rút ngắn thời gian triển khai các dự án điện.

Qua trao đổi với các nhà đầu tư nước ngoài, Thủ tướng cho biết thủ tục triển khai một dự án điện gió ngoài khơi có thể kéo dài tới 10 năm. Nếu cải cách thủ tục hành chính, thời gian này có thể giảm một nửa, còn khoảng 5 năm.

Theo Thủ tướng, việc sửa đổi Luật Điện lực lần này, cùng với những điều chỉnh trước đó của Luật Dầu khí, sẽ góp phần hoàn thiện đồng bộ khung pháp lý, tạo điều kiện huy động nguồn lực đầu tư phát triển năng lượng.

Thủ tướng nhấn mạnh, các nhà đầu tư đang rất quan tâm đến việc sửa đổi Luật Điện lực, đặc biệt là khả năng hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, rõ ràng để yên tâm bỏ vốn vào những dự án có thời gian đầu tư dài.

“Quan trọng nhất là chúng ta vừa bảo đảm được lợi ích quốc gia, nhưng cũng phải huy động được các nhà đầu tư”, Thủ tướng nói và đề nghị xem xét kỹ vấn đề này trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật.

Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương tiếp thu ý kiến của các ĐBQH, ý kiến thẩm tra của các cơ quan Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực, đồng thời rà soát, cập nhật các dự thảo nghị định, thông tư hướng dẫn, bảo đảm tính đồng bộ khi triển khai thực hiện.