Thủ tướng yêu cầu xóa cơ chế 'xin - cho', tăng trách nhiệm người đứng đầu

Hoàn thiện thể chế, hiện đại hóa quản trị giai đoạn 2026-2027

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Quyết định số 282/QĐ-TTg về Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026-2030.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.

Theo quyết định, trong giai đoạn 2026-2027, trọng tâm là sửa đổi, bổ sung đồng bộ hệ thống thể chế về tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính, bảo đảm cơ sở pháp lý thống nhất, ổn định và khả thi để bộ máy chính quyền từ Trung ương đến địa phương vận hành thông suốt.

Các cơ chế quản lý, tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập sẽ được hoàn thiện theo đúng chủ trương của Đảng. Việc sắp xếp các đơn vị sự nghiệp, trường học, cơ sở y tế và doanh nghiệp nhà nước phải được hoàn thành theo lộ trình.

Về chuyển đổi số, 100% nền tảng số quốc gia và nền tảng số dùng chung của các ngành, lĩnh vực phục vụ Chính phủ số sẽ được hoàn thành, vận hành thống nhất trên toàn quốc. Toàn bộ bộ, ngành, địa phương phấn đấu đạt mức độ trưởng thành quản trị dữ liệu cấp độ 3; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Giai đoạn 2028-2030 hướng tới hoàn thiện hệ thống pháp luật công bằng, đồng bộ, minh bạch và khả thi; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên nghiệp, chất lượng cao, cơ cấu hợp lý. Đội ngũ cán bộ các cấp, đặc biệt là cấp chiến lược, phải đủ phẩm chất, năng lực và uy tín; cán bộ cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính được đặt mục tiêu tối thiểu 95%; riêng lĩnh vực đất đai, xây dựng, đầu tư đạt tối thiểu 90%.

Kế hoạch yêu cầu kiểm soát chặt việc ban hành thủ tục hành chính trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Thủ tục mới phải thực sự cần thiết, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện.

Công tác rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính được đẩy mạnh gắn với tinh gọn bộ máy và khai thác hiệu quả dữ liệu. Các thủ tục rườm rà, chồng chéo, dễ bị lợi dụng để tham nhũng sẽ bị loại bỏ; cắt giảm thành phần hồ sơ, mẫu đơn, giấy tờ chứng thực không cần thiết hoặc trùng lặp thông tin trên cơ sở sử dụng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành.

Đồng thời, tập trung sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật để thực thi các phương án cắt giảm thủ tục liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh; tháo gỡ rào cản nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế nhà nước theo tinh thần các nghị quyết của Bộ Chính trị và Chính phủ.

Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước cũng được chú trọng, với yêu cầu tái cấu trúc quy trình, tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả điều hành.

Đổi mới toàn diện cung cấp dịch vụ công

Quy trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính sẽ được đổi mới theo hướng: Thường xuyên cập nhật, công khai đầy đủ thủ tục hành chính; Thực hiện giải quyết thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính, khai thác hiệu quả dữ liệu số và biểu mẫu điện tử; Xây dựng, nâng cấp hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình tập trung, tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, bảo đảm thống nhất, tránh đầu tư trùng lặp; Hoàn thiện quy trình nội bộ, quy trình điện tử; tiếp tục triển khai hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông; Tăng cường kiểm tra trách nhiệm công chức, viên chức trong giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.

Kế hoạch xác định cải cách thể chế là nhiệm vụ trọng tâm, được coi là “đột phá của đột phá” nhằm giải phóng mọi nguồn lực cho phát triển và nâng cao lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Hệ thống pháp luật về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; bảo đảm thực chất quyền tự do kinh doanh, quyền sở hữu tài sản, quyền tự do hợp đồng và bình đẳng giữa các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

Kinh tế nhà nước được định hướng trở thành lực lượng tiên phong, dẫn dắt và mở đường cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đồng thời đẩy mạnh cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, nâng cao hiệu quả hoạt động, áp dụng công nghệ tiên tiến và mô hình quản trị theo chuẩn mực quốc tế.

Song song, thể chế, cơ chế, chính sách sẽ được hoàn thiện để khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Tinh gọn bộ máy, xóa cơ chế “xin - cho”

Về tổ chức bộ máy, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ của các bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ, bảo đảm rõ ràng, không chồng chéo. Các đầu mối bên trong được sắp xếp theo hướng tinh, gọn, mạnh, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Đặc biệt, kế hoạch nhấn mạnh hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực; xóa bỏ cơ chế “xin - cho”, tăng trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.

Cùng với đó là rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu như tài chính - ngân sách, đất đai, quy hoạch, tổ chức bộ máy, cán bộ, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ và giáo dục - đào tạo.

Việc nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật để sắp xếp đơn vị sự nghiệp, trường học, cơ sở y tế, doanh nghiệp nhà nước cũng sẽ được triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống.

Huy Tùng