Thúc đẩy đầu tư tiết kiệm năng lượng, tạo động lực chuyển đổi xanh trong công nghiệp
Kết nối chuyên gia, công nghệ và nguồn vốn, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án là những giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy doanh nghiệp công nghiệp đầu tư tiết kiệm năng lượng. Đây không chỉ là hướng đi giúp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh.
Đầu tư tiết kiệm năng lượng
Ngày 19/11, tại Nghệ An, Cục Năng lượng - Dầu khí (Bộ Công Thương) phối hợp với Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) tổ chức hội thảo “Tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp - Động lực thúc đẩy sản xuất xanh và phát triển bền vững”.
Hội thảo là hoạt động thuộc Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam, trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3), nhằm tăng cường kết nối nguồn lực, chia sẻ giải pháp công nghệ, tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các dự án tiết kiệm năng lượng.

Hội thảo Tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp - Động lực thúc đẩy sản xuất xanh và phát triển bền vững tại Nghệ An
Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tăng, thị trường năng lượng thế giới biến động và yêu cầu giảm phát thải ngày càng khắt khe, doanh nghiệp công nghiệp đang chịu áp lực lớn trong việc kiểm soát chi phí, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu suất sản xuất.
Đặc biệt, các tiêu chuẩn môi trường của thị trường xuất khẩu, trong đó có Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu, đòi hỏi doanh nghiệp quan tâm hơn đến kiểm soát phát thải và hiệu quả sử dụng năng lượng.
Thực tế cho thấy, nhiều hệ thống thiết bị, dây chuyền sản xuất vẫn còn dư địa cải thiện hiệu suất. Việc nâng cấp động cơ điện, hệ thống khí nén, lò hơi, hệ thống lạnh và tối ưu hóa quy trình sản xuất có thể giúp doanh nghiệp giảm tiêu hao năng lượng, tiết kiệm chi phí vận hành.
Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc xác định giải pháp kỹ thuật, đánh giá hiệu quả đầu tư và tiếp cận nguồn vốn. Vì vậy, bên cạnh nâng cao nhận thức, cần có cơ chế kết nối và hỗ trợ thiết thực để các cơ hội tiết kiệm năng lượng được chuyển hóa thành dự án cụ thể.
Kết nối nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn về vốn và công nghệ
Một trong những trọng tâm của hội thảo là kết nối doanh nghiệp với chuyên gia, đơn vị tư vấn, nhà cung cấp công nghệ và tổ chức tài chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận đồng bộ các nguồn lực phục vụ đầu tư.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch VECEA nhấn mạnh vai trò kết nối của Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức tài chính, đơn vị tư vấn, nhà cung cấp công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp. Với sự đồng hành của Cục Năng lượng - Dầu khí và các bên liên quan, Cộng đồng đặt mục tiêu đạt 1.000 lượt kết nối thành viên trong năm 2026.

Ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch VECEA.
Thông qua mạng lưới này, doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận chuyên gia kiểm toán năng lượng, được tư vấn đánh giá hiện trạng tiêu thụ, xác định tiềm năng tiết kiệm và lựa chọn giải pháp phù hợp. Đồng thời, việc kết nối với nhà cung cấp công nghệ giúp doanh nghiệp tìm kiếm thiết bị, giải pháp quản lý năng lượng và mô hình sản xuất thông minh.
Đặc biệt, nguồn vốn là một trong những yếu tố quyết định khả năng triển khai dự án. Việc kết nối với ngân hàng, tổ chức tài chính và đơn vị tư vấn sẽ hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng phương án đầu tư, đánh giá hiệu quả kinh tế, xác định nhu cầu vốn và lựa chọn hình thức huy động phù hợp.
Tại hội thảo, các đại biểu được cập nhật chính sách, quy định mới về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời trao đổi về giải pháp công nghệ, mô hình khu công nghiệp thông minh, nhà máy thông minh và các cơ chế tài chính hỗ trợ đầu tư.
Mở rộng hệ sinh thái hợp tác, thúc đẩy chuyển đổi xanh trong công nghiệp
Để thúc đẩy đầu tư hiệu quả, doanh nghiệp cần được hỗ trợ xuyên suốt từ khâu khảo sát, kiểm toán năng lượng, xác định giải pháp đến xây dựng phương án tài chính và triển khai dự án.
Việc lựa chọn công nghệ cần căn cứ vào đặc thù sản xuất, mức tiêu thụ năng lượng, chi phí đầu tư và khả năng tiết kiệm dự kiến. Những dự án có phương án kỹ thuật và tài chính rõ ràng sẽ thuận lợi hơn trong việc huy động vốn, tổ chức thực hiện và đánh giá hiệu quả sau đầu tư.
Đáng chú ý, phiên hỏi đáp và tư vấn trực tiếp tại hội thảo tạo điều kiện để doanh nghiệp trao đổi với chuyên gia, phản ánh khó khăn trong quá trình triển khai, tìm kiếm đối tác và giải pháp cụ thể. Qua đó, hoạt động kết nối không chỉ dừng ở chia sẻ thông tin mà hướng tới hình thành các cơ hội hợp tác và dự án đầu tư thực tế.
Bên cạnh đó, Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam đang xây dựng nền tảng chia sẻ cơ sở dữ liệu về người quản lý năng lượng, kiểm toán viên năng lượng, đơn vị tư vấn cùng hệ thống bài giảng điện tử, tài liệu đào tạo và hướng dẫn kỹ thuật. Đây là nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nhân lực chuyên môn, nâng cao năng lực quản lý và chủ động triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng.

Thông qua hội thảo, Bộ Công Thương kỳ vọng tăng cường huy động nguồn lực công nghệ và tài chính, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư các dự án tiết kiệm năng lượng.
Tiếp nối hội thảo tại Nghệ An, Hội nghị thường niên Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam dự kiến tổ chức tại Hà Nội vào đầu tháng 12/2026. Trong năm 2026, Bộ Công Thương triển khai chuỗi 10 hội thảo chuyên đề trên phạm vi cả ba miền Bắc - Trung - Nam nhằm mở rộng mạng lưới hợp tác giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức trong lĩnh vực năng lượng.
Thông qua chuỗi hoạt động này, Bộ Công Thương kỳ vọng tăng cường huy động nguồn lực công nghệ và tài chính, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư các dự án tiết kiệm năng lượng.
Về lâu dài, thúc đẩy đầu tư tiết kiệm năng lượng cần gắn với chiến lược đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi những khó khăn về vốn, kỹ thuật và nhân lực được tháo gỡ, các giải pháp tiết kiệm năng lượng sẽ có điều kiện đi vào thực tiễn, góp phần giảm chi phí sản xuất, giảm phát thải và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong công nghiệp.
