Bí mật sau màn trình diễn của startup trị giá 165 triệu USD
Được định giá 165 triệu USD, Theranos gây ấn tượng với giới đầu tư bằng công nghệ xét nghiệm máu đột phá. Ít ai biết những kết quả trình diễn đã bị làm giả.

Tác giả: John Carreyrou/Alpha Books - NXB Thế giới
Bad Blood - Máu bẩn
Máu bẩn (Bad Blood) là tác phẩm điều tra của nhà báo John Carreyrou, phơi bày vụ lừa đảo chấn động Thung lũng Silicon của Theranos, công ty xét nghiệm máu từng được định giá 9 tỷ USD. Dựa trên hàng trăm cuộc phỏng vấn cùng nhiều tài liệu nội bộ, cuốn sách hé lộ cách Elizabeth Holmes che giấu những thất bại công nghệ, đánh lừa nhà đầu tư và đưa bệnh nhân vào nguy cơ nhận kết quả xét nghiệm sai lệch.
Bí mật sau màn trình diễn của startup trị giá 165 triệu USD
Được định giá 165 triệu USD, Theranos gây ấn tượng với giới đầu tư bằng công nghệ xét nghiệm máu đột phá. Ít ai biết những kết quả trình diễn đã bị làm giả.
Vụ bê bối Theranos từng gây chấn động Thung lũng Silicon, được nhà báo John Carreyrou phơi bày trong cuốn Máu bẩn, tiếp tục thu hút sự chú ý qua bộ phim tài liệu You Can See Everything (2026). Bộ phim hé lộ cuộc sống của nhà sáng lập Elizabeth Holmes trước khi vào tù, cùng những góc khuất phía sau một trong những vụ lừa đảo công nghệ đình đám nhất nước Mỹ.
Ngày 17/11/2006, Tim Kemp có tin vui cho nhóm của mình.
Vị cựu lãnh đạo của IBM này hiện đang phụ trách mảng tin sinh học tại Theranos – một công ty khởi nghiệp sở hữu một hệ thống xét nghiệm máu tân tiến. Họ vừa hoàn thành buổi trình diễn trực tiếp lớn đầu tiên cho một hãng dược phẩm. Elizabeth Holmes, nhà sáng lập 20 tuổi của Theranos, đáp chuyến bay tới Thụy Sĩ để chứng minh các khả năng của hệ thống này trước các lãnh đạo của Novartis, tập đoàn dược khổng lồ của châu Âu.
“Elizabeth gọi cho tôi sáng nay,” Kemp viết trong email gửi cho nhóm 15 người của ông. “Cô ấy cảm ơn và báo rằng ‘Mọi chuyện đã diễn ra hoàn hảo!’ Cô ấy nhắn tôi chuyển lời cảm ơn tới mọi người, ngoài ra còn nói thêm rằng Novartis bị ấn tượng đến mức đề nghị chúng ta làm đề xuất và ngỏ ý muốn lập dự án đầu tư. Chúng ta đã làm được những gì chúng ta cần phải làm!”.
Đây là thời điểm trọng đại đối với Theranos. Công ty khởi nghiệp ba năm tuổi này đã phát triển từ một ý tưởng đầy tham vọng mà Elizabeth từng ôm ấp trong phòng ký túc xá trường Stanford trở thành một sản phẩm thực thụ, thu hút được sự quan tâm của một tập đoàn đa quốc gia khổng lồ.
Thông tin về thành công của buổi trình diễn được truyền lên tầng hai của tòa nhà, nơi làm việc của ban lãnh đạo cấp cao.
Một trong số đó là Giám đốc Tài chính Henry Mosley, gia nhập Theranos 8 tháng trước, từ tháng 3/2006. Với lối ăn mặc lôi thôi, cặp mắt xanh sắc sảo và tính tình thoải mái, đây là một nhân vật kỳ cựu trong thế giới công nghệ ở Thung lũng Silicon.
Mosley lớn lên ở Quận Columbia, thành phố Washington, và sau khi hoàn thành chương trình MBA ở Đại học Utah, ông chuyển đến California vào cuối những năm 1970 rồi ở lại đây cho tới nay. Công việc đầu tiên của ông là tại công ty sản xuất chip Intel, một trong những nhà tiên phong của Thung lũng.
Tiếp đó, ông chuyển sang lãnh đạo hai phòng tài chính của bốn hãng công nghệ khác nhau, đưa hai công ty trong số đó lên sàn chứng khoán. Theranos không phải là sân khấu trình diễn tài năng đầu tiên của ông.

Elizabeth Holmes - người đứng sau một trong những vụ lừa đảo công nghệ đình đám nhất nước Mỹ - trước khi vào tù. Ảnh: WSJ
Điều thu hút Mosley đến với Theranos là những nhân vật tài năng và dày dạn kinh nghiệm xung quanh Elizabeth. Tuy còn trẻ nhưng cô đã quy tụ được quanh mình một dàn siêu sao đáng nể.
Chủ tịch hội đồng giám đốc của cô là Donald L. Lucas, nhà đầu tư mạo hiểm, người đỡ đầu cho doanh nhân tỷ phú trong lĩnh vực phần mềm Larry Ellison và giúp ông này đưa Oracle lên sàn chứng khoán vào giữa những năm 1980. Cả Lucas và Ellison đều đã rót tiền túi đầu tư vào Theranos.
Một thành viên đình đám khác trong hội đồng quản trị là Channing Robertson, Phó Hiệu trưởng Trường Kỹ thuật Stanford. Robertson là một trong những ngôi sao ở đây. Cuối thập niên 1990, các bằng chứng chuyên môn của ông về đặc tính gây nghiện của thuốc lá đã buộc ngành công nghiệp này phải cắn răng thực hiện vụ dàn xếp kỷ lục trị giá 6,5 tỷ USD cho bang Minnesota.
Qua một vài lần tiếp xúc với ông, Mosley thấy rõ ràng Robertson đánh giá Elizabeth rất cao.
Theranos cũng sở hữu một đội ngũ quản lý mạnh. Kemp có 30 năm kinh nghiệm tại IBM. Diane Parks, Giám đốc Thương mại, có 25 năm kinh nghiệm làm việc cho các hãng dược và công nghệ sinh học.
John Howard, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách sản phẩm, từng quản lý chi nhánh sản xuất chip của Panasonic. Không phải lúc nào bạn cũng có thể thấy nhiều nhân vật với tầm vóc như vậy cùng tập trung ở một công ty khởi nghiệp nhỏ.
