Thúc đẩy 'đột phá' hạ tầng: Việt Nam – Trung Quốc tăng tốc hợp tác đường sắt chiến lược

Trong chuyến công tác tại Trung Quốc, ngày 16/4, sau khi kết thúc các hoạt động tại thủ đô Bắc Kinh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã di chuyển bằng tàu cao tốc tới thành phố Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

Tháp tùng đoàn có Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Lưu Hải Tinh; Phó Trưởng ban Trần Châu; Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ cùng phu nhân.

Lãnh đạo doanh nghiệp ngành đường sắt Trung Quốc tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên tàu cao tốc đi thăm thành phố Nam Ninh ngày 16/4. Ảnh: TTXVN

Ấn tượng với quy mô phát triển đường sắt Trung Quốc

Trên tàu cao tốc, lãnh đạo các doanh nghiệp đường sắt Trung Quốc đã báo cáo nhanh về sự phát triển của ngành. Theo đó, tính đến đầu năm 2026, tổng chiều dài đường sắt đang vận hành của Trung Quốc đạt khoảng 165.000 km, trong đó đường sắt cao tốc khoảng 54.000 km – chiếm hơn 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu.

Từ khi ban hành Quy hoạch mạng lưới đường sắt trung và dài hạn năm 2004, chỉ trong hai thập kỷ, Trung Quốc đã xây dựng hệ thống kết nối rộng khắp, với tỷ lệ kết nối tới các thành phố có trên 200.000 dân đạt 99%. Tổng chiều dài đường sắt đã tăng mạnh từ 68.700 km năm 2000 lên mức hiện nay.

Theo định hướng đến năm 2035, nước này đặt mục tiêu hình thành mạng lưới giao thông hiện đại với tổng chiều dài khoảng 700.000 km, trong đó riêng đường sắt đạt 200.000 km, đóng vai trò trụ cột trong hệ thống vận tải quốc gia.

Bày tỏ ấn tượng trước tốc độ phát triển này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nhu cầu tăng cường hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực giao thông, đặc biệt là đường sắt, nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Đề nghị chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực

Tại các cuộc tiếp xúc và hội kiến, người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam khẳng định hợp tác đường sắt tốc độ cao là lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược, đề nghị phía Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và tham gia chuyển giao công nghệ trong các dự án quan trọng của Việt Nam.

Trong cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 15/4, hai bên thống nhất ưu tiên thúc đẩy kết nối hạ tầng chiến lược, trong đó hợp tác đường sắt được đặt ở vị trí trọng tâm.

Phía Trung Quốc đề xuất tăng cường kết nối giữa Sáng kiến “Vành đai và Con đường” với khuôn khổ “Hai hành lang, một vành đai”, đồng thời đẩy nhanh triển khai ba tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối hai nước.

Hai nhà lãnh đạo cũng chứng kiến lễ ký Bản ghi nhớ giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Ủy ban Phát triển và Cải cách quốc gia Trung Quốc về hợp tác đào tạo nhân lực đường sắt, hướng tới nâng cao năng lực vận hành cho Việt Nam.

Tại cuộc gặp Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Lý Cường, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục đề nghị phía Trung Quốc hỗ trợ về vốn vay, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ, giúp Việt Nam từng bước làm chủ công tác vận hành, bảo trì và sửa chữa các hệ thống đường sắt điện khí hóa.

Mở rộng không gian hợp tác, giảm áp lực logistics

Trước đó, trong chuyến kiểm tra thực tế tại tỉnh Lạng Sơn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định hợp tác đường sắt Việt Nam – Trung Quốc không chỉ là nhu cầu thực tiễn mà còn là cơ hội chiến lược.

Nếu được triển khai hiệu quả, các dự án kết nối đường sắt sẽ góp phần giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển, tăng năng lực thông quan và giảm ùn tắc tại các cửa khẩu đường bộ.

Đáng chú ý, việc kết nối với mạng lưới đường sắt xuyên Á – Âu sẽ mở ra các tuyến vận tải quốc tế mới, giúp Việt Nam đa dạng hóa phương thức vận chuyển, tăng cường liên kết kinh tế khu vực và từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.